شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/61682
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- سید احمد چالشتری
- تاریخ کتابت:
- پنج‌شنبه 17 ذیقعده 1345ق، مطابق با 28 برج ثور توشقان ئیل (1345 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 5 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- - • 21 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 20/4×27/2سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • مقوایی با روکش پارچه‌ای مخمل به رنگ بنفش سیر
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« دیباچه مترجم: بسمله و به نستعین-بعد الحمد و الصلوة، این کتاب مستطاب ابتدا به لسان فارسی و ترکی نگاشته شده بواسطه مرور دهور نسخه آن بکلی در صفحات ایران و ترکستان معدوم و مفقود الاثر می‌شود. سپس از روی یک نسخه که در کتاب خانه دولتی انگلیس ضبط بود مستر الیاس، جنرال قونسول دولت معظم الیها، مقیم خراسان و سیستان از دولت متبوعه خود تحصیل اجازه نموده به معاونت و دستیاری مستر دنیزن راس که از دانشمندان معروف است آن را از زبان فارسی بزبان انگلیسی ترجمه می‌نماید و در سال 1895 میلادی بحلیه طبع می‌رسد. چون تحصیل نسخه فارسی غیر ممکن بود لهذا بر حسب امر وارده سنیه بندگان حضرت مستطاب اشرف اسعد امجد ارفع والا شاهنشاه زاده اعظم افخم «ظل السلطان» روحنا فداه، این چاکر بی مقدار میرزا احمد خان سرتیپ، مترجم مخصوص سرکاری که از خانزادان آستان ملایک پاسبان است با عدم لیاقت و قابلیت، اقدام به ترجمه و تالیف نسخه انگلیسی نموده به لسان ساده فارسی نگارش کرد »
انجام نسخه
منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« ترجمه متن: مولانا یوسف، خطیب کشمیر بملاحظه آنکه این مرتبه دوم بود که برای ما در کشمیر فتح و ظفر دست داده بود «فتح مکرر» را تاریخ این واقعه دانست. از خوانندگان محترم ملتمسیم که از نواقص و خطاهای مسطوره غمض عین فرموده بر نگارنده خورده نگیرند. تمت. »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
ترجمه حاضر از روی ترجمه انگلیسی راس انجام شده که شرح آن را در «آغاز» نقل شده. پس از دیباچه مترجم، فهرست مندرجات آمده پس از آن ترجمه مقدمه انگلیسی راس در حدود پنجاه برگ است ارزش دارد که جدا نشر نشود. پس از آن، از برگ 58 تا 220 ترجمه فارسی متن از روی ترجمه انگلیسی است. بخش آخر، ترجمه لاحقه‌ای است از «راجرز»، دارای رکابه، مطالبی با عنوان «مترجم گوید» آمده که به نظر می‌رسد آنها را بعداً افزوده است این شاید نشانگر این باشد که نسخه در محیطی کتابت شده که مترجم نیز در آن حضور داشته می‌توانسته بعداً این حواشی را بنگارد. نام کتاب در برگ دوم به خط همان کاتب چنین است: «مجلد تاریخ رشیدی در تعریف احوال مغولان آسیای وسطی»
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 6 • صفحه 653 • ردیف 5
متن فنخا:
5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8043/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: سید احمد چالشتری، تا: پنج‌شنبه 17 ذیقعده 1345ق، مطابق با 28 برج ثور توشقان ئیل؛ ترجمه حاضر از روی ترجمه انگلیسی راس انجام شده که شرح آن را در «آغاز» نقل شده. پس از دیباچه مترجم، فهرست مندرجات آمده و پس از آن ترجمه مقدمه انگلیسی راس در حدود پنجاه برگ است و ارزش دارد که جدا نشر نشود. پس از آن، از برگ 58 تا 220 ترجمه فارسی متن از روی ترجمه انگلیسی است. بخش آخر، ترجمه لاحقه‌ای است از «راجرز»، دارای رکابه، در حواشی مطالبی با عنوان «مترجم گوید» آمده که به نظر می‌رسد آنها را بعداً افزوده است و این شاید نشانگر این باشد که نسخه در محیطی کتابت شده که مترجم نیز در آن حضور داشته و می‌توانسته بعداً این حواشی را بنگارد. نام کتاب در برگ دوم به خط همان کاتب چنین است: «مجلد تاریخ رشیدی در تعریف احوال مغولان آسیای وسطی»؛ جلد: مقوایی با روکش پارچه‌ای مخمل به رنگ بنفش سیر، 21 سطر، اندازه: 20/4×27/2سم [ف: 27/1-84]