نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

تاریخ بلعمی

پدیدآور اثر: بلعمی، محمد بن محمد
/m/61115
کتابخانه و مخزن نگهداری: مجلس
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 2291

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 11
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 33 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
تعلیق، نسخ
تعداد برگ و سطر:
1133 برگ • 25 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
18/5×30/5سم
کاغذ و جلد:
امیری شکری آهار مهره • روغنی

آغاز نسخه

« الحمدلله العلی الاعلی الولی الاولی »

انجام نسخه

« آله اجمعین الطیبین الطاهرین »
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• این نسخه با دو نسخه دیگر تطبیق می‌شود. در این مقدمه عربی که اندکی از آن پاره شده و وصالی کرده‌اند نام پادشاهی که به فرمان او این کتاب ترجمه شده «امیر السيد الملک المظفر ابی صالح منصور ابن احمد بن اسماعیل بن احمد بن سامان بن ... (پارگی) الرازی الاصفهبد المرزبان» آمده و پیداست که این نسب به هیچ‌وجه درست نیست. سپس در این مقدمه گفته شده که فایق الخاصه در سال 261 به ترجمه این کتاب فرمان داده است و حال آنکه فایق امیر ترک معروف به فایق الخاصه از امرای معروف دربار نوح بن منصور (365-387) بوده و اگر به فرمان او این کتاب ترجمه شده است می‌بایست لااقل در 361 باشد نه 261 (احدی و ستین و مأتین) که در این نسخه نوشته شده. منصور نام در میان پادشاهان سامانی دو تن بوده‌اند یکی منصور بن نوح بن نصر بن احمد بن اسماعیل بن احمد که از 350 تا 65 سلطنت کرده و دیگر منصور بن نوح بن منصور بن نوح بن نصر بن احمد که از 387 تا 389 سلطنت کرد و منصور بن احمد نامی که کنیه او ابوصالح بوده باشد در میان سامانیان نبوده و ابوصالح کنیه همان منصور بن نوح اول است. لذا مطالب این مقدمه عربی به کلی نادرست و ساختگی است و معلوم نیست به چه اندیشه آن را ساخته‌اند
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 6 • صفحه 575 • ردیف 33
متن فنخا:
33. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2291 آغاز: الحمدلله العلی الاعلی الولی الاولی؛ انجام: آله اجمعین الطیبین الطاهرین. خط: نسخ تعلیق، بی‌کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ آغاز این نسخه با آغاز چاپ لکنهو و نسخه خطی دیگری که به شماره 231 در این کتابخانه هست اختلاف دارد. بدینگونه که در آغاز این نسخه خطبه و دیباچه‌ای به زبان عربی هست که تا سطر 8 صحیفه 2 می‌رسد و بجای آن در دو نسخه دیگر مقدمه‌ای به زبان فارسی آمده که در بیشتر از نسخه‌های معتبر هم هست و تنها پس از آن مقدمه عربی که مطابق سطر 15 صحیفه 5 نسخه چاپی است، این نسخه با دو نسخه دیگر تطبیق می‌شود. در این مقدمه عربی که اندکی از آن پاره شده و وصالی کرده‌اند نام پادشاهی که به فرمان او این کتاب ترجمه شده «امیر السيد الملک المظفر ابی صالح منصور ابن احمد بن اسماعیل بن احمد بن سامان بن ... (پارگی) الرازی الاصفهبد المرزبان» آمده و پیداست که این نسب به هیچ‌وجه درست نیست. سپس در این مقدمه گفته شده که فایق الخاصه در سال 261 به ترجمه این کتاب فرمان داده است و حال آنکه فایق امیر ترک معروف به فایق الخاصه از امرای معروف دربار نوح بن منصور (365-387) بوده و اگر به فرمان او این کتاب ترجمه شده است می‌بایست لااقل در 361 باشد نه 261 (احدی و ستین و مأتین) که در این نسخه نوشته شده. منصور نام در میان پادشاهان سامانی دو تن بوده‌اند یکی منصور بن نوح بن نصر بن احمد بن اسماعیل بن احمد که از 350 تا 65 سلطنت کرده و دیگر منصور بن نوح بن منصور بن نوح بن نصر بن احمد که از 387 تا 389 سلطنت کرد و منصور بن احمد نامی که کنیه او ابوصالح بوده باشد در میان سامانیان نبوده و ابوصالح کنیه همان منصور بن نوح اول است. لذا مطالب این مقدمه عربی به کلی نادرست و ساختگی است و معلوم نیست به چه اندیشه آن را ساخته‌اند؛ کاغذ: امیری شکری آهار مهره، جلد: روغنی، 1133ص، 25 سطر، اندازه: 18/5×30/5سم [ف: 6-244]