شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
قوام الحساب
پیوند کوتاه:
/m/243031
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- محمد کاظم محلاتی
- تاریخ کتابت:
- 1112ق (1112 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 3 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- - • -
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- -
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« بسمله. بر رای ذوی العقول پوشیده نماند که بعد از علم دین شریف شریعت علم حساب را شرفی هر چه تمامتر است »
انجام نسخه
« بدر ازای خانه باشد هر و بال ای بی عدیل.
مقاله 3 و 4 در نسخه ما نیست »
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 25 • صفحه 535 • ردیف 3
متن فنخا:
3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 302/5
آغاز: بسمله. بر رای ذوی العقول پوشیده نماند که بعد از علم دین شریف شریعت علم حساب را شرفی هر چه تمامتر است؛ انجام: بدر ازای خانه باشد هر و بال ای بی عدیل.
مقاله 3 و 4 در نسخه ما نیست؛ خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم محلاتی، تا: 1112ق؛ گ103ر-131پ فصل سیم نوع دوم در قسمت کسور، 113پ سفید است و نسخه کامل نیست و در پایان مبحث جذر میگوید: «در هشت حاصل آمده است تمت الرسالة الاولی» و یک سطر سفید است (119پ) آنگاه مختصری است در علم مساحت که 15 باب است و چنین آغاز میشود: «بدانکه این مختصریست مفید در علم مساحت مشتمل بر مقدمه و چند باب مقدمه در معنی مساحت» و انجام آن چنین است: «حاصل آن عدد آجر ما یحتاج آن بنا باشد» (گ131ر) سپس دارد: «تمام شد رساله عامر بن عبدالعزیز در علم حساب ضرب و قسمت. کتبه ... محمد کاظم بن محمد حسین الموسوی الحسینی ساکن قصبه محلات ... 8 شهر جمادی الثانی 1112» با اینکه در قسم دوم باب دوم در مساحت مربعات (گ124پ) در خود رساله دوم آمده: «فقیر حقیر قطب الدین خسرو شاه بلغه الله ما تمناه» پس از این رساله مساحت دارد: «باب در قسمت اهل تنجیم آن نیز مثل تقسیم اهل هند است ... قاعده دانستن ساعات چون آفتاب تمام برآید ... بدرازای خانه باشد هر و بال ای بی عدیل» (131ر و پ) در همینجا یادی از شیخ بهائی شده است و گویا رساله یکم از عامر بن عبدالعزیز و دومی از خسرو شاه باشد. نام «قوام الحساب» در دیباچه رساله یکم دیده میشود [ف: 4-928]