ایها الولد
از غزالی، محمد بن محمد (۴۵۰–۵۰۵ ق)
کتابخانه مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران ·
کتابت رجب ۱۲۷۵ق
نسخ
شناسه‌ی فهارس: #51808
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- رجب ۱۲۷۵ق
- محل کتابت
- قریه چرند
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نسخ (پخته) کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۲۸ برگ
- شمار سطر
- —
- اندازه (سانتی‌متر)
- —
- کاغذ
- —
- جلد
- —
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رساله‌های این مجموعه ۶
نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 1117 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.
- ۱۱۱۷/۱ التصریف (مختصر) ۲۵ برگ
- ۱۱۱۷/۲ عوامل منظوم · ابن حسام، محمد بن حسام الدین ۲ برگ
- ۱۱۱۷/۳ نظم التصریف · دکاشیخانی، عبدالرحمن بن حامد ۲۳ برگ
- ۱۱۱۷/۴ التثبيت عند التبييت · سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر ۱۰ برگ
- ۱۱۱۷/۶ رد الروافض ۱۵ برگ
- ۱۱۱۷/۷ ایها الولد (همین نسخه) · غزالی، محمد بن محمد ۲۸ برگ
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
بسملة الحمد لله رب العالمین، و العاقبة للمتقین ... اعلم، أن واحدا من الطلبة المتقدمین لازم خدمة الشیخ الإمام زین الدین حجة الإسلام أبی حامد محمد بن محمد الغزالی ... اعلم ایها الولد المحب أطال الله بقاءک بطاعته، و سلک بک سبیل أحبائه أن منشور النصیحة یکتب من معدن الرسالة علیه السلام
انجام نسخه
یا آخر الآخرین و یا ذاالقوة المتین، و یا راحم المساکین، و یا أرحم الراحمین، لا إله إلا أنت سبحانک إنی کنت من الظالمین و صلى الله على سيدنا محمد و آله و صحبه أجمعین و الحمد لله رب العالمین
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۵، ص ۵۴۰، ردیف ۲۳
● ایها الولد = ترجمه فرزندنامه / اخلاق / عربی
ayyuha-l walad = t.-ye farzand-nāme
غزالی، محمد بن محمد، 450-505 قمری
qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059-1112)
وابسته به: فرزند نامه = ولدنامه = خلاصة التصانيف = ايها الولد؛ غزالی، محمد بن محمد (450-505)
رساله‌ای در پند و اندرز، و توصیه‌هایی در زهد و ترغیب و ترهیب با عنوان «ایها الولد». یکی از شاگردان غزالی، پس از فراگیری انواع علوم، با توجه به فرمایش رسول خدا (ص) «اللهم انی اعوذبک من علم لاینفع» در اینکه کدام نوع از علوم، لاینفع است، تفکر و اندیشه و سپس در نامه‌ای به غزالی، از ایشان استفتاء و سوال و درخواست نصیحت می‌نماید. رساله حاضر، پاسخ غزالی به همین درخواست شاگرد خود است. در آغاز این رساله یکی از شاگردان غزالی می‌گوید «نامه‌ای به استاد نوشتم و از او در خواستم که پندنامه‌ای برای من نویسد و نیز مسائلی چند را پاسخ گوید و راهنمایی کند که از میان علوم مختلف تحصیل کدام یک موجب نجات است. البته کتب غزالی مانند احیاء العلوم و جز آن، متکفل پاسخ این مسائل هست اما من میل دارم نامه‌ای به خط استاد در کنار داشته باشم». غزالی در پاسخ او نخست رساله‌ای به‌نام «فرزندنامه» به فارسی ساخته و ترجمه عربی آن به همین نام موسوم گردیده است و البته معلوم نیست که ترجمه عربی آن از کیست. نام کتاب در کشف الظنون «ایها الولد» ذکر شده و به نظر نمی‌رسد که این نام، تسمیه مؤلف باشد بلکه علم به غلبه است. این رساله همواره مورد توجه دانشمندان بوده و شروحی بر آن نگاشته‌اند.
آغاز: بسملة الحمد لله رب العالمین، و العاقبة للمتقین ... اعلم، أن واحدا من الطلبة المتقدمین لازم خدمة الشیخ الإمام زین الدین حجة الإسلام أبی حامد محمد بن محمد الغزالی ... اعلم ایها الولد المحب أطال الله بقاءک بطاعته، و سلک بک سبیل أحبائه أن منشور النصیحة یکتب من معدن الرسالة علیه السلام
انجام: یا آخر الآخرین و یا ذاالقوة المتین، و یا راحم المساکین، و یا أرحم الراحمین، لا إله إلا أنت سبحانک إنی کنت من الظالمین و صلى الله على سيدنا محمد و آله و صحبه أجمعین و الحمد لله رب العالمین
چاپ: السعودية، دار المنهاج، تصحیح انس الشرفاوی، الطبعة الاولى، 1430ق، 120 صحیفة؛ بیروت، 1951م، با ترجمه فرانسوی؛ قاهرة، سنة 1328ق، ضمن مجموعه؛ سنة 1343ق، ضمن «الجواهر الغوالی من رسائل حجة الاسلام الغزالی؛ استامبول، 1305ق؛ قازان، سنة 1905 با ترجمه ترکی
[دنا 354/2 (32 نسخه)؛ کشف الظنون 216/1؛ هدية العارفين 79/2؛ مؤلفات غزالی از بدوی: 176 شماره 46؛ غزالی نامه همایی 248؛ معجم المطبوعات 1412/2؛ مكتبة امير المومنين 165/1]
...
23. تهران؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی؛ شماره نسخه: 1117/7
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ پخته، بی‌کا، تا: رجب 1275ق، جا: قریه چرند؛ 28گ (90ر-117پ) [ف: 2-24]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.