نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
/m/54890
کتابخانه و مخزن نگهداری: سلطنتی
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 146

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح ✓
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) ✓
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

تاریخ کتابت:
1262ق (1262 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 2 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نسخ (خوش)
تعداد برگ و سطر:
116 برگ • 14 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
15/5×26/4سم
کاغذ و جلد:
ترمه • مقوای روغنی بوم مشکی منقش به گل و بته الوان

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله، الحمدلله على ما ابدع ببدیع الاعجاز آیات المثانی و اطلع فی ریاض الالفاظ انوار المعانی و الصلوة على من نصرت الالسنه الناطقه عن وصف افضاله و حضرت الافئدة الوافية عن نعت کماله محمد و آله الابرار و اصحابه العز الاخبار. و بعد از آنجا که حکمت امور دبستان و من یوتی الحکمة فقد اوتى خيراً كثيراً ذات محمود و وجود مسعود خدایگان اعظم ... حاجی میرزا آقاسی ادام الله ... تبحر در فنون فضائل ... و در صنوف امثال و اشعار داشت ... لاجرم این بنده محمد ابراهیم ابن محمد مهدی الرازی را دامن گیر خاطر افتاد که بدست آویزی از آن آستان که قبله راستانست شرفیاب گردد ... رسالتی در فن بدیع نگاشتن گرفت ... و چون این لالی منصور و دراری منثور سمت انتظام و اختتام یابد آن را ببدیع البدایع فی محاسن الصنایع نام گذارم »

انجام نسخه

منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« فتنه را بیدار کرده بامداد از خواب خوش غلغل و فریاد از او در هر وطن برخواسته. لعل گردد روی منگر دلبرم بوسه دهد ×× شکرم بخشد ز لعل خویشتن ناخواسته. چه این ابیات از رمل مثمن محذوف است که هر مصراعش فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن است و چون بر قافیه اولی وقف کنند رمل مسدس محذوف شود ... تاریخ شهر ربیع الاول یکهزار و دویست و شصت و دو هجری این کتاب که اصول انواع بدیع را حاوی است انجام و اتمام یافت امید است که بزیور قبول خدایگان اجل امجد جناب شریعت مآب آقا روحی له الفدا آرایش یابد و بتوجهی این بنده را نیکنامی هر دو جهان ارزانی فرمایند انشاء الله. »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

مهر: ناصرالدین شاه قاجار
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
کمند دار ، ؛ ، ، بین 6
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 5 • صفحه 874 • ردیف 2
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
2. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 146 آغاز و انجام: برابر خط: نسخ خوش، کا: محمد ابراهیم ابن محمد مهدی رازی، تا: 1262ق؛ مجدول، مذهب، کمند دار زرین، یک سرلوح مذهب مرصع؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوای روغنی بوم مشکی منقش به گل و بته الوان، 116ص، بین 6 و 14 سطر، قطع: وزیری متوسط، اندازه: 15/5×26/4سم [ف: 7-142]