رمل سرخاب
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران ·
کتابت چهارشنبه ۹ جمادی الاول ۱۳۱۰ق
نستعلیق
شناسه‌ی فهارس: #157368
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- چهارشنبه ۹ جمادی الاول ۱۳۱۰ق
- محل کتابت
- طهران
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نستعلیق کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۱۳۹ برگ
- شمار سطر
- ۱۶ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۵×۲۱/۵سم
- کاغذ
- —
- جلد
- تیماج یشمی
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رساله‌های این مجموعه ۲
نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 18833 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.
- ۱۸۸۳۳/۱ رمل سرخاب (همین نسخه) ۱۳۹ برگ
- ۱۸۸۳۳/۲ خلاصة البحرین · نیشابوری، لطف الله بن عبدالملک
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
بسمله حمد اکمل و شکر اجمل بعدد ذرات رمل لایق فردیست که اشیاء را ازواج آفرید که خلقنا کم ازواجاً ... و بعد بر رأی عالم آرای اصحاب اولوالالباب پوشیده نماند که علم رمل آثاری است از آثاره پیشینیان
انجام نسخه
مطلوبش در رمل نباشد نظر کن در چه آمده است از مطلوب
مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها ۱
- مهر: «محمد حسن الشریف ۱۳۱۱» (بیضی)
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۱۶، ص ۸۲۰، ردیف ۲۱
● رمل سرخاب = مقصد الاحباب فی الرمل السرخاب = سیر نقطه = سرخاب رمل / رمل / فارسی
raml-e sorxāb = mqsad-ul ahbāb fe-r raml-es sorxāb = seyr-e noqte = sorxāb raml
سرخاب، پیر عتاب
sorxāb, pīr-e ‘etāb
مؤلف بنا به گفته خود چهل سال در این رشته و فن کار کرده و تمام راه‌ها و قواعد را آزموده و تجربه کرده تا اینکه از مجموعه تجاربش رساله حاضر را در احکام دوازده خانه برای استفاده بهتر مشتاقان به تحریر درآورده است. مؤلف مدعی است که قواعد درست رمل را که از تجربه و اقوال حضرت دانیال به دست آورده و در این کتاب گزارش می‌دهد. این کتاب مشتمل بر چند «قاعده، مسئله، فائده» در بیان بیوت دوازده‌گانه و اشکال شانزده‌گانه رمل می‌باشد. از زندگی و زمانه و کیستی سرخاب اطلاعی نداریم. خود او در مقدمه کتابش را برگرفته از رمل دانیال می‌داند و می‌نویسد: «بر رای عالم آرای اولوا الالباب پوشیده نماند که رمل اشاره‌ای است از آثار پیشینیان چنان که حق جل و علا می‌فرماید ایتونی بکتاب من قبل هذا ... و الحق آن علمی است که بر آن مکشوف می‌شود مغیبات اشیا به حسب بیوت 12گانه و اشکال 16 گانه به حسب سیر نقطه‌ای از نقاط هشت‌گانه آتش و باد و آب و خاک که هر یک ناطقند بر سری از اسرار ... و چون چنین است چنین گوید بنده پر عقاب سرخاب که مدت چهل سال پیروی این علم می‌کردم و از هر طرف جست و جو نمودیم. کتب بسیار و رسایل بیشمار درین فن در نظرم آمد هر یک مخالف نوعی دیگر و تجربه اقوال می‌نمودم اکثر به خطا و منجر به عتاب بود الا اقوالی که مؤید به وحی و مقرون به نبوت بود. نص قاطع می‌نمود و آن اقوال به واسطه بعد زمان نزدیک به اعدام [انعدام] رسیده، کوشش بسیار کردم در بلاد و امصار که اقوال حضرت دانیال بود و من الله الملک المتعال که این علم از نفس باب که مانده جمع نماید به قدر وسع و کوشش چند مسئله ای چند مسئله ای که یافت جمع شود تا مبتدی را هادی و داعی گردد به طریق حق ...». در ابتدا نوشته‌اند: «دایره ابدح خص دانیال. رساله مولانا سرخاب علیه الرحمة در رمل دانیال علیه السلام». احمد منزوی در فهرست مشترک پاکستان آن را با نام «خیر الرمل» از خیرالدین دانسته که خود را در مقدمه «بنده پر عتاب سرخاب» خوانده و در 1173ق کتاب را ساخته است.
آغاز: بسمله حمد اکمل و شکر اجمل بعدد ذرات رمل لایق فردیست که اشیاء را ازواج آفرید که خلقنا کم ازواجاً ... و بعد بر رأی عالم آرای اصحاب اولوالالباب پوشیده نماند که علم رمل آثاری است از آثاره پیشینیان
انجام: چون سعادت و نحوست توان داشت و ما نیز به طریق اجمال بیان کردیم تا تمام شود این کلمات که گفته شد مقصود فایده است و الله اعلم بالصواب.
چاپ: رساله سرخاب چند بار در بمبئی چاپ شده و به گواهی صاحب الذریعه نسخه چاپی بمبئی نقایص و تحریفات فراوان دارد
[الذریعة 167/12 و 279 و 13/18 و 109/22؛ مشار فارسی 2961/3 و 948 و 3270/3 و 2961/3]
...
21. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 18833/1
آغاز: برابر؛ انجام: مطلوبش در رمل نباشد نظر کن در چه آمده است از مطلوب.
خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: چهارشنبه 9 جمادی الاول 1310ق، جا: طهران؛ مهر: «محمد حسن الشریف 1311» (بیضی)؛ جلد: تیماج یشمی، 139گ، 16 سطر (8/5×14/5)، اندازه: 15×21/5سم [ف: 51 - 169]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.