نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

التسهیل

پدیدآور اثر: قاینی، کافی بن محتشم
/m/74874
کتابخانه و مخزن نگهداری: مجلس
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 6366

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 12
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 4 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
شکسته نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
240 برگ • 17 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
9/5×16سم
کاغذ و جلد:
فرنگی آهار مهره شکری • تیماج قرمز

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

تملک: فرهاد میرزا
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
نسخه حاضر شامل فن 2 تا 8 است با نقایص تشویش. اینک فهرست مندرجات نسخه حاضر. فن 8 ( در هیئت ) در آن مقاله قمح (148) شکل است (در نسخه دانشگاه: فيها ست مقالات) المقالة الاولى فی حال السماء اصناف الحرکات ... فيها يه فصلا لح شکلا (در دانشگاه: فيها له شکلا)، فن 8 در نسخه حاضر مقدمه‌ای دارد که در نسخه دانشگاه نیست (یا اینکه در فهرست اشارتی بدان نشده) مؤلف در این مقدمه، تقسیمات ریاضیات تعلیمی را یاد می‌کند می‌گوید از اصول چهار گانه تعالی (هندسه، حساب، موسیقی هیئت) بخاطر رعایت اختصار، از هندسه ارثماطیقی در میگذرم به دانش هیئت موسیقی بسنده می‌کنم (1). در هیئت نیز به جیوب واو تار نسب مؤلفه مثلثات شکل قطاع ظلی مغنی نپرداختم (چون مربوط به هندسه است) آنچه آوردم همانا مختصر مجسطی است به عین عبارات بدون تغییر (مگر در ضرورت) (1). فه 2 (از ص 56). از فن 2 (در طبیعیات) در این نسخه بقیه فصل 2، از مقاله 5 تا پایان مقاله 8 فن 2 (تا اینجا که نسخه حاضر نشان می‌دهد) دارای 8 مقاله است: مقاله 5 دارای 5 فصل: (3) تقسیم دیگر در مزاج 4- تکوین معادن ارواح احجار 5- تکوین اجساد سبعه)، مقاله 6- الاجسام النباتيه ماناسب هذه چهار فصل: (1- النفس النباتي 2- قوى النفس النباتي 3- فروع هذه القوى خوادمها 4- ترتیب هذه القوى مراتب الهضوم)، مقاله 7- الاجسام الحيوانيه نفوسها قواها ما ينبعث فيها - 20 فصل، مقاله 8- (المقالة الثامنه من الفن الثاني من كتاب السهيل في الطبيعي) في الانسان قواها المختصه بها يختم هذا الفن ... يتلوها الكلام في العلم الاوسط فن 3- در کیمیا (= العلم المستور). این فن یک مقاله در 6 فصل در آغاز (در نسخه حاضر) مقدمه‌ای دارد (که در فهرست دانشگاه به وجود آن در نسخه شماره 1781، اشاره نشده)، فن 4- فلاحت دارای یک مقدمه چهار مقاله. در مقدمه می‌گوید «مسائل متعلق به کائنات جو احکام سته شعری یمانی را که اصحاب فلاحت در کتابهای فلاحت می‌آورند در علم نجوم احکامی باز خواهم گفت»، فن 5- طب دارای یک مقدمه چهار مقاله، فن 6- تعبیر رؤیا (یک مقدمه در نه فصل)، فن 7- حساب یک مقده سه مقاله. این نسخه تمام فن اول قسمت بیشتر از فن را ندارد
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 8 • صفحه 213 • ردیف 4
متن فنخا:
4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6366 نسخه حاضر شامل فن 2 تا 8 است با نقایص و تشویش. اینک فهرست مندرجات نسخه حاضر. فن 8 ( در هیئت ) و در آن مقاله و قمح (148) شکل است (در نسخه دانشگاه: فيها ست مقالات) المقالة الاولى فی حال السماء و اصناف الحرکات ... و فيها يه فصلا و لح شکلا (در دانشگاه: و فيها له شکلا)، فن 8 در نسخه حاضر مقدمه‌ای دارد که در نسخه دانشگاه نیست (یا اینکه در فهرست اشارتی بدان نشده) و مؤلف در این مقدمه، تقسیمات ریاضیات تعلیمی را یاد می‌کند و می‌گوید از اصول چهار گانه تعالی (هندسه، حساب، موسیقی و هیئت) بخاطر رعایت اختصار، از هندسه و ارثماطیقی در میگذرم و به دانش هیئت و موسیقی بسنده می‌کنم (1). و در هیئت نیز به جیوب واو تار و نسب مؤلفه و مثلثات و شکل قطاع و ظلی و مغنی نپرداختم (چون مربوط به هندسه است) و آنچه آوردم همانا مختصر مجسطی است به عین عبارات و بدون تغییر (مگر در ضرورت) (1). فه 2 (از ص 56). از فن 2 (در طبیعیات) در این نسخه بقیه فصل 2، از مقاله 5 تا پایان مقاله 8 فن 2 (تا اینجا که نسخه حاضر نشان می‌دهد) دارای 8 مقاله است: مقاله 5 دارای 5 فصل: (3) تقسیم دیگر در مزاج 4- تکوین معادن و ارواح و احجار 5- تکوین اجساد سبعه)، مقاله 6- الاجسام النباتيه و ماناسب هذه چهار فصل: (1- النفس النباتي 2- قوى النفس النباتي 3- فروع هذه القوى و خوادمها 4- ترتیب هذه القوى و مراتب الهضوم)، مقاله 7- الاجسام الحيوانيه و نفوسها و قواها و ما ينبعث فيها - 20 فصل، مقاله 8- (المقالة الثامنه من الفن الثاني من كتاب السهيل في الطبيعي) في الانسان و قواها المختصه بها و يختم هذا الفن ... و يتلوها الكلام في العلم الاوسط فن 3- در کیمیا (= العلم المستور). این فن یک مقاله در 6 فصل و در آغاز (در نسخه حاضر) مقدمه‌ای دارد (که در فهرست دانشگاه به وجود آن در نسخه شماره 1781، اشاره نشده)، فن 4- فلاحت دارای یک مقدمه و چهار مقاله. در مقدمه می‌گوید «مسائل متعلق به کائنات جو و احکام سته شعری یمانی را که اصحاب فلاحت در کتابهای فلاحت می‌آورند در علم نجوم احکامی باز خواهم گفت»، فن 5- طب دارای یک مقدمه و چهار مقاله، فن 6- تعبیر رؤیا (یک مقدمه در نه فصل)، فن 7- حساب یک مقده و سه مقاله. این نسخه تمام فن اول و قسمت بیشتر از فن را ندارد؛ خط: شکسته نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 12؛ تملک: فرهاد میرزا؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره شکری، جلد: تیماج قرمز، 240ص، 17 سطر، اندازه: 9/5×16سم [ف: 19 - 431]