عنوان الشرف الوافی فی الفقه و النحو و التاريخ و العروض و القوافی
از ابن مقری، اسماعیل بن ابی بکر (۷۵۵–۸۳۷ ق)
کتابخانه مسجد اعظم، قم ·
کتابت ۱۲۷۱ق، به دستور میرزا فضل الله متولی و پیشکار خراسان
نسخ
شناسه‌ی فهارس: #216972
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- ۱۲۷۱ق، به دستور میرزا فضل الله متولی و پیشکار خراسان
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نسخ (زیبا) کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۵۳ برگ
- شمار سطر
- ۲۵ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۸×۲۷سم
- کاغذ
- —
- جلد
- ترمه
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده دارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی دارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
آغاز فقه: الحمدلله ولی الحمد و مستحقه الذی لایقوم بحمده أحد من خلقه ...
انجام نسخه
و منذ انه وارث يحتوى على جميع الميراث و يجوزه فان لم يجزه لم يثبت فى جناب المقر و لا يشاركه و لو مات رجل وخلف عليا و محمد فاستلحق على وحده اخا ... لزم النسب
متن مأخذ
فهرست کتابخانه مسجد اعظم، چاپ ۱۳۸۸ این متن را هوشواره با تطبیق شماره‌ی نسخه از چاپ فهرست برداشته و هنوز به دست انسان بازبینی نشده است.
ج ۱، ص ۳۸۳
۴۹۲- عنوان الشرف (شامل چند علم: فقه، نحو، عروض و عربی)
از: قاضی شرف الدین اسماعیل بن ابی بکر یمنی (شرف الدین مقری) (۸۳۷ ق)
این کتاب به دستور الملک الناصر اسماعیل بن عباس نگاشته شده و صفحهها را در چند ستون ساخته که اگر سطرها راسته خوانده شوند فقه و در چهار ستون عمودی از آنها چهار علم جداگانه خواهد بود. موضوع ستونهای چهارگانه به ترتیب: عروض، تاریخ، نحو و قوافی است.
[کشف الظنون ۲-۱۱۷۵، مرعشی ۲۰- ۸۰].
آغاز: «الحمد لّله ولی الحمد ومستحقه الذی لا یقوم بحمده احد من خلقه ونشهد انه لا معبود للخلق الا اللّه ولا اله لهم سواه وصلّی اللّه علی سید البشر...».
ش ۱۳۰، ۵۳ برگ، ۱۸×۲۷، نسخ ۱۲۷۱ که به دستور میرزا فضل اللّه متولی و پیشکار خراسان نوشته شده، علامت تصحیح هم دارد. صفحات با جدول زرین است با جلدی نفیس.
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۲۳، ص ۲۹، ردیف ۲۸
● عنوان الشرف الوافی فی الفقه و النحو و التاريخ و العروض و القوافی / چند دانشی / عربی
'unwān-uš šaraf-il wāfī fi-l fiqh wa-n naḥw wa-t tārīx wa-l 'arūḍ wa-l qawāfī
ابن مقری، اسماعیل بن ابی بکر، 755 - 837 قمری
ebn-e moqrī, esmā'īl ebn-e abī bakr (1355 - 1434)
به دستور: ناصر اسماعیل بن عباس
تاریخ تألیف: 2 محرم 804ق
کتابی است عجیب الوضع در پنج علم، فقه، نحو، تاریخ، عروض و قوافی که اصل آن فقه می‌باشد و چهار علم دیگر نیز از پاره‌ای رموزات و ترتیبات متخذه از آن کتاب مستفاد می‌گردد. کتابی است بدیع الوصف در مجلدی کوچک و سبب تألیفش آن بود که مؤلف (ابن مقری) به قضاوت بسیار حریص بوده است و تلاش می‌کرده است تا پس از فیروزآبادی ـ صاحب قاموس المحیط ـ آن مقام را اشغال نماید. چون صاحب قاموس کتابی برای سلطان اشرف صاحب بلاد یمن تألیف نمود که اول تمامی سطور آن حرف الف بود و به همین جهت مورد حیرت و جالب نظر سلطان گردید، لذا شرف الدین هم کتاب عنوان الشرف را در فقه تألیف نمود و کلمات آن را با رنگ سرخ و سیاه به طوری مرتب کرد که علاوه بر فقه، چهار علم دیگر نحو و تاریخ و عروض و قوافی نیز از آن استخراج می‌شود. چنان‌که کلمه اول سطور با رنگ سرخ، علم عروض، بعد از آن نیز با رنگ سرخ تاریخ، پس از آن نیز با رنگ سرخ نحو و اواخر سطور قوافی بود و مجموع کلمات و سطور آن بدون توجه به رنگ‌های سرخی و سیاهی به طور معمول، علم فقه می‌باشد. شرف الدین در این فن مبتکر بود و پس از او سیوطی کتاب «النفحة المکیه» را در ظرف یک روز به همین نحو نوشت و سپس قاضی دمیاطی و دیگران. (فاضل)
آغاز: آغاز فقه: الحمدلله ولی الحمد و مستحقه الذی لایقوم بحمده أحد من خلقه ...
آغاز عروض: امر بتألیف هذا الکتاب و جمعه مولانا السلطان الملک المشرف اسماعیل ابن عباس.
آغاز تاریخ: الحمدلله حق حمده ... فهذه نبذة جمعتها ... مورخاً دولة ائمة الزمن ... الملک المنصور نورالدین عمر بن علی الرسول.
آغاز نحو: بحمدالله استفتح ...
آغاز قافیه: الحمد لله الذی علم الانسان ما لم یعلم و هدانا للتی هی اقوم ... و بعد فینبغی للناظر فی علم القوافی ان یعرف المقید و المطلق ...
انجام: انجام فقه: غایة التسلیم الوجب للکرامة فی دار النعیم.
انجام عروض: و فی الوافر معقول و فی الکامل موقوص تم العروض
انجام تاریخ: علی محمد وآله و سلم.
انجام نحو: جنات النعیم.
انجام قافیه: و الله اعلم. تم الکتاب.
چاپ: و در حلب و حیدرآباد و قاهره، مطبعة البهية السنية المصرية، 113ص، 1401ق چاپ شده
[دنا 641/7-642 (42 نسخه)؛ الذریعة 41/4؛ آداب اللغة جرجی زیدان 137/3؛ معجم المؤلفين 262/2؛ کشف الظنون 1175/2؛ الاوقاف العامة موصل 151/4]
...
28. قم؛ اعظم قم؛ شماره نسخه: 130
آغاز: برابر؛ انجام: و منذ انه وارث يحتوى على جميع الميراث و يجوزه فان لم يجزه لم يثبت فى جناب المقر و لا يشاركه و لو مات رجل وخلف عليا و محمد فاستلحق على وحده اخا ... لزم النسب.
خط: نسخ زیبا، بی‌کا، تا: 1271ق، به دستور میرزا فضل الله متولی و پیشکار خراسان؛ مجدول، مصحح؛ جلد: ترمه، 53گ، 25 سطر، اندازه: 18×27سم [ف مخ: 3 - 1403]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.