نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 9
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 29 برگ • -
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 16×23سم
- کاغذ و جلد:
- سمرقندی شکری • پارچه
آغاز نسخه
« و شادمانی چنانکه دانی زیاده باد و در دولت سرا و خانه مراد بانواع سعادت از عنایات حضرت واهب العطیات با حصول مرادات بر روی نیکوی دوستان گشاده ... این نمونه میمونه ایست از صور عالم و مراتب یقین و ثبات بنی آدم چه از علویات و سفلیات و فلکیات و عنصریات و مجردات و مرکبات و کواکب و ثواقب و عناصر و حواجب و بسایط و موالید و ربع مسکون و اقالیم و انواع بلاد و کاینات و احجار و معد نیات و نباتات و اجساد و ارواح و اصناف عباد و تماثیل و حیوانات غریبه و صور عجیبه چه از وحوش و طیور [خوانده نمیشود] و چه از حیوانات آبی و حشرات در زمین چرنده و پرنده و از منافع و مضار ایشان و افعال هر یک و مراتب آدمیان و نیک و بد ایشان چه از ادیان و رسوم و افعال و اطوار و عادات ایشان و لطایف و قبایح آن و اوامر و نواهی ... پس از خیال این سخن و استماع حدیث ادخال السرور فی قلب المؤمن یوازی عمل الثقلین با معنی مذکور بر خود لازم داشتم بلکه رعایت اهتمام تمام در بیان آن واجب انگاشتم که بهر طریقی که باشد داخل جمعی که ادخال السرور فی قلب المؤمن بل ادخال السرور فی [] المطلق کار ایشانست شوم ... بنابراین بخاطر رسید که صور عالم و عالمیانرا از مبدأ ... تا معاد اجمالا نموده شود ... و در مثل این مقوله مذکوره حکما را اختراعی چند هست ... اما لعب دگرد نرست و در برابراین ... اختراع ابوذر جمهر حکیم است و از تجدد اوضاع آن بی قصد اولا معنی خیر فقط معلوم میشود و از ممارست آن راست نگهداشتن خود را بآنچه از امر اله گردش مهر و ماه در بروج »
انجام نسخه
« و همچنین هر صفحه یک ماه است و از دوازده ماه قمری یا دوازده ماه شمسی و همچنین هر صفحه یک سال است از دوازده سال مشهور میان عرب و عجم چون موش و بقر و پلنگ و خرگوش شمار ×× زین چار چو بگذری نهنگ آید و مار »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
مهر حکیم است و از تجدد اوضاع آن بی قصد اولا معنی خیر فقط معلوم میشود و از ممارست آن راست نگهداشتن خود را بآنچه از امر اله گردش مهر و ماه در بروج
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
خوانده نمیشود
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 33 • صفحه 267 • ردیف 1
متن فنخا:
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3452/5
آغاز: و شادمانی چنانکه دانی زیاده باد و در دولت سرا و خانه مراد بانواع سعادت از عنایات حضرت واهب العطیات با حصول مرادات بر روی نیکوی دوستان گشاده ... این نمونه میمونه ایست از صور عالم و مراتب یقین و ثبات بنی آدم چه از علویات و سفلیات و فلکیات و عنصریات و مجردات و مرکبات و کواکب و ثواقب و عناصر و حواجب و بسایط و موالید و ربع مسکون و اقالیم و انواع بلاد و کاینات و احجار و معد نیات و نباتات و اجساد و ارواح و اصناف عباد و تماثیل و حیوانات غریبه و صور عجیبه چه از وحوش و طیور [خوانده نمیشود] و چه از حیوانات آبی و حشرات در زمین چرنده و پرنده و از منافع و مضار ایشان و افعال هر یک و مراتب آدمیان و نیک و بد ایشان چه از ادیان و رسوم و افعال و اطوار و عادات ایشان و لطایف و قبایح آن و اوامر و نواهی ... پس از خیال این سخن و استماع حدیث ادخال السرور فی قلب المؤمن یوازی عمل الثقلین با معنی مذکور بر خود لازم داشتم بلکه رعایت اهتمام تمام در بیان آن واجب انگاشتم که بهر طریقی که باشد داخل جمعی که ادخال السرور فی قلب المؤمن بل ادخال السرور فی [] المطلق کار ایشانست شوم ... بنابراین بخاطر رسید که صور عالم و عالمیانرا از مبدأ ... تا معاد اجمالا نموده شود ... و در مثل این مقوله مذکوره حکما را اختراعی چند هست ... اما لعب دگرد نرست و در برابراین ... اختراع ابوذر جمهر حکیم است و از تجدد اوضاع آن بی قصد اولا معنی خیر فقط معلوم میشود و از ممارست آن راست نگهداشتن خود را بآنچه از امر اله گردش مهر و ماه در بروج؛ انجام: و همچنین هر صفحه یک ماه است و از دوازده ماه قمری یا دوازده ماه شمسی و همچنین هر صفحه یک سال است از دوازده سال مشهور میان عرب و عجم چون موش و بقر و پلنگ و خرگوش شمار ×× زین چار چو بگذری نهنگ آید و مار
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 9؛ کاغذ: سمرقندی شکری، جلد: پارچه، 29ص (104-132)، اندازه: 16×23سم [ف: 10-1323]