شناسنامه‌ی نسخه‌ی خطی

مفرح یاقوتی

از عماد الدین شیرازی، محمود بن مسعود (د. ۹۸۴ ق)

کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، تهران · شماره‌ی ۱۰۳۵/۵۱

کتابت ۱۱۰۱ق نستعلیق شکسته
/m/297435
هر جا ✎ می‌بینید، می‌توانید همان فیلد را اصلاح کنید. راه‌های دیگر مشارکت زیر همین دکمه است.
شناسه‌ی فهارس: #297435

کاتب و کتابت

کاتب
ثبت نشده
تاریخ کتابت
۱۱۰۱ق
محل کتابت
کرمان
سفارش‌دهنده
ثبت نشده

ویژگی‌های ظاهری

خط
نستعلیق شکسته کیفیت خط: ثبت نشده در فهرست خطوط: شکسته نستعلیق
شمار صفحه
۹ صفحه (۵۱۰–۵۱۸)
شمار سطر
ثبت نشده
اندازه (سانتی‌متر)
۱۵/۵×۲۵سم
کاغذ
ثبت نشده
جلد
ثبت نشده

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) (ثبت نشده)
  • حواشی به خط مؤلف (ثبت نشده)
  • مقابله یا تصحیح به دست مؤلف (ثبت نشده)
  • مقابله با نسخه‌ی مؤلف (ثبت نشده)
  • کتابت از روی نسخه‌ی مؤلف (ثبت نشده)
  • تذهیب و سرلوح (ثبت نشده)
  • نگاره و نقاشی (ثبت نشده)
  • تصحیح‌شده (ثبت نشده)
  • حواشی (محشّی) (ثبت نشده)
  • جدول‌کشی (ثبت نشده)
  • رکابه (ثبت نشده)
  • مقابله و بلاغ (ثبت نشده)
  • نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم (ثبت نشده)

رساله‌های این مجموعه ۴۸

این نسخه در مجموعه‌ی شماره‌ی ۱۰۳۵، صفحه‌های ۵۱۰ تا ۵۱۸، همراه با این رساله‌ها (به ترتیب برگ) صحافی شده است.

  1. ۱۰۳۵/۱/۱ دیوان امیر المؤمنین علی علیه السلام · علی بن ابی طالب (ع)، امام اول ۴۵ صفحه (۱–۴۵)
  2. ۱۰۳۵/۲ المعاد · تنکابنی، حسین بن ابراهیم ۲ صفحه (۸۹–۹۰)
  3. ۱۰۳۵/۳ وحدة الوجود مع کثرة تجلياته · تنکابنی، حسین بن ابراهیم ۴ صفحه (۹۰–۹۳)
  4. ۱۰۳۵/۴ وجودية · جامی، عبدالرحمن بن احمد ۲ صفحه (۹۳–۹۴)
  5. ۱۰۳۵/۵ الاخلاق · عضدالدین ایجی، عبدالرحمن بن احمد ۳ صفحه (۹۵–۹۷)
  6. ۱۰۳۵/۶ معراج نامه · ابن سینا، حسین بن عبدالله ۳ صفحه (۱۰۰–۱۰۲)
  7. ۱۰۳۵/۸ العلم اللدنی و الکسبی · نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد ۱ صفحه (۱۰۳)
  8. ۱۰۳۵/۹ نامه‌ها (1) · نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد ۲ صفحه (۱۰۴–۱۰۵)
  9. ۱۰۳۵/۱۰ حدوث الاجسام ۱ صفحه (۱۰۸)
  10. ۱۰۳۵/۱۱/۲ علم دم و وهم ۴ صفحه (۱۲۱–۱۲۴)
  11. ۱۰۳۵/۱۲ الطواسين · حلاج، حسین بن منصور ۱ صفحه (۱۵۴)
  12. ۱۰۳۵/۱۳ نامه‌ها · فخر رازی، محمد بن عمر ۳ صفحه (۱۵۶–۱۵۸)
  13. ۱۰۳۵/۱۴ الوصیة · فخر رازی، محمد بن عمر ۱ صفحه (۱۵۸)
  14. ۱۰۳۵/۱۵ ترانه زرین ۱ صفحه (۱۶۰)
  15. ۱۰۳۵/۱۶ وصیت (2) · غزالی، احمد بن محمد ۲ صفحه (۱۶۱–۱۶۲)
  16. ۱۰۳۵/۱۷ پند فرزانه به فرزند ۱ صفحه (۱۶۳)
  17. ۱۰۳۵/۱۸ حی بن يقظان (منظوم) · ابن هباریه، محمد بن محمد ۵ صفحه (۱۶۸–۱۷۲)
  18. ۱۰۳۵/۱۹ نامه ها ۱ صفحه (۱۷۴)
  19. ۱۰۳۵/۲۰ مکاتبات الکاتبی و الطوسی · کاتبی قزوینی، علی بن عمر ۱ صفحه (۱۸۶)
  20. ۱۰۳۵/۲۱ النفس · ارسطو ۲ صفحه (۱۸۷–۱۸۸)
  21. ۱۰۳۵/۲۲ التفاحية · ارسطو ۹ صفحه (۱۸۸–۱۹۶)
  22. ۱۰۳۵/۲۳ العشق ۲ صفحه (۱۹۷–۱۹۸)
  23. ۱۰۳۵/۲۴ گفتارهای افلاطون · افلاطون ۱ صفحه (۱۹۸)
  24. ۱۰۳۵/۲۵ داستان خوارزم رفتن رازی · واعظ سروری، حسن ۲ صفحه (۲۲۲–۲۲۳)
  25. ۱۰۳۵/۲۶ پاسخ طوسی به پرسش کیشی · نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد ۴ صفحه (۲۳۹–۲۴۲)
  26. ۱۰۳۵/۲۷ ينبوع الحكمة في زجر النفس · هرمس ۱ صفحه (۲۴۳)
  27. ۱۰۳۵/۲۸ الی طریق الحق · ابن عربی، محمد بن علی ۲ صفحه (۲۵۱–۲۵۲)
  28. ۱۰۳۵/۳۰ حاتمیة ۵ صفحه (۲۵۷–۲۶۱)
  29. ۱۰۳۵/۳۲ حساب العقود · شرف الدین علی یزدی ۲ صفحه (۲۸۱–۲۸۲)
  30. ۱۰۳۵/۳۳ شرح حديث الحقيقة · عبدالرزاق کاشی، عبدالرزاق بن احمد ۳ صفحه (۲۸۳–۲۸۵)
  31. ۱۰۳۵/۳۴ شرح حديث الحقيقة ۱ صفحه (۲۸۵)
  32. ۱۰۳۵/۳۵ گفتار درباره لام الف · طبیب حموی، محمد بن مؤید ۲ صفحه (۲۹۹–۳۰۰)
  33. ۱۰۳۵/۳۶ گفتار درباره لام الف · حسینی، محمد قاسم بن تاج الدین ۲ صفحه (۲۹۹–۳۰۰)
  34. ۱۰۳۵/۳۸ نیایش · همدانی، ابراهیم بن حسین ۲ صفحه (۳۳۷–۳۳۸)
  35. ۱۰۳۵/۳۷ اسکندریه · جرجانی، علی بن محمد
  36. ۱۰۳۵/۳۹ نامه‌ها (2) · شیخ بهائی، محمد بن حسین ۲ صفحه (۳۳۸–۳۳۹)
  37. ۱۰۳۵/۴۰۰ وجودیه · جرجانی، علی بن محمد ۳ صفحه (۳۴۶–۳۴۸)
  38. ۱۰۳۵/۴۱ طریق خواجگان · جامی، عبدالرحمن بن احمد ۳ صفحه (۳۴۹–۳۵۱)
  39. ۱۰۳۵/۴۲ شرح حدیث «کنت کنزا مخفیا» · ابن عربی، محمد بن علی ۱ صفحه (۳۵۲)
  40. ۱۰۳۵/۴۳ الحدود · ابن سینا، حسین بن عبدالله ۸ صفحه (۳۸۶–۳۹۳)
  41. ۱۰۳۵/۴۴ الحكمة العرشية · ابن سینا، حسین بن عبدالله ۸ صفحه (۳۹۳–۴۰۰)
  42. ۱۰۳۵/۴۵ قضاء الله · ابن سینا، حسین بن عبدالله ۲ صفحه (۴۰۰–۴۰۱)
  43. ۱۰۳۵/۴۶ العروس · ابن سینا، حسین بن عبدالله ۲ صفحه (۴۰۱–۴۰۲)
  44. ۱۰۳۵/۴۷/۳ تفسیر سورة الناس · ابن سینا، حسین بن عبدالله ۳ صفحه (۴۰۷–۴۰۹)
  45. ۱۰۳۵/۳۵ نفس ناطقه · نوربخش خراسانی، محمد بن محمد ۲ صفحه (۴۱۱–۴۱۲)
  46. ۱۰۳۵/۴۸/۲ اثبات الواجب الجديد (ترجمه) ۲ صفحه (۴۳۶–۴۳۷)
  47. ۱۰۳۵/۵۰ تحفة الرضا لذخیرة الملوک النجباء · واعظ اصفهانی، محمد بن ابی القاسم ۴ صفحه (۵۰۶–۵۰۹)
  48. ۱۰۳۵/۵۱ مفرح یاقوتی (همین نسخه) · عماد الدین شیرازی، محمود بن مسعود ۹ صفحه (۵۱۰–۵۱۸)

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
بسمله. رب وفقنی فی التتمیم الحمدلله المحمود فی کل فعاله و الصلاة و السلام علی نبینا محمد و آله اما بعد بدانکه از کمال کمی مردم فاضل درین زمان که ما درانیم چنان شده که آدمی را از روی و ریش می‌شناسند، طبیبی چند پیدا شده اند که زنجیل را از کافور و مزاج مبرود را از محرور تمیزنمی توانند کرد و به واسطه آنکه خود را پیش اکابر حاذق و دانا وا نماید اسم بعضی چیزها را یاد گرفته اند که رغبت خاطر اکابر بران بیشتر است مانند تریاق فاروق و مفرح یاقوتی ... چون حال برین منوال خواست دید که جهت تنبیه مستعدان بعضی از مسائل و دلایل درین باره بیان کند و چند ترکیب بر سبیل اختصار یاد کند

انجام نسخه

انجام
برابر؛ تمت الرسالة فی طریق ترکیب المفرحات الیاقوتية فی شهر جمادی الثانی 902.
بخش‌های خالیِ این نسخه: مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۳۰، ص ۹۵۰، ردیف ۴ متن در منبع
● مفرح یاقوتی / طب / فارسی mofarreh-e yāqūtī عماد الدین شیرازی، محمود بن مسعود، - 984 ؟ قمری ‘emād-od-dīn-e šīrāzī, mahmūd ebn-e mas‘ūd(- 1577) مولانا عمادالدین محمود شیرازی در این نامه از «مفرح یاقوتی» کاوش نموده از روی گفته‌های شیخ رئیس در قانون و ادویه قلبیه و ابن تلمیذ و شرف الدین حسن پزشک شیرازی و دیگران دستور ساختن آنرا آورد و از خبر «اتق اليهود و الهنود و لو كان سبعين بطنا» یاد نموده است.در دنبال آن از مفرح بارد و سکنجبین ریوند و تریاک سیر و شربت برای گوارش آمده (به فارسی) و در پایان از السياسة فی تدبیر الریاسة آورده شده و نوشته است که اسکندر ارسطو را به یونان خواست و او برای پیری و دوری راه بدانجا نرفت و آنرا برای اسکندر نوشت و در آن یاد کرد که چون هر چه می‌دانستم به تو گفته‌ام، نخواسته‌ام داروی «عصمت» را که «کنز الحكماء المکنون» است هم از تو پوشیده بدارم مگر اینکه نمی‌دانم کی آنرا نخستین بار ساخته است. گویند که به آدم وحی شد و دسته‌ای گویند که اسقلابیوس و ناسیورس و هرمس میانین و بریق مالی و دادبطیوس و ابلق دروبورس و قاطس که به دانش‌های نهانی آگاه بوده‌اند دستور ساختن این داروها را دادند و هشت‌گونه دانستند. گروهی گویند اخنوخ یا هرمس بزرگ از روی وحی آنرا ساخت. آنگاه انگبین همین دارو با هشت داروی دیگر را می‌شناساند (به عربی) سپس تا پایان به فارسی است و دنباله گفتار ارسطو است که به اسکندر می‌گوید این دارو گنجی است که به دست آورم. آنگاه دستور خوراک و سودهای آن آمده است. دارای عنوان‌های تعلیم و ارشاد و تنبیه و فصل و خاتمه. (دانش‌پژوه) آغاز: بسمله. رب وفقنی فی التتمیم الحمدلله المحمود فی کل فعاله و الصلاة و السلام علی نبینا محمد و آله اما بعد بدانکه از کمال کمی مردم فاضل درین زمان که ما درانیم چنان شده که آدمی را از روی و ریش می‌شناسند، طبیبی چند پیدا شده اند که زنجیل را از کافور و مزاج مبرود را از محرور تمیزنمی توانند کرد و به واسطه آنکه خود را پیش اکابر حاذق و دانا وا نماید اسم بعضی چیزها را یاد گرفته اند که رغبت خاطر اکابر بران بیشتر است مانند تریاق فاروق و مفرح یاقوتی ... چون حال برین منوال خواست دید که جهت تنبیه مستعدان بعضی از مسائل و دلایل درین باره بیان کند و چند ترکیب بر سبیل اختصار یاد کند انجام: و خاصیتی که بآن ممتاز است آنستکه تولید عقل میکند و مغز و دماغ را میافزاید. هذا ذلك ... و طلب المنافع البدنية كلها لديه. و الله سبحانه و تعالى الموفق [نسخه‌های منزوی 602؛ فهرستواره منزوی 3724/5؛ الذریعه 191/18 و 363/21]
...
4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1035/51 آغاز و انجام: برابر؛ تمت الرسالة فی طریق ترکیب المفرحات الیاقوتية فی شهر جمادی الثانی 902. خط: نستعلیق شکسته، بی‌کا، تا: 1101ق، جا: کرمان؛ در ص 519-526 دستور داروهای ساخته و آمیخته است: «کحل الجواهر» میرزا ابوالقاسم شیرازی و نوشداروی لؤلؤئی معینا محمد که برای سید سراج الامام در کرمان ساخته است و داروهای نگارنده منهاج و نویسنده اختیارات و طبری و قسطین در کتاب الفلاحه و دستور نوشیدن عشبه از میرزا قاضی و نیز داروهای دیگران که نام آنها برده نشده، آنگاه جدول‌هایی است در افسون و تعویذ و مطلب‌هایی از حروف و ریاضی و ستاره‌شناسی و از مسالک و ممالک ابوعبید بکری؛ 9ص (510-518)، سطور چلیپایی (11/4×20)، اندازه: 15/5×25سم [ف: 4-808]
راهنمای نشانه‌های این متن (۹)
بی‌کا
بدون کاتب: نام کاتب در نسخه نیامده است
تا
تاریخ کتابت
جا
محل کتابت
ص
صفحه
اندازه
اندازه‌ی صفحه
سم
سانتی‌متر
انجام: برابر
انجام نسخه همان است که در نمونه‌ی کتاب آمده
آغاز و انجام: برابر
آغاز و انجام نسخه همان است که در نمونه‌ی کتاب آمده
ف
فهرست چاپی همان کتابخانه؛ شماره‌های پس از آن جلد و صفحه‌ی فهرست است. اگر نام مأخذ با نام کتابخانه یکی نباشد، نام مأخذ پیش از آن می‌آید
برگرفته از فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، «رموز و اختصارات»، ج ۱، ص هشت تا ده

یادکرد در منابع ۱

  • …مؤرخة ۹۹۶ يحتمل أن يكون تاريخ التأليف و أخرى أيضا ( دانشگاه ۱۰۳۵/۵۱ ) ضمن مجموعة المؤرخة ۱۱۰۱ كما في فهرسها. أوله: [الحمد لله…

این یادکردها را ماشین از روی کتابخانه، شماره‌ی نسخه و عنوان اثر یافته است، و ممکن است خطا داشته باشد.

شما هم می‌توانید بیفزایید

این بخش‌ها برای این نسخه هنوز خالی‌اند. آنچه بیفزایید پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در این صفحه منتشر می‌شود.

  • اشخاص مرتبط با نسخه

    مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند؛ اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید.

  • رابطه با نسخه‌های دیگر

    اگر این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست.

  • یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

    اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید.

اصلاح فیلدها. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. فیلدهای خالی این صفحه هم اکنون دیده می‌شوند.

گزارش اشکال یا پیشنهاد