نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

اصول الفقه

/m/40283
کتابخانه و مخزن نگهداری: سپهسالار
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 855

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف ✓
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) ✓
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
بی‌تاریخ
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 119 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نسخ
تعداد برگ و سطر:
- • 15 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
15×21سم
کاغذ و جلد:
فرنگی • تیماجی

آغاز نسخه

« البحث الثاني فى المشترک و هو ما وضع لمعنيين او اکثر لكل معنى بوضع على حده ولو من واضعين او اکثر »

انجام نسخه

« فجوابه ان المراد عدم الصحه عرفاً على الاطلاق و صحته کذلک من دون نصب قرينه فانک اذا وجدت اهل العرف يمنعون این قسمت مشتمل بر پاره‌ای از مطالب مباحث الفاظ اصول فقه می‌باشد و در کمال ایجاز و اختصار و بلاغت و فصاحت تألیف گردیده، با مطالعه آن مؤلف را نتوانستیم شناخت ولی به قرینه این که نسخه ظاهراً در اوایل قرن سیزدهم هجری نگارش یافته و در حواشی بسیاری از صفحات آن ذیل تقریرات و بیانات مؤلف به نام: «منه سلمه الله»، و «من افادات سید الاستاد مدظله حين الدرس» تحریر گردیده محتمل است که از مؤلفات سید مجاهد (- 1242) و قسمتی از کتاب «مفاتیح الاصول» ایشان بوده باشد، پاره‌ای از عبارات آن را در اینجا برای نمونه انشاء کتاب این است: المقام الثاني في انه على خلاف الاصل لاريب في ذلک لمايحتاج اليه الاشتراك من تعدد الوضع الموقوف على تصور المعاني وتعيينها وجعل اللفظ بازاء كل منها والاصل في ذلک کله العدم مع ان الظاهر الحاق الفرد بالاعم الاغلب الملائم لغرض الحكيم فى وضع اللغات للتفاهم من دون تكلف فكان مخالفاً للاصل [بجميع] والمناقشة فى غلبة غيره باشتراک الافعال كلها فالماضي بين الخبر والانشاء والمضارع بين الحال والاستقبال والامر بين الوجوب والندب واكثر الحروف بين معانيها المعروفه [کثیر] من الاسماء مجازفة ظاهره الخ. مشتمل بر مبحث دوم از مباحث الفاظ (مبحث مشترک) تا پاره‌ای از مبحث حقیقت و مجاز می‌باشد »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

واقف: سپهسالار
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
دارای حاشیه‌هایی از مؤلف تقریرات ایشان به قلم یکی از شاگردانشان منظومه ملامحسن کرمانشاهانی در اصول
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• بجميع
• کثیر
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 4 • صفحه 289 • ردیف 119
متن فنخا:
119. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 855 آغاز: البحث الثاني فى المشترک و هو ما وضع لمعنيين او اکثر لكل معنى بوضع على حده ولو من واضعين او اکثر؛ انجام: فجوابه ان المراد عدم الصحه عرفاً على الاطلاق و صحته کذلک من دون نصب قرينه فانک اذا وجدت اهل العرف يمنعون این قسمت مشتمل بر پاره‌ای از مطالب مباحث الفاظ اصول فقه می‌باشد و در کمال ایجاز و اختصار و بلاغت و فصاحت تألیف گردیده، با مطالعه آن مؤلف را نتوانستیم شناخت ولی به قرینه این که نسخه ظاهراً در اوایل قرن سیزدهم هجری نگارش یافته و در حواشی بسیاری از صفحات آن ذیل تقریرات و بیانات مؤلف به نام: «منه سلمه الله»، و «من افادات سید الاستاد مدظله حين الدرس» تحریر گردیده محتمل است که از مؤلفات سید مجاهد (- 1242) و قسمتی از کتاب «مفاتیح الاصول» ایشان بوده باشد، پاره‌ای از عبارات آن را در اینجا برای نمونه انشاء کتاب این است: المقام الثاني في انه على خلاف الاصل لاريب في ذلک لمايحتاج اليه الاشتراك من تعدد الوضع الموقوف على تصور المعاني وتعيينها وجعل اللفظ بازاء كل منها والاصل في ذلک کله العدم مع ان الظاهر الحاق الفرد بالاعم الاغلب الملائم لغرض الحكيم فى وضع اللغات للتفاهم من دون تكلف فكان مخالفاً للاصل [بجميع] والمناقشة فى غلبة غيره باشتراک الافعال كلها فالماضي بين الخبر والانشاء والمضارع بين الحال والاستقبال والامر بين الوجوب والندب واكثر الحروف بين معانيها المعروفه [کثیر] من الاسماء مجازفة ظاهره الخ. مشتمل بر مبحث دوم از مباحث الفاظ (مبحث مشترک) تا پاره‌ای از مبحث حقیقت و مجاز می‌باشد؛ خط: نسخ خوب، بی‌کا، بی‌تا؛ دارای حاشیه‌هایی از مؤلف و تقریرات ایشان به قلم یکی از شاگردانشان و منظومه ملامحسن کرمانشاهانی در اصول؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماجی، 15 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 15×21سم [ف: 1-602]