نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 14
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 633 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- شکسته نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 163 برگ • -
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 16/5×20سم
- کاغذ و جلد:
- فرنگی • مقوا
آغاز نسخه
« کتابچه مشهور بکتابچه مداخل و مخارج. بسم الله تعالی. مداخل بر دو قسم است قسم اول مداخل متداولی و انتقالی است یعنی چیزی از محلی بمحل دیگر انتقال یابد »
انجام نسخه
« تا رای جهان آرای همیون اعلیحضرت شاهنشاه جمجاه چه صواب و صلاح داند چنانکه گفتهاند: صلاح مملکت خویش خسروان دانند ×× گدای گوشه نشینی تو حافظا مخروش (در 12ص) شامل: 1. حالات شعرای عرب؛ 2. عمر طبیعی حیوانات؛ 3. کلمات قصار؛ 4. مطالب حکمتی و معما؛ 5. جنود عقل و جهل؛ 6. محاسن النساء اربع اربع؛ 7. در باب حمام؛ 8. از گلستان و بوستان؛ 9. کلمات بومسیلمه و حسن بصری؛ 10. منتخب حدائق السحر؛ 11. سواد عقدنامه؛ 12. کاغذ مرحوم میر داماد؛ 13. تلگراف آستانه مقدسه؛ 14. در فیزیک؛ 15. کاغذ امیر نظام (حسینعلیخان)؛ 16. در عروض؛ 17. لطیفه و حکایات؛ 18. غزلیات و اطوز گنج فوقی یزدی؛ 19. تحفة الملوک (تحفة الوزرا)؛ 20. مراسله حاجی ملا صادق قمی مجتهد به شاه در 1392؛ 21. مراسله عبدالرحمن خان؛ 22. کتابچه مداخل و مخارج؛ 23. اشعار متفرقه؛ 24. ایرنامه و سایر اشعار میرزا حبیب الله اصفهانی؛ 25. منتخبات روضة الصفای ناصری؛ 26. فرمان نظام الملکی انشای وزیر امور خارجه؛ 27. ملمع فارسی و فرانسه؛ 28. عریضه لسان الملک و جوابش؛ 29. معرفت سیارات؛ 30. سواد فرمان ولیعهد انشای میرزا سعید خان انصاری؛ 31. ملفوفه فرامین سلیمانخان و مهدی قلیخان؛ 32. سرگذشت زرگر اصفهانی؛ 33. فیزیک؛ 34. دیباچه سفرنامه کربلا تألیف امین الدوله؛ 35. قصه نظام الملک و حس صباح؛ 36. در مسافت ارض؛ 37. کتابچه گمرک (دستور العمل هذه السنه ایت ئیل گمرکخانههای ممالک محروسه ابوابجمعی امین السلطان وزیر اعظم). فهرست نام شاعران و پارهای از مطالب جزئی چنین است: سرگذشت نابغه ذبیانی و نابغه جعدی و میمون بن قیس و زهیر و امرء القیس و حارث بن حلزه و عمر بن کلثوم از معلقه سرایان، شعر هاتف و سعدی؛ ظفرنامه بزرگمهر (مورخ 1308)، شعر محتشم و بدیع الزمان همدانی و عاصمی و معویه و میرزا خسرو قراچه داغی و میرزا عبدالکریم کوثر و یزید، یادداشتهای تاریخی درباره لقب گرفتن برخی از رجال قاجار (مورخ 15 محرم 1308)، تاریخ مرگ حاجی محمد رحیمخان در 66 سالگی در سهشنبه 15 ذیحجه (گویا همین سال) و آقا علی مدرس زنوزی در 71 سالگی در شب 17 ذیقعده (گویا همین سال) در دز آشوب و سرودن صدر الافاضل میرزا لطفعلی دانش قطعهای به عربی که ماده تاریخ آن در مصرع ثانی چنین است: للعام ارخ حسیبا ×× قد فار فوز اعظیما؛ شعر ابن یمین، بابا افضل، حاجی میرزا تقی کدخدا، انوری، میرزا روشن اصفهانی، صائب تبریزی در عهد شاه عباس ثانی، فیض کاشانی، فدایی لاهیجی، ناصرالدین شاه، کافی ظفر الدین همدانی، سلطان اویس جلایر، ایلدرم بایزید خان سلطان عثمانی، یغما، سنایی، عرشی، میرزا روشن تهرانی، بهار شیروانی، سیف الدین خوافی، جامی، سلطان ابراهیم جامی، نطقی مشهدی، <!-- page: 776 --> خالد بن سعدان، علی (ع)، حجابی از نسوان گلپایگان، قاآنی، نظیری نیشابوری، شهاب الدین صابر ترمذی، نظامی، القاص میرزای صفوی پسر شاه اسماعیل اول، مایل افشار، وفائی قمی، اوحدی سبزواری، میرزا عبدالوهاب خان نشان، حکیم سوزنی، ظهیر فاریابی، کمال خجندی، مغربی تبریزی (ملا محمد شیرین معاصر شاهرخ)، قاضی محمد ورامینی (در باره دو حاکم دوران صفوی که یکی مابون و دیگری فاسق بود و کشته شده اند)، میرزا حسین مشرف اصفهانی (هدایت) مباشر معاملات در اصطبل و باره بند سلاطین صفویه که میگفت پنج مثنوی به وزن خمسه نظامی سرودهام همه بی معنی و به هر بیتی سیم ناب میگیرم و اگر بیتی معنی داشته باشد دندانی از او بکنند و بر مغزش بکوبند و سه دندان از او کشیدند و بر سرش کوفتند (ذریعه 265/7-تحفه سامی 60) و کمال اصفهانی. همچنین در آن آمده است: سرگذشت فرمان فرما و تحصیل او و ارتقای درجات نظامی او، فرمان ملک الشعرائی عراق میرزا محرم شاعر که در عهد محمد شاه غازی نوشته شده از منشآت میرزا طاهر مؤلف کتاب گنج شایگان. نیز صورت جمع مالیات ولایات ممالک محروسه ایران درتنگوزئیل 1276. در میانه دارد: یادگار حقیر فقیر سراپا تقصیر جعفر قلی خان سرتیپ دوم توپخانه مبارکه ابن مرحوم ایلخانی طاب ثراه در شب پنجشنبه بیستم شهر رمضان المبارک 1313. نیز رساله مالیات و مداخل که در مجموعه شماره 369 ج (ص 80) هم هست و باید از همین جعفر قلی خان سردار باشد »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
مهر (مورخ 1308)، شعر محتشم و بدیع الزمان همدانی و عاصمی و معویه و میرزا خسرو قراچه داغی و میرزا عبدالکریم کوثر و یزید، یادداشتهای تاریخی درباره لقب گرفتن برخی از رجال قاجار (مورخ 15 محرم 1308)، تاریخ مرگ حاجی محمد رحیمخان در 66 سالگی در سهشنبه 15 ذیحجه (گویا همین سال) و آقا علی مدرس زنوزی در 71 سالگی در شب 17 ذیقعده (گویا همین سال) در دز آشوب و سرودن صدر الافاضل میرزا لطفعلی دانش قطعهای به عربی که ماده تاریخ آن در مصرع ثانی چنین است: للعام ارخ حسیبا ×× قد فار فوز اعظیما
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
سطور چلیپا (13×15/5)
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 10 • صفحه 775 • ردیف 633
متن فنخا:
633. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 375 - ج
آغاز: کتابچه مشهور بکتابچه مداخل و مخارج. بسم الله تعالی. مداخل بر دو قسم است قسم اول مداخل متداولی و انتقالی است یعنی چیزی از محلی بمحل دیگر انتقال یابد؛ انجام: تا رای جهان آرای همیون اعلیحضرت شاهنشاه جمجاه چه صواب و صلاح داند چنانکه گفتهاند: صلاح مملکت خویش خسروان دانند ×× گدای گوشه نشینی تو حافظا مخروش (در 12ص) شامل: 1. حالات شعرای عرب؛ 2. عمر طبیعی حیوانات؛ 3. کلمات قصار؛ 4. مطالب حکمتی و معما؛ 5. جنود عقل و جهل؛ 6. محاسن النساء اربع اربع؛ 7. در باب حمام؛ 8. از گلستان و بوستان؛ 9. کلمات بومسیلمه و حسن بصری؛ 10. منتخب حدائق السحر؛ 11. سواد عقدنامه؛ 12. کاغذ مرحوم میر داماد؛ 13. تلگراف آستانه مقدسه؛ 14. در فیزیک؛ 15. کاغذ امیر نظام (حسینعلیخان)؛ 16. در عروض؛ 17. لطیفه و حکایات؛ 18. غزلیات و اطوز گنج فوقی یزدی؛ 19. تحفة الملوک (تحفة الوزرا)؛ 20. مراسله حاجی ملا صادق قمی مجتهد به شاه در 1392؛ 21. مراسله عبدالرحمن خان؛ 22. کتابچه مداخل و مخارج؛ 23. اشعار متفرقه؛ 24. ایرنامه و سایر اشعار میرزا حبیب الله اصفهانی؛ 25. منتخبات روضة الصفای ناصری؛ 26. فرمان نظام الملکی انشای وزیر امور خارجه؛ 27. ملمع فارسی و فرانسه؛ 28. عریضه لسان الملک و جوابش؛ 29. معرفت سیارات؛ 30. سواد فرمان ولیعهد انشای میرزا سعید خان انصاری؛ 31. ملفوفه فرامین سلیمانخان و مهدی قلیخان؛ 32. سرگذشت زرگر اصفهانی؛ 33. فیزیک؛ 34. دیباچه سفرنامه کربلا تألیف امین الدوله؛ 35. قصه نظام الملک و حس صباح؛ 36. در مسافت ارض؛ 37. کتابچه گمرک (دستور العمل هذه السنه ایت ئیل گمرکخانههای ممالک محروسه ابوابجمعی امین السلطان وزیر اعظم). فهرست نام شاعران و پارهای از مطالب جزئی چنین است: سرگذشت نابغه ذبیانی و نابغه جعدی و میمون بن قیس و زهیر و امرء القیس و حارث بن حلزه و عمر بن کلثوم از معلقه سرایان، شعر هاتف و سعدی؛ ظفرنامه بزرگمهر (مورخ 1308)، شعر محتشم و بدیع الزمان همدانی و عاصمی و معویه و میرزا خسرو قراچه داغی و میرزا عبدالکریم کوثر و یزید، یادداشتهای تاریخی درباره لقب گرفتن برخی از رجال قاجار (مورخ 15 محرم 1308)، تاریخ مرگ حاجی محمد رحیمخان در 66 سالگی در سهشنبه 15 ذیحجه (گویا همین سال) و آقا علی مدرس زنوزی در 71 سالگی در شب 17 ذیقعده (گویا همین سال) در دز آشوب و سرودن صدر الافاضل میرزا لطفعلی دانش قطعهای به عربی که ماده تاریخ آن در مصرع ثانی چنین است: للعام ارخ حسیبا ×× قد فار فوز اعظیما؛ شعر ابن یمین، بابا افضل، حاجی میرزا تقی کدخدا، انوری، میرزا روشن اصفهانی، صائب تبریزی در عهد شاه عباس ثانی، فیض کاشانی، فدایی لاهیجی، ناصرالدین شاه، کافی ظفر الدین همدانی، سلطان اویس جلایر، ایلدرم بایزید خان سلطان عثمانی، یغما، سنایی، عرشی، میرزا روشن تهرانی، بهار شیروانی، سیف الدین خوافی، جامی، سلطان ابراهیم جامی، نطقی مشهدی، خالد بن سعدان، علی (ع)، حجابی از نسوان گلپایگان، قاآنی، نظیری نیشابوری، شهاب الدین صابر ترمذی، نظامی، القاص میرزای صفوی پسر شاه اسماعیل اول، مایل افشار، وفائی قمی، اوحدی سبزواری، میرزا عبدالوهاب خان نشان، حکیم سوزنی، ظهیر فاریابی، کمال خجندی، مغربی تبریزی (ملا محمد شیرین معاصر شاهرخ)، قاضی محمد ورامینی (در باره دو حاکم دوران صفوی که یکی مابون و دیگری فاسق بود و کشته شده اند)، میرزا حسین مشرف اصفهانی (هدایت) مباشر معاملات در اصطبل و باره بند سلاطین صفویه که میگفت پنج مثنوی به وزن خمسه نظامی سرودهام همه بی معنی و به هر بیتی سیم ناب میگیرم و اگر بیتی معنی داشته باشد دندانی از او بکنند و بر مغزش بکوبند و سه دندان از او کشیدند و بر سرش کوفتند (ذریعه 265/7-تحفه سامی 60) و کمال اصفهانی. همچنین در آن آمده است: سرگذشت فرمان فرما و تحصیل او و ارتقای درجات نظامی او، فرمان ملک الشعرائی عراق میرزا محرم شاعر که در عهد محمد شاه غازی نوشته شده از منشآت میرزا طاهر مؤلف کتاب گنج شایگان. نیز صورت جمع مالیات ولایات ممالک محروسه ایران درتنگوزئیل 1276. در میانه دارد: یادگار حقیر فقیر سراپا تقصیر جعفر قلی خان سرتیپ دوم توپخانه مبارکه ابن مرحوم ایلخانی طاب ثراه در شب پنجشنبه بیستم شهر رمضان المبارک 1313. نیز رساله مالیات و مداخل که در مجموعه شماره 369 ج (ص 80) هم هست و باید از همین جعفر قلی خان سردار باشد؛ خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 14؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 163گ، سطور چلیپا (13×15/5)، اندازه: 16/5×20سم [ف: - 81]