نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
/m/281983
کتابخانه و مخزن نگهداری: ملی
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 2950

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
خداقلی
تاریخ کتابت:
1266ق (1266 هـ.ق)
محل کتابت:
تهران
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 2 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
61 برگ • 15 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
14×21سم
کاغذ و جلد:
کاغذ نامشخص • چرم تریاکی

آغاز نسخه

« بسمله، الحمدلله رب العالمین و العاقبة للمتقین و الصلوة و السلام علی سید المرسلين محمد و آله و اصحابه اجمعين »

انجام نسخه

« خط چهار در سالی چهار ماه روز باشد و چهار ماه شب و در خط پنجم همچنین و آخر این خطوط قطب شمالی است و شش ماه روز و شش ماه شب نویسنده که خود را «بنده کمینه» خطاب می‌کند و بعهد «مبارز الحق و الدوله و الدنيا والدين محمد لازال منصوراً مظفراً على اعدائه» می‌زیسته چون «خواست که از بهر کتب خانه آنحضرت طرح ربع مسکون برکشد و آنچه از احوال جهان معلوم باشد شمه در سلک عبارت آورد اگر سخنی عجیب نماید حکایتی مناسب یا معقول و کلمه چند از تواریخ بحكم الكلام يجر الكلام باستشهاد بیاورد تا حمل بر عندیات و گزاف و محال نکنند و بمحل عرض رسانند بخير انشاءالله» این رسالت را بر دو باب ایراد کرد: باب 1. در دو فصل: 1) ذکر کره زمین و مقدار و مساحت آن و معرفت و طول و عرض بلدان و خواص مواضع، 2)ذکر آفاق جنوبی خط استواء و مايتعلق و ينسب اليه، باب 2. در هفت فصل: 1) ذکر اقلیم اول و ما ینسب الیه، 2) ذکر اقلیم دوم، 3) ذکر اقلیم ثالث، 4) ذکر اقلیم رابع، 5) ذکر اقلیم خامس، 6) ذکر اقلیم سادس، 7) ذکر اقلیم سابع و نهایت عمارت ربع مسکون از طرف شمال و مواضعی چند که اختلاف روز و شب بسیار است و نا مسکون از این قطب معتدل النهار »
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 29 • صفحه 399 • ردیف 2
متن فنخا:
2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2950 آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمین و العاقبة للمتقین و الصلوة و السلام علی سید المرسلين محمد و آله و اصحابه اجمعين؛ انجام: خط چهار در سالی چهار ماه روز باشد و چهار ماه شب و در خط پنجم همچنین و آخر این خطوط قطب شمالی است و شش ماه روز و شش ماه شب نویسنده که خود را «بنده کمینه» خطاب می‌کند و بعهد «مبارز الحق و الدوله و الدنيا والدين محمد لازال منصوراً مظفراً على اعدائه» می‌زیسته چون «خواست که از بهر کتب خانه آنحضرت طرح ربع مسکون برکشد و آنچه از احوال جهان معلوم باشد شمه در سلک عبارت آورد اگر سخنی عجیب نماید حکایتی مناسب یا معقول و کلمه چند از تواریخ بحكم الكلام يجر الكلام باستشهاد بیاورد تا حمل بر عندیات و گزاف و محال نکنند و بمحل عرض رسانند بخير انشاءالله» این رسالت را بر دو باب ایراد کرد: باب 1. در دو فصل: 1) ذکر کره زمین و مقدار و مساحت آن و معرفت و طول و عرض بلدان و خواص مواضع، 2)ذکر آفاق جنوبی خط استواء و مايتعلق و ينسب اليه، باب 2. در هفت فصل: 1) ذکر اقلیم اول و ما ینسب الیه، 2) ذکر اقلیم دوم، 3) ذکر اقلیم ثالث، 4) ذکر اقلیم رابع، 5) ذکر اقلیم خامس، 6) ذکر اقلیم سادس، 7) ذکر اقلیم سابع و نهایت عمارت ربع مسکون از طرف شمال و مواضعی چند که اختلاف روز و شب بسیار است و نا مسکون از این قطب معتدل النهار؛ خط: نستعلیق، کا: خداقلی، تا: 1266ق، جا: تهران؛ جلد: چرم تریاکی، 61گ، 15سطر (9×14/5)، اندازه: 14×21سم [ف: 6-699]