علم النفس
از ابن سینا، حسین بن عبدالله (۳۷۰–۴۲۸ ق)
کتابخانه مسجد اعظم، قم ·
کتابت جمادی الاول ۱۲۷۱ق
نستعلیق
شناسه‌ی فهارس: #216062
کاتب و کتابت
- کاتب
- فضل الله
- تاریخ کتابت
- جمادی الاول ۱۲۷۱ق
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نستعلیق کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۶ برگ
- شمار سطر
- ۱۴ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۱×۲۱سم
- کاغذ
- —
- جلد
- تیماج قهوه‌ای
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رساله‌های این مجموعه ۸
نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 1570 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.
- ۱۵۷۰/۱ اشعار ۷ برگ
- ۱۵۷۰/۲ علم النفس (همین نسخه) · ابن سینا، حسین بن عبدالله ۶ برگ
- ۱۵۷۰/۳ الغيث الذى انسجم فى شرح لامية العجم (مختصر) · دمیری، محمد بن موسی ۱۴ برگ
- ۱۵۷۰/۴ شرح قصيدة بانت سعاد ۱۳ برگ
- ۱۵۷۰/۵ القصيدة الاشكنوانية العميدية · فالی، اسعد بن نصر ۶ برگ
- ۱۵۷۰/۶ نفحة الیمن فیما یزول به الشجن · شروانی، احمد بن محمد ۱۱ برگ
- ۱۵۷۰/۷ شرح قصيدة البردة · مازندرانی، محمد صالح بن احمد ۴۸ برگ
- ۱۵۷۰/۸ شرح دعاء الصباح ۳۱ برگ
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
الحمدلله الذى لا يخيب من بابه آمل و لا يحرم عن حبابه عامل و لم يحجب العارفين ... و بعد فهذه رسالة حررتها في علم النفس و جعلتها ثلثة فصول الاول فی اثبات ان جوهر النفس مغاير لجوهر البدن؛ الثانى: فى بقاء النفس بعد خراب البدن؛ الثالث: فی مراتب النفوس فى السعادة و الشقاوة بعد المفارقة عن البدن ثم الحقت. خاتمة: اذكر فيها العوالم الثلاثة التى هى عالم العقل و عالم النفس و عالم الجسم و ترتيب الوجود من ...
انجام نسخه
و اذ قد وصلنا الى المقام و كشفنا عن الاسرار التى عميت عنها ابصار اكثر الناس و غفلوا عن انفسهم و اخوانهم عل الحقيقة فلنكتف بهذا القدر من الاستبصار للطالبين المرشدين جعلنا الله اياكم من المهتدين انه هو البر الرحيم.
فوائد و رسائل مندرج در نسخه
به درخواست میرزا سید حسین
متن مأخذ
فهرست کتابخانه مسجد اعظم این متن را هوشواره با تطبیق شماره‌ی نسخه از چاپ فهرست برداشته و هنوز به دست انسان بازبینی نشده است.
ج ۴، ص ۴۰۷
۲ ـ رساله نفسیه «۸ ـ ۱۴» (فلسفه ـ عربی)
از: خواجه طوسی.
نسخه دیگر در مجموعه ۱۵۵۸ در چند صفحه قبل معرفی شد.
در سه فصل است: فصل اول: فی اثبات انّ جوهر النّفس مغایر لجوهر البدن؛ فصل دوم: فی بقاء النفس بعد خراب البدن، فصل سوم: فی مراتب النفوس فی السعادة والشقاوة بعد المفارقة عن البدن. خاتمه: فی ذکر العوالم الثلاثة الّتی هی عالم العقل و عالم النفس و عالم الجسم.
آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم. الحمد لله الّذی لا یخیب من بابه آمِلٌ و لا یحرم عن جنابه عاملٌ و لم یحجب العارفین عن ورود مناهل مشاهدة انوار جلاله....
( ۱۵۷۰ )
رساله دوم نستعلیق فضل الله در ۱۲۷۱ به درخواست میرزا سید حسین.
رساله سوم نسخ ۱۲۶۳ در طهران.
رساله چهارم نسخ ۱۲۶۰
رساله پنجم نسخ ۱۲۷۲ در اصفهان.
رساله هشتم نستعلیق محمد رضا در ۱۲۷۳ حسب الامر آقا سید حسین.
در ادامه رساله هفتم فوائد ادبی و حدیثی و در ادامه رساله هشتم اشعاری منسوب به امیرمومنان ((علیه السلام))و نیز اشعاری از حارثه و ابن المعتز و صفی الدین حلّی هست.
بیاض ۱۵۳ برگ، ۱۱ × ۱۲
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۲۲، ص ۹۱۶، ردیف ۱۷
● علم النفس = معرفة النفس الناطقة و احوالها / فلسفه / عربی
‘ilm-un nafs = ma‘rifat-un nafs-in nāṭiqa wa aḥwāl-i-hā
؟ ابن سینا، حسین بن عبدالله، 370؟ - 428 قمری
ebn-e sīnā, ḥoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038)
در سه «فصل» است: 1. فی اثبات ان جوهر النفس مغاير لجوهر البدن؛ 2. بقاء النفس بعد خراب البدن؛ 3. مراتب النفوس فی السعادة و الشقاوة بعد المفارقة عن البدن؛ خاتمه: فی ذكر العوالم الثلاثة التى هى عالم العقل عالم النفس و عالم الجسم. این رساله را از ابن سینا، از دوانی و برخی از محقق طوسی دانسته‌اند. ولی به نظر می‌رسد که چنین رساله‌ای با سه فصل و یک خاتمه از دوانی باشد گر چه تحقیق بیشتری لازم است. رساله به «ابن کمال پاشا» و نعمان خوارزمی و قطب شیرازی و صدر قونوی نیز نسبت داده شده است. کشف الظنون از ابن سینا دانسته و طبق معمول تا یافتن قرینه‌ای دیگر باید سخن او را اولی دانست. البته بیشتر فهرست‌نگاران نیز از ابن سینا دانسته‌اند، شاید بدان جهت که او رساله‌ای با این عنوان دارد گرچه دارای ده فصل است و با این رساله متفاوت است.
آغاز: الحمدلله الذى لا يخيب من بابه آمل و لا يحرم عن حبابه عامل و لم يحجب العارفين ... و بعد فهذه رسالة حررتها في علم النفس و جعلتها ثلثة فصول الاول فی اثبات ان جوهر النفس مغاير لجوهر البدن؛ الثانى: فى بقاء النفس بعد خراب البدن؛ الثالث: فی مراتب النفوس فى السعادة و الشقاوة بعد المفارقة عن البدن ثم الحقت. خاتمة: اذكر فيها العوالم الثلاثة التى هى عالم العقل و عالم النفس و عالم الجسم و ترتيب الوجود من ...
انجام: و اذ قد وصلنا الى المقام و كشفنا عن الاسرار التى عميت عنها ابصار اكثر الناس و غفلوا عن انفسهم و اخوانهم عل الحقيقة فلنكتف بهذا القدر من الاستبصار للطالبين المرشدين جعلنا الله اياكم من المهتدين انه هو البر الرحيم.
چاپ: در قاهره چاپ شده است.
[دنا 606/7-607 (24 نسخه با نسبت به سه نفر)؛ قنوانی: ص 160-163؛ فهرست مصنفات ابن سینا، مهدوی 231؛ الذریعه 260/24؛ دایرة المعارف بزرگ 1/4؛ ابن سینا؛ مكتبة امیرالمؤمنین 479/4؛ مجمع علمی 269/3]
...
17. قم؛ اعظم قم؛ شماره نسخه: 1570/2
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس و با عنوان «معرفة النفس» آمده؛ خط: نستعلیق، کا: فضل الله، تا: جمادی الاول 1271ق؛ به درخواست میرزا سید حسین؛ جلد: تیماج قهوه‌ای، 6گ، 14 سطر، اندازه: 11×21سم [ف مخ: 5 - 2062]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.