اخلاق محسنی
از کاشفی، حسین بن علی (د. ۹۱۰ ق)
کتابخانه دانشگاه اصفهان، اصفهان ·
کتابت قرن ۱۲
نستعلیق
شناسه‌ی فهارس: #23616
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- قرن ۱۲
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نستعلیق کیفیت خط:
- شمار برگ
- —
- شمار سطر
- —
- اندازه (سانتی‌متر)
- —
- کاغذ
- سپاهانی
- جلد
- —
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۲، ص ۵۲۱، ردیف ۵۷
● اخلاق محسنی = جواهر الاسرار / اخلاق / فارسی
axlāq-e mohsenī = javāher-ol asrār
کاشفی، حسین بن علی، - 910 قمری
kāšefī, hoseyn ebn-e ‘alī ( - 1505)
اهداء به: سلطان حسین میرزا بایقرا (873-911ق)، و به نام پسرش محسن میرزا
تاریخ تألیف: 907ق
کتابی در اخلاق شهریاران و با انشائی ادیبانه به نثری شیوا و اشعاری نیکو و بنا به گفته مؤلف خالی از تکلف منشیان و تصلف مترسلان، در سه موضوع تهذیب اخلاق، کشورداری و تدبیر منزل در چهل «باب» نگاشته شده و به سال 907 موافق نام کتاب «اخلاق محسنی» پایان یافته است. عناوین ابواب چنین است: 1. عبادات؛ 2. اخلاص؛ 3. دعا؛ 4. شکر؛ 5. صبر؛ 6. رضا؛ 7. توکل؛ 8. حیا؛ 9. عفت؛ 10. ادب؛ 11. علو همت؛ 12. عزم؛ 13. جد و جهد؛ 14. استقامت؛ 15. عدالت؛ 16. عفو؛ 17. حلم؛ 18. خلق و رفق؛ 19. شفقت و مرحمت؛ 20. خیرات و مبرات؛ 21. احسان و سخاوت؛ 22. تواضع و احترام؛ 23. امانت و دیانت؛ 24. وفای به عهد؛ 25. صدق؛ 26. انجاح حاجات؛ 27. تأنی و تأمل؛ 28. مشورت و تدبیر؛ 29. جزم و دوراندیشی؛ 30. شجاعت؛ 31. غیرت؛ 32. سیاست؛ 33. تیقظ و خبرت؛ 34. فراست؛ 35. کتمان اسرار؛ 36. اغتنام فرصت؛ 37. رعایت حقوق؛ 38. صحبت اخیار؛ 39. دفع اشرار؛ 40. تربیت خدم و حشم و سایر ملازمان و خدمتکاران. این کتاب به اردو، ترکی و انگلیسی ترجمه شده است.
آغاز: بسمله. حضرت پادشاه علی الاطلاق عزت کلمته جلت عظمته منشور سلطان المرسلین و متمم اخلاق المحسنین محمد النبی ... و آله اجمعین
انجام: و هم از نام کتاب که مضاف باسم سامی و نام نامی آنحضرتست تاریخ اتمامش معلوم و مفهوم میگردد و بالله التوفیق بیت: با خامه گفتم ای که زسر ساختی قدم ×× وز مقدم تو چشم سخن یافت روشنی / اخلاق محسنی بتمامی نوشته شد ×× تاریخ هم نویس ز اخلاق محسنی
چاپ: مکرر چاپ شده است در تهران، لندن و هند. چاپ سنگی. از 1823 تا 1929م. و 1271 تا 1360ق؛ مشار فارسی، ج1، ص197، فهرستوار کتابهای فارسی، ج6، ص303، لکهنو، سنگی، 1300ق./1883م، وزیری، 160ص؛ بمبئی، سنگی، 1308، رقعی، 318+2ص؛ بمبئی، سنگی، 1313، وزیری کوچک، 280ص؛ ایران، سنگی، 1326، رقعی، 310ص؛ لکهنو، سنگی، 1360/ 1941م، وزیری، 260+4ص
شرح و حواشی:
1- انیس العارفین؛ دفتری، محمد بن ادریس (-982)
2- انیس العارفین؛ عزمی، محمد بن احمد (-990)
3- اخلاق احمدی؛ عثمان زاده، احمد تائب بن عثمان (-1136)
4- اخلاق محسنی (ترجمه)؛ افندی، تائب
...
57. اصفهان؛ دانشگاه اصفهان؛ شماره نسخه: 340
خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 11-882]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.