غرائب القرآن و رغائب الفرقان
از نظام الاعرج، حسن بن محمد (د. ۷۲۸ ق)
کتابخانه مسجد اعظم، قم ·
کتابت رجب ۱۳۲۸ق
نسخ
شناسه‌ی فهارس: #220689
کاتب و کتابت
- تاریخ کتابت
- رجب ۱۳۲۸ق
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نسخ کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۲۵۱ برگ
- شمار سطر
- ۲۹ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۹×۳۰سم
- کاغذ
- —
- جلد
- تیماج مذهب
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح دارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی دارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
الحمدلله الذى انزل على عبده الكتاب ولم يجعل له عوجا قيماً لينذربأسا شديدا من لدنه و يبشر المؤمنين الذين يعملون الصالحات ان لهم اجراً حسنا ما كثين فيه ابدا
انجام نسخه
وما كان الله ليعجزه اى ليسبقه ويفوته شى ثم ختم السورة بما يدل على غاية حلمه وهو انه لايؤاخذ الناس بكل جرم الى اجل مسمى هو يوم القيامة و هو يومئذ اعلم باحوالهم علما عيانيا فيجزى كلا بحسب علمه و قد مر مثل الإية فى سورة النحل و قيل الاجل هو يوم لايوجد فى الخلق من يومن او حين يجتمع الناس على الضلال از سوره کهف تا پایان سوره فاطر
یادداشت‌های فهرست‌نگار
- از سوره کهف تا پایان سوره فاطر
- از سوره کهف تا پایان سوره فاطر
متن مأخذ
فهرست کتابخانه مسجد اعظم، چاپ ۱۳۸۸
ج ۱، ص ۳۹۲
۵۰۴- غرائب القرآن ورغائب الفرقان = تفسیر نیشابوری (تفسیر، عربی)
از: نظام الدین حسن بن محمد قمی نیشابوری (نظام نیشابوری) (۷۲۸ ق)
در این تفسیر از تفسیر فخر رازی و تفسیر کشاف و کتاب های دیگر استفاده کرده و آنچه را که خودش به دست آورده نیز افزوده است. مؤلف در این تفسیر بخشی از آیات را آورده سپس با عناوین «القراءة ـ الوقوف ـ التفسیر ـ التأویل» گزارش می‌دهد.
[الذریعة ۱۶-۳۱، مرعشی ۱۹-۲۸۵، مشار، عربی - ۶۵۰].
آغاز: «بسمله. یس والقرآن الحکیم انک لمن المرسلین... القراءة یس باظهار النون ابو عمرو وسهل ویعقوب غیر... وابن کثیر...».
ش ۹۵۵، ۲۵۱ برگ، ۱۹×۳۰، نسخ همان کاتب در ۱۲۲۸ از سوره کهف تا پایان سوره فاطر است.
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۲۳، ص ۳۵۴، ردیف ۴۸
● غرائب القرآن و رغائب الفرقان = تفسیر نیشابوری / تفسیر / عربی
ġarā'ib-ul qur'ān wa ragā'ib-ul furqān = tafsīr-e neyšābūrī
نظام الاعرج، حسن بن محمد، - 728؟ قمری
nezām-ol-a'raj, ḥasan ebn-e moḥammad (- 1328)
تاریخ تألیف: 728ق
این کتاب از تفاسیر جامع معروف است و مشحون به فوائد گوناگون و به این جهت فضلاء جامع ازهر برای مطالب این کتاب و مطالب تفسیر طبری فهرستی جداگانه به نام «فهرست طبری و نیشابوری» نگاشتند. در مقدمه و هم در آخر کتاب مدارک و مآخذ این کتاب ذکر شده است. عمده مطالب آن خلاصه تفسیر کبیر امام فخر رازی است و مصدر است به 11 مقدمه شامل فوایدی که معرفت آنها برای تفسیرنگاری ضروری است. روش این تفسیر: نخست ترجمه آیات به فارسی و سپس بحث درباره آیات در عناوین: القرائة، الوقوف، التفسير، التاويل. (مهدی ولائی)
آغاز: بالخیر عونک یا کریم الی الله الکریم ارغب فی ابداع غرائب القرآن ...
چاپ: مشار، عربی /650؛ القاهرة، مكتبة مصطفى البابي الحلبی، تحقیق ابراهیم عطوة عوض، الطبعة الاولى، 1963- 1964م، 5 مجلدات، 13جزء؛ تهران، سنگی، 1280ق، رحلی
[الذریعة 31/16 و 284/18؛ دنا 774/7-776 (62 نسخه)؛ معجم المطبوعات 1527؛ کشف الظنون 1195-1196؛ اوقاف بغداد 30؛ بروکلمان 201/2 و ذیل 273/2؛ معجم المؤلفين 281/3 و 291؛ الاوقاف العامة بغداد 132/1؛ الاوقاف العامة موصل 33/4]
شرح و حواشی:
1- غرائب القرآن و رغائب الفرقان (منتخب)؛ نظام الاعرج، حسن بن محمد (-728)
2- غرائب القرآن و رغائب الفرقان (مختصر)؛ بیدآبادی، محمد بن محمد رفیع (-1197)
3- جنة النعيم في تفسير سورة الكهف و الرقيم = تفسير سورة الكهف؛ موسوی، ابوالقاسم بن عباس (-13)
4- تأویلات القرآن = منتخب غرائب القرآن و رغائب الفرقان (2 عنوان)
...
48. قم؛ اعظم قم؛ شماره نسخه: 955
آغاز: الحمدلله الذى انزل على عبده الكتاب ولم يجعل له عوجا قيماً لينذربأسا شديدا من لدنه و يبشر المؤمنين الذين يعملون الصالحات ان لهم اجراً حسنا ما كثين فيه ابدا؛ انجام: وما كان الله ليعجزه اى ليسبقه ويفوته شى ثم ختم السورة بما يدل على غاية حلمه وهو انه لايؤاخذ الناس بكل جرم الى اجل مسمى هو يوم القيامة و هو يومئذ اعلم باحوالهم علما عيانيا فيجزى كلا بحسب علمه و قد مر مثل الإية فى سورة النحل و قيل الاجل هو يوم لايوجد فى الخلق من يومن او حين يجتمع الناس على الضلال
از سوره کهف تا پایان سوره فاطر؛ خط: نسخ، کا: هادی ابن مرحوم محمد تقی، تا: رجب 1328ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 251گ، 29 سطر، اندازه: 19×30سم [ف مخ: 4 - 1424]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.