شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/88449
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
✓
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
✓
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- مولی محمد هاشم معلم
- تاریخ کتابت:
- 1114ق (1114 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 2 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ (جلی)
- تعداد برگ و سطر:
- 9 برگ • 20 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 14×27سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • پلاستیک مشکی
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله. و به نستعین. الحمدلله خالق البرايا و الصلوة على رسوله محمد زبدة الصفا ... و بعد چون کتاب مهذب اللغة مصنف امام العلامه محمود بن عمر بن محمود را ... از حیث غموض لغات فارسیه ناخوان بجهت ادراک معانی مقصوده محتاج به تبیان شده بود بخاطر ... محمد یحیی بن محمد شفیع الشریف رسید که لغات فارسیه این کتاب را که دور از فهم بوده باشد از کتب مصنفه در آن بیرون نوشته به جمع آن پردازد تا از ملاحظه آن جمعی که رجوع می‌نمایند منتفع توانند شد و کتبی که بجهت انجام این مدعا در نظر داشت کتاب برهان قاطع محمد حسین تبریزی و فرهنگ جهانگیری و مجمع الفرس سروری و مرآت اسکندری و سامی فی الاسامی میدانی و اختیارات بدینی و قانون الادب حبیش بن ابراهیم و بحر الجواهر و دستور اللغه بود که بعضی از آن لفظ را بلفظه در کتب مذکوره ملاحظه و ضبط نموده و برخی را که الفاظ آن درین کتب موجود نبود در کتبی که عربی آن را به فارسی تفسیر نموده اند رجوع نموده از آن ظاهرا گردید که این لفظ نیز همان معنی دارد و در چنین مقامی که معنی لفظ را در تفسیر فارسی سایر کتب عربیه که ترجمه به فارسی نموده‌اند ظاهر شود آن لفظ را نیز در همان ماده با آن ذکر نمود تا ظاهر گردد که این لفظ را در سایر کتب بچه طریق تفسیر و تبیین نموده‌اند و قدری که مطلقا در کتب مذکوره از آن چیزی ظاهر نشده و در کتب عربیه مثل صحاح جوهری و اساس وفایق زمخشری و قاموس فیروزآبادی و مجمل و مقاییس ابن فارس و محیط صاحب بن عباد و اللغه خلیل بن احمد و جامع ابن بیطار و جامع بغدادی معنی آن را نقل نموده اند این لفظ را نیز به همان معنی ذکر و مصدر به اینکه به نظر نرسید ساخته تا ظاهر گردد که کدام یک از الفاظ این حال دارد و پاره ای از الفاظ که در هیچ یک از کتب عربیه و فارسیه مذکوره ذکر نشده آن لفظ را در آخر کتاب جمع نمود که در نظر بوده اگر من بعد در سایر کتب بعنایت الله تعالی بنظر آید در مقام خود مرقوم گرداند. و ترتیب الفاظ را به ترتیب اصل کتاب که حرف اول از آن باب و ثانی فصل بوده باشد مرتب و به تهذیب المهذب موسوم ساخت و بالله التوفيق و عليه التکلان. »
انجام نسخه
« یوز بضم اول و سکون ثانی و ثالث جانوری است شکاری کوچکتر از پلنگ و سگ و توله شکاری را که به بوی شکار را پیدا کنند نیز گفته‌اند »
مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه
مهر: «یا محسن قد اتاک المسیء» (بیضی) ، «ندا آمد از حق ای اسمعیل 1221» (بیضی)
از موقوفات رمضانیه 1230
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 9 • صفحه 648 • ردیف 2
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
2. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 397/2
آغاز: برابر؛ انجام: یوز بضم اول و سکون ثانی و ثالث جانوری است شکاری کوچکتر از پلنگ و سگ و توله شکاری را که به بوی شکار را پیدا کنند نیز گفته‌اند.
خط: نسخ جلی، کا: مولی محمد هاشم معلم، تا: 1114ق؛ مجدول، مصحح؛ مهر: «یا محسن قد اتاک المسیء» (بیضی) ، «ندا آمد از حق ای اسمعیل 1221» (بیضی)؛ از موقوفات رمضانیه 1230؛ جلد: پلاستیک مشکی، 9ص (228-236)، 20 سطر، اندازه: 14×27سم [ف: - 200]