اصول المعارف
از فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (۱۰۰۶–۱۰۹۱ ق)
کتابخانه فاضل قائینی، قم ·
کتابت ۱۰۶۵ق
شناسه‌ی فهارس: #40470
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- ۱۰۶۵ق
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نامشخص کیفیت خط:
- شمار برگ
- —
- شمار سطر
- —
- اندازه (سانتی‌متر)
- —
- کاغذ
- —
- جلد
- —
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
انجام نسخه
و قوله و ننشئکم فیما لا تعلمون، تم اصول المعارف یوم الاحد و صار هذا الکلام تاریخ تمام الاتمام و کان فی سادس شهر جمادی الاولی من ذلک العام
یادداشت‌های فهرست‌نگار
- این تاریخ با آنچه در باره تاریخ تالیف کتاب گفته شده منافات دارد
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۴، ص ۳۱۴، ردیف ۱
● اصول المعارف / کلام و اعتقادات / عربی
uṣūl-ul-ma‘ārif
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006-1091 قمری
feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598-1680)
وابسته به: عین الیقین فی اصول الدین = الانوار و الاسرار؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)
تاریخ تألیف: 1089ق
مؤلف از مطالب اصولی و بسیار مهم فلسفی «عین الیقین» خود گزیده‌ای ساخته و آن را «اصول المعارف» نام داده است. صاحب الذریعه نوشته‌اند: «فیض در این کتاب کوشیده است آراء حکیمان را با مفاد اخبار موافقت دهد». ولی این گفته خالی از مسامحه نیست، زیرا به‌طوری که فیض خود در دیباچه می‌گوید، مقصود وی به‌طور کلی تطبیق آراء فلاسفه با شرائع است و از کتاب عین الیقین اصولی را برگزیده است که برای این هدف سودمند باشد. این کتاب شامل ده «باب» و هر یک از باب‌ها شامل چند «اصل» و چند «فصل» یا «وصل» است بدین‌گونه که مطالب اصولی هر باب را زیر عنوان «اصل» و مطالب متفرعه بر اصل‌ها را با عنوان «فصل» و «وصل» یاد کرده است، چنانکه در باب اول (وجود و عدم) نخست مباحث اصلی وجود و ماهیت مانند: وجود واجب الوجود و ممکن، هریک را با عنوان «اصل» و سپس مسائل فرعی همچون تشکیک و مانند آن را با عنوان «وصل» و «فصل» یاد کرده، بار دیگر قوس صعود و نزول را با عنوان «اصل» و سپس در ذیل عنوان یک «وصل» و یک «فصل» سخن از مراتب سلسله وجود گفته، آنگاه در یک «اصل» درباره عدم (مقابل وجود) سخن گفته و باب نخستین را پایان بخشیده است. اینک فهرست باب‌ها: 1. الوجود و العدم و فيه معرفة الذات؛ 2. العلم و الجهل و ما فی معنا هما و فيه معرفة الصفات؛ 3. الغنى و الفقر و فيه معرفة الاسماء؛ 4. الماهيات و تعيناتها و فيه معرفة ما سوى الله؛ 5. المسبب و السبب و فيه معرفة الغايات؛ 6. الطبايع و تجدد ارواحها و فيه معرفة حدوث العالم؛ 7. الحركة و الزمان و المكان و ما يتبعهما و فيه معرفة الازل و الابد و ان الله سبحانه منزه عن الحركة و الزمان و المكان و كذا العالم من حيث المجموع؛ 8. السماوات و الارض و ما بينهما و فيه معرفة النفوس و العقول و القوى و الملائكة و الجنة و الشياطين؛ 9. الخير و الشر و اللذة و الالم و فيه معرفة الثواب و العقاب و الجنة و النار؛ 10. اصول النشآت و حقايق الموجودات و ارواحها و صورها و قوالبها و فيه معرفة تأويل المتشابه و تعبير الاحلام.
آغاز: نحمدالله علی حسن توفیقه و نسأله هدایة طریقه و الهام الحق بتحقیقه ... اما بعد فیقول ... هذه رموز ربانیة
انجام: و قوله و ننشئکم فیما لا تعلمون، تم اصول المعارف یوم الاحد و صار هذا الکلام تاریخ تمام الاتمام و کان فی سادس شهر جمادی الاولی من ذلک العام
چاپ: چند بار چاپ شده [مکتبة امیرالمؤمنین 331/4]
1. قم؛ فاضل قائینی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره
انجام: برابر
بی‌کا، تا: 1065ق [این تاریخ با آنچه در باره تاریخ تالیف کتاب گفته شده منافات دارد] [تراثنا: س13ش1-131]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.