غرر الحکم و درر الکلم
از آمدی، عبدالواحد بن محمد (د. ۵۱۰ ق)
کتابخانه مسجد اعظم، قم ·
نسخ
شناسه‌ی فهارس: #220918
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- بی‌تاریخ
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نسخ کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۳۱ برگ
- شمار سطر
- ۱۹ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۷×۲۲سم
- کاغذ
- —
- جلد
- تیماج
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رساله‌های این مجموعه ۴
نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 263 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.
- ۲۶۳/۱ غرر الحکم و درر الکلم (همین نسخه) · آمدی، عبدالواحد بن محمد ۳۱ برگ
- ۲۶۳/۲ کامل التعبیر · تفلیسی، حبیش بن ابراهیم ۱۴ برگ
- ۲۶۳/۳ تحفة الابرار (مختصر) ۸ برگ
- ۲۶۳/۴ ادعية ۴۲ برگ
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
بسمله الحمدلله الذی هدانا بتوفيقه الى جادة طريقه وفضلنا بتوحيده على كافة عبيده ... قال المسرف على نفسه المفتقر الى رحمة ربه عبد الواحد بن محمد بن عبدالواحد الامدى التمیمی
انجام نسخه
این من حصن واكد وزخرف ونجد. این من جمع فاكثر واحتقب واعتقد ونظر بزعمه للولد اين من كان اطول منكم اعمارا واعظم آثارا. اين من كان اعد عديدا
متن مأخذ
فهرست کتابخانه مسجد اعظم
ج ۴، ص ۱۴
۱ ـ غرر الحکم و درر الکلم «۱ ـ ۳۱» (حدیث ـ عربی)
از: عبدالواحد بن محمد بن عبدالواحد آمدی (۵۱۰ ق).
کلمات کوتاه امیرمؤمنان علی ((علیه السلام))را به ترتیب حروف الفبا جمع آوری کرده است.
[الذریعة ۱۶-۳۸، مرعشی ۱-۲۵۴، مجلس ۲۵-۱۱۹، مشار عربی ۶۴۹].
( ۲۶۳ )
هر چهار کتاب بدون تاریخ. کتاب اول تحریر سده ۱۳
اوراق کتاب سوم پس و پیش شده و برگ اول آن در کنار برگ ۵۱ صحافی شده.
۹۵ برگ، ۱۷ × ۲۱
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۲۳، ص ۳۷۶، ردیف ۱۱۹
● غرر الحکم و درر الکلم = کشاف العقول و الادیان / حدیث / عربی
ġurar-ul ḥikam wa durar-ul kalim = kaššāf-ul ‘uqūl wa-l adyān
آمدی، عبدالواحد بن محمد، - 510؟ قمری
āmedī, ‘abd-ol-vāhed ebn-e mohammad (- 1117)
11050 حدیث کوتاه از حضرت امیرالمومنین علیه السلام را به ترتیب حروف گرد آورده است. مؤلف چون دید که جاحظ فقط صد کلمه از گفته‌ها آن حضرت را انتخاب نموده بر آن شد که کلمات بیشتری انتخاب کند، و بگوید تمام کلمات حضرت را نیز استقصا نکرده‌ام. این کلمات به حذف اسانید به ترتیب حروف با ملاحظه حروف آخر جمله‌ها ترتیب داده شده است. مؤلف در مقدمه می‌گوید که عمده سببی که مرا وادار به جمع و تألیف این کتاب نمود آن است که ابوعثمان جاحظ با این‌که علامه زمان و وحید اقران و به عهد نزدیک بود کلمات آن حضرت را محدود در صد کلمه کرده و از این همه کلمات بیشمار به نقل اندکی قناعت ورزیده و من با عدم استطاعت و لیاقت آنچه میسر بود از مواعظ و حکم و کلمات آن حضرت به دست آورده و با حذف اسناد ثبت کردم که به مثابه قطره‌ای از دریا و مشتی از خرمن است. آنها را به بیست و نه باب به ترتیب حروف تهجی از اول کلمات تقسیم کرده و حروفات را هم با تعیین هر یک مبوب و مرتب ساخته است، مثلا در حرف الف: «ما اوله ال التعريف» کلماتی که اول آن الف و لام تعریف دارد در این فصل است و این فصل قریب به پنجاه صفحه است و بعد از آن باز در حرف الف «ما جاء فی اوله ان» و هم چنین «ما جاء فی اوله ان» یا «الا» یا «این» یا «اذا» یا «ایاک» و قس علی هذا. این کتاب از دیرباز مورد توجه دانشمندان قرار گرفته و ترجمه‌ها، شروح، تکمله، تلخیص، فهارس موضوعی و معجم‌های متعددی بر آن نگاشته شده است.
آغاز: بسمله الحمدلله الذی هدانا بتوفيقه الى جادة طريقه وفضلنا بتوحيده على كافة عبيده ... قال المسرف على نفسه المفتقر الى رحمة ربه عبد الواحد بن محمد بن عبدالواحد الامدى التمیمی
چاپ: مشار عربی، ص649؛ هند، بمبئی، مطبع دادومیان، 1280ق، سنگی، وزیری، 412+1ص؛ بارها در هندوستان، لبنان و ایران به چاپ رسیده است؛ به سعی و اهتمام محمد باقر بن مولی موسی [کشمیری]، بدون کاتب
[الذريعة 38/19 و 39 و 38/16 و 376/13 و 121/4؛ کشف الظنون 154/2؛ نسخه‌های منزوی 1575/2؛ مشترک پاکستان 2395/4؛ شرح فارسی؛ معجم المطبوعات 9؛ دانشنامه امام علی (ع) 245/12-260؛ ریاض العلماء 281/3-282؛ معجم الآثار المخطوطة حول الامام علی بن ابی طالب (ع) ص 239؛ دنا 780/7-784 (132 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- غرر الحکم و درر الکلم (ترجمه) (2 عنوان)
2- غرر الحکم و درر الکلم (منتخب)
3- غرر الحکم و درر الکلم (مختصر)
4- حاشية غرر الحکم و درر الکلم
5- غرر الحکم و درر الکلم (ترجمه)؛ انصاری، محمد بن محمد (-10)
6- شرح غررالحکم و دررالکلم؛ آقا جمال خوانساری، محمد بن حسین (-1125)
7- نظم الغرر و نضد الدرر؛ قزوینی، عبدالکریم بن محمد یحیی (-12)
8- اصداف الدرر؛ قزوینی، عبدالکریم بن محمد یحیی (-12)
9- غرر الحکم و درر الکلم (منتخب)؛ چوپان مازندرانی، محمد محسن بن محمد کاظم (-12)
10- غرر الحکم و درر الکلم (ترجمه)؛ کرمانی، زین العابدین بن محمد کریم (1276-1360)
11- غرر الحکم و درر الکلم (منتخب)؛ رضوی، علی بن حسین (-14)
...
119. قم؛ اعظم قم؛ شماره نسخه: 263/1
آغاز: برابر؛ انجام: این من حصن واكد وزخرف ونجد. این من جمع فاكثر واحتقب واعتقد ونظر بزعمه للولد اين من كان اطول منكم اعمارا واعظم آثارا. اين من كان اعد عديدا
خط: نسخ، بی‌کا، بی‌تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 31گ، 19 سطر، اندازه: 17×22سم [ف مخ: 4 - 1424]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.