شرح خطبة التوحيد
از مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (۱۰۳۷–۱۱۱۰ ق)
کتابخانه مسجد اعظم، قم ·
کتابت ۱۵ صفر ۱۳۰۹ق
نستعلیق
شناسه‌ی فهارس: #183605
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- ۱۵ صفر ۱۳۰۹ق
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نستعلیق کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۴ برگ
- شمار سطر
- ۱۴ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۰×۱۸سم
- کاغذ
- —
- جلد
- مقوا
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رساله‌های این مجموعه ۷
نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 2967 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.
- ۲۹۶۷/۱ التوحید (ارجوزة) · کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم ۲۲ برگ
- ۲۹۶۷/۳ شرح خطبة التوحيد (همین نسخه) · مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی ۴ برگ
- ۲۹۶۷/۴ پاسخ پرسشهای اعتقادی · کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم ۲۱ برگ
- ۲۹۶۷/۶ سؤال و جواب ۸ برگ
- ۲۹۶۷/۷ النية · احسائی، احمد بن زین الدین
- ۲۹۶۷/۸ کیفیت بقاء اجساد ائمه معصومین · رشتی، کاظم بن قاسم ۶ برگ
- ۲۹۶۷/۹ اجوبة مسائل الاصفهانی ۳ برگ
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
بسمله حمدله وصلاة اما بعد تراب اقدام سالکان مالک یقین محمدباقر بن محمدتقی ... که چون خطبه ای از حضرت بضعة سید المرسلین
متن مأخذ
فهرست کتابخانه مسجد اعظم این متن را هوشواره با تطبیق شماره‌ی نسخه از چاپ فهرست برداشته و هنوز به دست انسان بازبینی نشده است.
ج ۴، ص ۵۹۴
۳ ـ ترجمه توحید الرضا = ترجمه خطبة الرضا (علیه السلام) «۲۸۲۵» (حدیث - فارسی)
از: علامه مجلسی، ۱۰۳۷ ـ ۱۱۱۰ ق
ترجمه و شرح مختصری است بر خطبه امام رضا (علیه السلام) که درباره توحید باری تعالی انشاء فرموده است.
[الذریعه ۴-۹۹ ـ مرعشی ۱/ ۲۱۷].
آغاز: «الحمد لله رب العالمین....اما بعد تراب اقدام سالکان مالک یقین محمد باقر بن محمد تقی حشرهما...بموقف عرض طالبان معارف ربانی می‌رساند ان المأمون لما اراد ان یستعمل الرضا (علیه السلام)...».
( ۲۹۶۷ )
رساله اول نستعلیق محمد رضا در ۱۳۰۰
رساله سوم از انجام ناقص. نستعلیق ۱۳۰۹
رساله چهارم نستعلیق محمد رضا نائینی در ۱۳۰۴
رساله ششم بدون تاریخ. تحریر سده ۱۳. از انجام ناقص.
رساله هفتم نستعلیق محمد رضا بدون تاریخ. تحریر سده ۱۳
رساله هشتم از انجام ناقص. تحریر سده ۱۳
رساله نهم بدون تاریخ. تحریر سده ۱۳
۹۷ برگ، ۱۰ × ۱۸
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۱۹، ص ۵۸۲، ردیف ۲۳
● شرح خطبة التوحيد = ترجمه و شرح خطبه توحيديه حضرت رضا (ع) / شرح حدیث / فارسی
š.-e xotbat-ot towhīd = t. va š.-e xotbe-ye towhīdīyye-ye hazrat-e rezā
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمری
majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699)
وابسته به: خطبة التوحيد؛ علی بن موسی (ع)، امام هشتم (153-203)
شرح استدلالی و تحقیقی است بر خطبه حضرت علی بن موسی الرضا (ع) که آن را در مجلس مأمون عباسی در توحید و شناخت حضرت باری تعالی ایراد فرموده و صدوق آن را در کتاب عیون الاخبار نقل کرده است. در این خطبه شریفه راه های معرفت و خداشناسی به نحو مبسوط و جامعی بیان گردیده و علامه مجلسی ترجمه بسیار ساده و روانی از آن ارائه داده و به مناسبت ترجمه فقرات خطبه متعرض بعضی نکات بسیار مهم و علمی می شوند. مجلسی می گوید: «چون خطبه ای از حضرت بضعة سید المرسلین و قره عین سید اشرف الوصیین و محرم اسرار رب العالمین ... در توحید و طریق معرفة جناب مقدس ایزدی تعالی شأنه داده شده ... بعضی از محرمان دولت معانی ... این بی بضاعت را مأمور ساخته که آن خطبه را به لغت فارسی ترجمه نمایم تا اکثر طوایف انام از آن مائده نعمت ربانی بهره توانند ...».
آغاز: بسمله حمدله وصلاة اما بعد تراب اقدام سالکان مالک یقین محمدباقر بن محمدتقی ... که چون خطبه ای از حضرت بضعة سید المرسلین
انجام: و سایر خطبها که مضامین آنها مشارکتی با این خطبه دارد در کتاب بحار الانوار شده است. و الحمد لله اولا و آخراً و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین المقدسین. تمت.
چاپ: تهران، 1288، سنگی؛ ایران، قم، کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی، 1412 قمری، سید مهدی رجائی، 1، در بیست و پنج رساله فارسی
[الذریعة 99/4 و 212/13؛ فیضی قدسی. ص 9؛ فهرستگان نسخه های خطی حدیث 69/3؛ کتابشناسی مجلسی 184؛ دنا 653/6 (29 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 177/6 و 205/9]
...
23. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2967/2
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: 15 صفر 1309ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 4گ، 14 سطر، اندازه: 10×18سم [ف مخ - 1 - 405]
اقوال و اصلاحات پژوهشگران
شماره‌ی نسخه
قول مختار
2967/3
قائل: سید محسن حائری
· ۱ آبان ۱۴۰۵
طبق فهرست مسجد اعظم، این نسخه، سومین نسخه‌ی مجموعه است. عنوان و آغاز گواه مدعاست.
ضبط فهرست پیش از اصلاح
2967/2
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.