شناسنامه‌ی نسخه‌ی خطی

دستور الجلالی

از طبیب، جلال الدین محمد (د. ۱۰۵۰ ق)

کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران · شماره‌ی ۶۲۷۴

کتابت ۱۲۴۹ق شکسته نستعلیق، نستعلیق
/m/135390
شناسه‌ی فهارس: #135390

کاتب و کتابت

تاریخ کتابت
۱۲۴۹ق
محل کتابت
نامشخص
سفارش‌دهنده
—

ویژگی‌های ظاهری

خط
شکسته نستعلیق، نستعلیق کیفیت خط:
شمار برگ
۴۹۸ برگ
شمار سطر
۲۰ سطر
اندازه (سانتی‌متر)
۱۴×۲۵سم
کاغذ
فرنگی
جلد
تیماج نیلی

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
  • حواشی به خط مؤلف ندارد
  • تذهیب و سرلوح ندارد
  • نگاره و نقاشی ندارد
  • تصحیح‌شده ندارد
  • حواشی (محشّی) دارد
  • جدول‌کشی ندارد
  • رکابه ندارد
  • مقابله و بلاغ ندارد
  • نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد

اشخاص مرتبط با نسخه

مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.

رابطه با نسخه‌های دیگر

اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
الحمدلله الذی حفظ ایمان الصالحین بطب الفلاح و شفی اسقام طلاح الطالحين على قانون السداد و الصلاح ... اما بعد فان احوج خلق الله ... جلال الدین محمد الطبيب الاصفهاني يقول لما كان جزاء النعم ...

انجام نسخه

انجام
تواتر استحمامه فاذا استنقافی آبزن سکن <!-- page: 570 --> وجعه
بخش‌های خالیِ این نسخه: مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

یادداشت‌های فهرست‌نگار

  • این نسخه را فرزند میرزا عبدالحسین خان (که بیشتر نسخه به خط اوست) به کتابخانه فرهاد میرزا هدیه کرده و خود بر پشت برگ اول (زیر یادداشت فرهاد میرزا) چنین نوشته: «این کتاب دستور جلالی را مرحوم خان والد ... نوشته‌اند و بعضی از اوراق اواخر آن که نستعلیق صرف است خط مرحوم میرزا زین العابدین خوش نویس کاشانی است ... برسم ارمغان پیشکش شد ... و انا العبد محمد باقر بن عبدالحسین خان سنه ۱۲۸۶»، در حاشیه گ ۱۷۴ سرگذشت تباذوق پزشک قرن اول هجری نوشته شده، در برخی از حواشی دیگر نیز نوشته‌هایی به نقل از «استاد» و از کتاب سدیدی و بغدادی به خط کاتب نسخه نقل گردیده

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۱۴، ص ۵۶۹، ردیف ۹
● دستور الجلالی = جلالية / طب / عربی dastūr-ul jalālī = jalālīya طبیب، جلال الدین محمد، ق 11 قمری tabīb, jalāl-od-dīn mohammad (- 17c) تاریخ تألیف: نیمه ربیع الاول 1087ق کتابی است مشتمل بر دستور مداوای بیماری‌ها همراه با ذکر اقوال متقدمین و متأخرین از حکما و طبیبان در بیان انواع بیماری‌ها و درمان‌ها و داروهای مناسب آن. مؤلف نام خود را در دیباچه آورده است و می‌گوید به خواهش برخی از برادران آن را ساختم. آغاز: الحمدلله الذی حفظ ایمان الصالحین بطب الفلاح و شفی اسقام طلاح الطالحين على قانون السداد و الصلاح ... اما بعد فان احوج خلق الله ... جلال الدین محمد الطبيب الاصفهاني يقول لما كان جزاء النعم ... انجام: و الفودنج في غصنه انفرد بجذب سميته أولا ثم يضمد برماد و خل و بصل و عسل و يسکـن و رمه بمرداسنج [دنا 1179/4 (13 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی 535؛ فهرستواره منزوی 3452/5]
...
9. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 6274 آغاز: برابر؛ انجام: تواتر استحمامه فاذا استنقافی آبزن سکن وجعه. خط: نستعلیق و شکسته نستعلیق، کا: عبدالحسین خان اصفهانی و میرزا زین العابدین خوشنویس کاشانی، تا: 1249ق؛ افتادگی: انجام؛ این نسخه را فرزند میرزا عبدالحسین خان (که بیشتر نسخه به خط اوست) به کتابخانه فرهاد میرزا هدیه کرده و خود بر پشت برگ اول (زیر یادداشت فرهاد میرزا) چنین نوشته: «این کتاب دستور جلالی را مرحوم خان والد ... نوشته‌اند و بعضی از اوراق اواخر آن که نستعلیق صرف است خط مرحوم میرزا زین العابدین خوش نویس کاشانی است ... برسم ارمغان پیشکش شد ... و انا العبد محمد باقر بن عبدالحسین خان سنه 1286»، در حاشیه گ 174 سرگذشت تباذوق پزشک قرن اول هجری نوشته شده، در برخی از حواشی دیگر نیز نوشته‌هایی به نقل از «استاد» و از کتاب سدیدی و بغدادی به خط کاتب نسخه نقل گردیده؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج نیلی، 498ص، 20 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 19 - 252]

یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.

حالت پیشنهاد اصلاح. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.

گزارش اشکال یا پیشنهاد