نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

هفت اقلیم

پدیدآور اثر: رازی، امین بن احمد
/m/332057
کتابخانه و مخزن نگهداری: سلطنتی
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 850

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح ✓
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) ✓
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

تاریخ کتابت:
1303ق، به دستور میرزا علی اصغرخان امین السلطان جهت پیشکش به حضور ناصرالدین شاه قاجار کتابت شده (1303 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 26 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
ثلث، نسخ
تعداد برگ و سطر:
400 برگ • 37 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
23×37سم
کاغذ و جلد:
ترمه اصفهانی • مقوای مذهب

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« خرد هر کجا گنجی آرد پدید×× بنام خداساز و آنرا کلید / خدای خردبخش بخرد نواز ×× همان ناخردمند را چاره ساز ... اما بعد چنین گوید محرر این مقالات و مقرر این کلمات امین احمد رازی اصلح الله احواله که این کمینه بی بضاعت همیشه اوقات را در تحقیق احوال ابرار و اخیار مصروف میداشت و از بحار فواید و اشعه انوار عواید ایشان اعتراف و اقتباس مینمود تا آخر بنا بر وفور خواهش خود و اشاره بعضی از دوستان خاطر بدان قرار گرفت که تذکره جمع سازد از نظم و نثر تا زمان حال را کاری و ایام مستقبل را یادگاری باشد و بعد از شش سال که لیلاً و نهاراً بدان مواظبت نموده شد کتابی بحصول پیوست مملو از اشعار و اخبار و حکایت و آثار که هر صفحه اش گلزاریست روح افزا که دماغ اهل خبرت معطر میدارد و هر ورقش چمنی است خرم و زیبا که دیده ارباب بصیرت را منور میسازد ... و چون ما حصل این تذکره ذکر هفت اقلیم است هر آینه این نسخه را موسوم بهفت اقلیم گردانید تا اسمی با مسمی باشد ... »

انجام نسخه

منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« جابلقا شهریست در نهایت ولایت مغرب و اهل آن از اولاد عادند و یهودیان بر این اعتقادند که چون اولاد موسی از بخت النصر بگریختند حق تعالی ایشانرا بجانب جابلقا انداخت ... لله الحمد و المنه که بمساعدت توفیق ابدی و موافقت تأیید سرمدی این جمیله بدیع منظر که مدتی مدید در لباس سواد مخفی بود کسوت بیاض پوشید ... امیدواری بعنایت حضرت باری جل ذکره چنانست که بنظر اصحاب هنر و بسمع اصحاب عقول منظور و مقبول گردد بمنه و کرمه.الهی لطف خود را یار من کن×× ز رحمت یکنظر در کار من کن / بود گر ملک معنی آشنائی×× کند یادم باخلاص دعائی. »
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 34 • صفحه 776 • ردیف 26
متن فنخا:
26. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 850 آغاز و انجام: برابر در عهد دولت جاوید ... ناصرالدین شاه قاجار ... و حسب الدستور وزیر دربار همایون آقائی آقا میرزا علی اصغرخان امین السلطان مدظله العالی اقل ابناء العلماء زین العابدین المحلاتی اوتیا کتابهما یمیناً و حوسبا حساباً یسراً تحریر نمود در دارالخلافه طهران صانها الله عن آفات الدوران فی شهر رجب المرجب من شهور سنه 1303 ثلاث و ثلاثمائه بعد الالف من الهجرة النبويه. خط: نسخ ثلث، کا: محلاتی، زین العابدین، تا: 1303ق، به دستور میرزا علی اصغرخان امین السلطان جهت پیشکش به حضور ناصرالدین شاه قاجار کتابت شده؛ مجدول، با سرلوح مذهب منقش بسیار عالی، مذهب؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: مقوای مذهب، 400ص، 37سطر، اندازه: 23×37سم [ف: 7-275]