نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
/m/277457
کتابخانه و مخزن نگهداری: رضوی
شهر و کشور: مشهد
شماره نسخه: 5753

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 14
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 3 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق (تحریری)
تعداد برگ و سطر:
39 برگ • 15 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
17/1×23/9سم
کاغذ و جلد:
کاغذ نامشخص • جلد نامشخص

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله، جامع اللغات المصطلح الزمان في تكميل الانسانگرانمایه برادرگان جانی خردسال جانی من آگاه باشید که از آموختن علم اخلاق و سیر در انفس و آفاق انسانیت کمال یابد.حکما نورالله برهانهم را در این فن شریف که حکمت عملیش نامند رساله بسیار است که در کسب فضایل و ترک رزائل براهین و دلایل اقامه داشتند چون در بادی نظر درک آن مطلب خالی از اشکال نبود این احقر عبد الله حبيب الله قبايح اعمال و فضایح افعال بعضی از ابنای زمان که مجسم کرده با لغاتی قبیح و عباراتی غیر فصیح که مصطلح الواط و مسخرگان است مذکور میسازد تا شما را در مطالعه بآن رغبتی حاصل آید و به مضمون بیت: نگویند از سر بازیچه حرفی ×× کز آن پندی نگیرد صاحب هوشاز این فرع حالات و این گونه خیالات اجتناب نمایند.اشنا شکن کسی را گویند که بجهة زیارت حضرت عبدالعظیم و غیره اسب از آشنایان امانت کند ... »

انجام نسخه

2 انجام ثبت‌شده
انجام 1
« یالدنگ - کسی را گویند که به مهمانی و ضیافت مردم رادعوت نماید و خودش ازاندرون بیرون نیاید یا آنکه دیر بیاید و به مهمانهای خود مناعت بخرج دهد. این صفت از بلاهت و غرور ناشی می شود »
انجام 2
« یا آنکه خردسالان نوآموز دبستان دانش را سرمشق در پیش گردد، تمته الکتاب بعون الله الملک الوهاب، تاریخ تسفية الكتاب از هزار و دویست نود چهار من الهجرة النبوية، كاتبه مصنفه حسن الحسینی، درکمال تعجیل محض نسخه چند کلمه قلمی گردید، باقی یا علی مدد »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
. ؛ اصطلاحات به ترتیب حروف تهجی از « آشناسکین » تا « یالدنگ » آمده است بدنبال آن نه صفحه نصیحت نامه است که هر فقره از آن باخطاب «ایفرزند » شروع میشود، آغاز نصیحت نامه: «نصایح چندیست که موافق طبع اهالی این زمان باید پدر بفرزند بگوید، ای فرزند اینها که باتو گویم ...»
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 28 • صفحه 910 • ردیف 3
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5753 آغاز: برابر؛ انجام: یالدنگ - کسی را گویند که به مهمانی و ضیافت مردم رادعوت نماید و خودش ازاندرون بیرون نیاید یا آنکه دیر بیاید و به مهمانهای خود مناعت بخرج دهد. این صفت از بلاهت و غرور ناشی می شود. خط: نستعلیق تحریری، بی‌کا، تا: قرن 14؛ اصطلاحات به ترتیب حروف تهجی از « آشناسکین » تا « یالدنگ » آمده است و بدنبال آن نه صفحه نصیحت نامه است که هر فقره از آن باخطاب «ایفرزند » شروع میشود، آغاز نصیحت نامه: «نصایح چندیست که موافق طبع اهالی این زمان باید پدر بفرزند بگوید، ای فرزند اینها که باتو گویم ...»، انجام: «یا آنکه خردسالان نوآموز دبستان دانش را سرمشق در پیش گردد، تمته الکتاب بعون الله الملک الوهاب، تاریخ تسفية الكتاب از هزار و دویست نود چهار من الهجرة النبوية، كاتبه مصنفه حسن الحسینی، درکمال تعجیل محض نسخه چند کلمه قلمی گردید، باقی یا علی مدد»؛ 39گ، 15سطر (7/8×15)، اندازه: 17/1×23/9سم [ف: 13-129]