منشآت

82. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 470/2 منشآت و نامه‌هایی است واقعی از روزگار صفویان و پیش از آن و نیز منشآتی ادبی برای آموزش عملی نامه‌نگاری که بایستی در دهه اولقرن 11ق/17م گرد آمده باشد، نامبوب ولی بخش‌هایی متناسب، اینک نمونه ای از محتویات مجموعه: نامه شاه اسماعیل ماضی به یکی از پادشاهان، نامه شکیب خان ازبک به شاه اسماعیل، نامه عبدالمؤمن خان پسر عبدالله خان که اول مرتبه در جاجروم به خدمت شاه عباس رسیده بود و پاسخ آن و چند نامه دیگر از آن دو، منشور همایون [شاه عباس] به عبدالله خان اوزبک که همراه محمد قلی بیگ ایشک آقاسی فرستاده، منشور شاه اسماعیل دوم درباره استخلاص خان احمد از قلعه اصطخر شیراز، فریادنامه اسیران روم به سلطان سنجر، مثال سلطان سنجر به ملک روم از انشای معین اصم. سپس نمونه نامه‌ها که بایستی ترسل عبدالواسع (مشترک 3/5، 831) باشد، با سربند «مسوده مولانا کمال الدین عبدالواسع نظامی هروی که به طبقه اعلی نویسند ... به طبقه اوسط نویسند، به طبقه ادنی نویسند». بار دیگر نامه‌های واقعی، آنگاه سربند «فتح نامجات». برای نمونه: فتح‌نامه بخارا، فتح‌نامه قلعه خجند مورخ 857ق، فتح‌نامه‌ای که میرزا محمد سلطان نزد کارکیا سلطان محمد حاکم لاهیجان نوشته، فتح نامه جرجان مورخ 854ق، فتح نامه هرات که میرزا محمد سلطان نوشته، فتح نامه ملک سند، فتح نامه الکای آذربایجان، فتح نامه شاه اسماعیل که شیبک خان را به قتل رسانیده است. بار دیگر نامه ها. برای نمونه: نامه فردوس مکان به سلطان مرادخان پسر سلطان سلیم در تهنیت تاج گذاری، نامه همایون پادشاه به شاه طهماسب مورخ 951ق، نامه امیر تیمور گورکان به سید علی کارکیا حاکم گیلان. سپس گزیده ای از ترسل بهایی که بایستی التوسل الی الترسل بهاءالدین محمد بغدادی باشد (مشترک 613/5)، آنگاه بار دیگر نامه ها: مثلاً: منشور شاه سلطان محمد که شاه فتح الله شیرازی نوشته، نامه شاه اسماعیل دوم به محمد حکیم میرزا برادر اکبر پادشاه هند، سپس عهدنامه‌ها، بار دیگر نامه‌ها و آنگاه چند دیباچه، دیباچه منشآت خواجه عبدالله مروارید، دیباچه تاریخ روضة الصفای میر خواند، دیباچه اخلاق جلالی دوانی؛ خط: نستعلیق پخته، بی‌کا، تا: 1009ق؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ 279ص (13-291) [ف: 1-247]