عشره کامله
از فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (۹۴۷–۱۰۱۶ ق)
کتابخانه مسجد اعظم، قم ·
کتابت قرن ۱۳
نسخ
شناسه‌ی فهارس: #213807
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- قرن ۱۳
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نسخ کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۲۴ برگ
- شمار سطر
- ۱۳ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۳×۲۱سم
- کاغذ
- —
- جلد
- —
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده دارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رساله‌های این مجموعه ۱۰
نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 2364 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.
- ۲۳۶۴/۱ کیمیای سعادت · غزالی، محمد بن محمد ۱۵ برگ
- ۲۳۶۴/۲ الف انسانیت · فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود ۲۲ برگ
- ۲۳۶۴/۳ عشره کامله (همین نسخه) · فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود ۲۴ برگ
- ۲۳۶۴/۴ فرزند نامه · غزالی، محمد بن محمد ۱۰ برگ
- ۲۳۶۴/۵ دفع الخوف من الموت · ابن مسکویه، احمد بن محمد ۶ برگ
- ۲۳۶۴/۶ آغاز و انجام · نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد ۲۵ برگ
- ۲۳۶۴/۷ شرح حدیث الحقیقة · داعی شیرازی، نظام الدین محمود ۴ برگ
- ۲۳۶۴/۸ وصایای افلاطون · افلاطون ۳ برگ
- ۲۳۶۴/۹ ظفرنامه ۹ برگ
- ۲۳۶۴/۱۰ ذوقیات عقلی و معقولات ذوقی · فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود ۱۲ برگ
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
بسمله. حمد و سپاس مر خداوندیراست که خواص بندگان خود را بنعمت توفیق بر خوردار داشته توجه و التفات ایشانرا مرحم جراحات زخم یافتگان معرکه حوادث وقتی ساخت و شکر و ستایش مر منعمی را است که تو سن ارباب نعم عاجله را بر بام قضای حوایچ درماندگان بوادی محن در آورده بتکاپوی تحصیل درجات نعیم عاجله انداخت. چنین گوید ... محمد بن محمود الملقب بدهدار که بمقتضی خبر فیض اثر «ان لربکم فی ایام دهر کم نفحات» نفحه اشاره وافرة البشارة ... خان خانان ... سرید ... پس بموجب «الافتعر ضوالها» متعرض اطاعت آن ... شد ... چون بعزم شرف صحبت مشرف شد ... لازم آمد که چندی از خصوصیات آن ذات حمیده صفات در ضمن حکایات بنوعی مندرج سازد ... و بموجب «تلک عشرة کاملة» ده فقره سخن از اخبار و آثار مذکور میسازد که مشتمل است بر اصل صفات کمال انسانی و مشعر است بر خصال این نور دیده کامرانی ...
انجام نسخه
و چون این عبارت بر زبان قلم جریان یافت لازم دیدم بر آن و بر دعای افزونی دولت دارین این مدرک سعادات دو جهانی و قابل کمالات جاودانی اللهم اجعل نعمته تاماً و کرامته عاماً و ارزقه فضلک ... و کن له و لاتکن علیه بمحمد و آله و صحبه و ذریته و علی جمیع اخوانه من النبیین و الصدیقین و الشهداء و الصالحین. آمین یا رب العالمین.
متن مأخذ
فهرست کتابخانه مسجد اعظم
ج ۴، ص ۴۷۷
۳ ـ عشره کامله = ملکات انسانی «۳۷ ـ ۶۰» (عرفان ـ فارسی)
از: محمد بن محمود دهدار شیرازی.
رساله‌ای است مشتمل بر مباحث عرفانی در ده فقره که بنام خان خانان عبدالرحیم بن بپرم خان از امرای تیموری هند (۹۴۶ ـ ۱۰۳۶ ق) تألیف شده است.
[الذریعه ۲۲-۲۱۸ ـ دایرة المعارف اسلامی ۱-۲۴۳ ـ نسخه های خطی ۲-۲/۱۶۹۲ ـ
مجلس ۱۰-۶۵۶ ـ نشریه دانشگاه ۵/ ۱۵۳].
آغاز: «حمد و سپاس مر خداوندیراست که خواص بندگان خود را از نعمت توفیق برخوردار داشته توجّه والتفات ایشان را مرهم جراحات زخم یافتگان معرکه حوادث وقتی ساخت...».
انجام: «..و من عصمتک اقدمها و من عافیتک ادومها و کن له و لا تکن علیه بمحمد و آله و صحبه و ذریّته و علی جمیع اخوانه من النّبیین والصدّیقین والشهداء والصّالحین آمین یا رب العالمین».
( ۲۳۶۴ )
هیچ کدام تاریخ کتابت ندارد. تحریر سده ۱۳ میباشد.
رساله سوم تصحیح شده.
۱۲۲ برگ، ۱۳ × ۲۱
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۲۲، ص ۶۵۰، ردیف ۶
● عشره کامله = ملکات انسانی / عرفان و تصوف / فارسی
‘ašare-ye kāmele = malakāt-e ensānī
فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود، 947 - 1016 قمری
fānī šīrāzī dehdār, mohammad ebn-e mahmūd (1541 - 1608)
اهدا به: عبدالرحیم بن بیرم خان از امرای تیموری هند (946-1036ق)
رساله‌ای مشتمل بر مباحث عرفانی در ده «فقره». در روش تألیف گفته: «چندی از خصوصیات آن ذات حمیده صفات در ضمن حکایات به نوعی مندرج سازد که سامعان به درک شیم مرضیه این شمیمه ایوان خجستگی و لوحه عنوان فرخندگی راه یافته آن را دستورالعمل سازند و به دعائی دولت دارین او پردازند و به موجب تلک عشرة کامله ده فقره سخن از اخبار و آثار مذکور میسازد که مشتمل است بر اصل صفات کمال انسانی». جملات اول فقره‌های ده‌گانه: فقره 1. انسان بما هو انسان نسخه وجود امکانیست الخ (در لزوم تخلق باخلاق خداوند)؛ 2. پرده گشایان جمال دانش را در تعریف علم اقوالیست الخ؛ 3. چون بر صحیفه انتقاش تصویر مشابهت خاطر الخ (در لزوم صحبت علماء)؛ 4. هر چه حق تعالی در عالم ملک و ملکوت خلق کرده نسخه آن در مجموعه انسانی ثبت نموده (در سلوک)؛ 5. باید دانست که سلوک بر دو قسم است؛ 6. چون ظاهر شد از فقرات سابقه که علم اصل فضائل انسانی است (دستور سلوک)؛ 7. چون دید خامه از انشاء جزء مذکور بپرداخت در بیان جزو تابعش که الشفقة علی خلق الله است؛ 8 چون معلوم شد که شفقت بر خلق الله؛ 9. چون از سوابق کلام به ظهور پیوست که شرف انسان به فضیلت علم و عمل است (رسیدن به کمال اخروی)؛ 10. چون بعضی از مرغبات مذکور شد و اشعاری بر مرتبه فضل آن کسی که متصف به آن صفات عظمت و موهبتی است الخ (در بیان اینکه اتصاف به هر کمالی مظهریت نامی از نام‌های خدا است). (مهدی ولائی)
آغاز: بسمله. حمد و سپاس مر خداوندیراست که خواص بندگان خود را بنعمت توفیق بر خوردار داشته توجه و التفات ایشانرا مرحم جراحات زخم یافتگان معرکه حوادث وقتی ساخت و شکر و ستایش مر منعمی را است که تو سن ارباب نعم عاجله را بر بام قضای حوایچ درماندگان بوادی محن در آورده بتکاپوی تحصیل درجات نعیم عاجله انداخت. چنین گوید ... محمد بن محمود الملقب بدهدار که بمقتضی خبر فیض اثر «ان لربکم فی ایام دهر کم نفحات» نفحه اشاره وافرة البشارة ... خان خانان ... سرید ... پس بموجب «الافتعر ضوالها» متعرض اطاعت آن ... شد ... چون بعزم شرف صحبت مشرف شد ... لازم آمد که چندی از خصوصیات آن ذات حمیده صفات در ضمن حکایات بنوعی مندرج سازد ... و بموجب «تلک عشرة کاملة» ده فقره سخن از اخبار و آثار مذکور میسازد که مشتمل است بر اصل صفات کمال انسانی و مشعر است بر خصال این نور دیده کامرانی ...
انجام: و چون این عبارت بر زبان قلم جریان یافت لازم دیدم بر آن و بر دعای افزونی دولت دارین این مدرک سعادات دو جهانی و قابل کمالات جاودانی اللهم اجعل نعمته تاماً و کرامته عاماً و ارزقه فضلک ... و کن له و لاتکن علیه بمحمد و آله و صحبه و ذریته و علی جمیع اخوانه من النبیین و الصدیقین و الشهداء و الصالحین. آمین یا رب العالمین.
چاپ: تهران، 1375ش، ضمن «رسایل دهدار، به کوشش محمد حسین اکبری ساوی، نشر میراث مکتوب، صص 275-332
[الذریعة 218/22؛ نسخه‌های منزوی 1692/2: نشانی 7 نسخه؛ مکتبة امیرالمؤمنین 489/2؛ فهرستواره منزوی 631/6]
...
6. قم؛ اعظم قم؛ شماره نسخه: 2364/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ 24گ، 13 سطر، اندازه: 13×21سم [ف مخ: 5 - 2113]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.