نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

شرح اشعار حافظ

/m/178308
کتابخانه و مخزن نگهداری: نوربخش
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 779/1

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 13
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 1 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
6 برگ • 17 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
10/5×15سم
کاغذ و جلد:
فرنگی سفید • تیماج مشکی

آغاز نسخه

« شرح قواعد عرفا و شعرا بدان که مجملی از اصطلاحات عرفا که در قواعد شعر استعاره می‌نمایند ... غرض از میخانه عبارت از اصل ماهیت انسانی است که جامع کمالات حق است و <!-- page: 49 --> پیمانه عبارت از اصل حقیقت است »

انجام نسخه

« و عود در گذشته آن نیست و به فکر موت بیفتی و ترک گناه کنی. بعد از آن تم الکلام 1220 گفتاری است که در عنوان آن آمده: «شرح قواعد عرفا و شعرا» اما نویسنده توجه به اشعار حافظ داشته و پس از تفسیر کلماتی مانند: میخانه و پیمانه و دیرمغان به شرح تعدادی از اشعار حافظ می‌پردازد و گاه آیت یا روایتی در تأیید مضمون آن شعر می‌آورد. از جمله اشعار دو بیت نخست از نخستین غزل دیوان و دو بیت از غزل دیگر است با این مطلع: «ساقی به نور باده برافروز جام ما ...» و در شرح دو بیت غزل نخست چنین گوید «یعنی ای ساقی بدور انداز کاسه و برسان او را، غرض از ساقی عقل است و غرض از کاسه موجودات و ممکنات است. یعنی ای عقل به جلوه در آورد و در نظر من موجودات را »
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 19 • صفحه 48 • ردیف 1
متن فنخا:
1. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 779/1 آغاز: شرح قواعد عرفا و شعرا بدان که مجملی از اصطلاحات عرفا که در قواعد شعر استعاره می‌نمایند ... غرض از میخانه عبارت از اصل ماهیت انسانی است که جامع کمالات حق است و پیمانه عبارت از اصل حقیقت است؛ انجام: و عود در گذشته آن نیست و به فکر موت بیفتی و ترک گناه کنی. بعد از آن تم الکلام 1220 گفتاری است که در عنوان آن آمده: «شرح قواعد عرفا و شعرا» اما نویسنده توجه به اشعار حافظ داشته و پس از تفسیر کلماتی مانند: میخانه و پیمانه و دیرمغان به شرح تعدادی از اشعار حافظ می‌پردازد و گاه آیت یا روایتی در تأیید مضمون آن شعر می‌آورد. از جمله اشعار دو بیت نخست از نخستین غزل دیوان و دو بیت از غزل دیگر است با این مطلع: «ساقی به نور باده برافروز جام ما ...» و در شرح دو بیت غزل نخست چنین گوید «یعنی ای ساقی بدور انداز کاسه و برسان او را، غرض از ساقی عقل است و غرض از کاسه موجودات و ممکنات است. یعنی ای عقل به جلوه در آورد و در نظر من موجودات را»؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی، 6گ (1-6)، 13 و 17 سطر، اندازه: 10/5×15سم [نشریه: 13 - 161]