استبصار الاخبار

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 576 آغاز: بسمله و به نستعین. الحمدلله الذی یرید بعباده الیسر و لایرید بهم العسر ... کتاب الطلاق و حیث قدم الشیخ رحمه الله فی اوله ابواب الایلاء کما فعل فی التهذیب عند عبارة المفید رحمه الله فلنقدم بیان جوازه؛ انجام: و ستقف علی ذلک کله ... فی کتاب الحدود. و هذا آخر کتاب الطلاق من الاستبصار و قد استوفینا فیه جمیع الاخبار من الکافی و التهذیب و الفقیه و ما انضاف الیها من العلل و غیرها و فقهها علی ما نعتقده و وصل الیه جهدنا نسال الله ان یجعله خالصا لو جهة الکریم و نبیه الرحیم و وصیه العلیم و اوصیائه الحجج المیامین و یتلوه کتاب العتق. و بالله ... (فرسوده شده و رفته) و ذلک فی الثانی من جمادی الاولی من سنة خمس و تسعین بعد الالف علی ید جامعه اقل الاقلین و اذل الاذلین القسم بن محمد الکاظمی المعروف بابن الوندی نزیل مولاه و صلی الله علی محمد و آله و سلم (کذا صورة خط المؤلف ایده الله تعالی) (قد تشرف بکتابته القن الضعیف الی رحمة ربه اللطیف و نبیه الشریف و وصیه الحنیف عباس بن خضر بن عباس بن نصر النجفی اصلا و مولدا و انشاءالله مسکنا فی النجف الاشرف فی سنة 1094 فی وقت الزوال الثامن عشر جمادی الاخر و الحمدلله وحده). جلد پنجم از طلاق؛ خط: نسخ، کا: عباس بن خضر بن عباس بن نصر نجفی (کاتب شاگرد مؤلف است چنانچه آیة الله مرعشی نوشته‌اند)، تا: 18 جمادی الثانی 1094ق، جا: نجف؛ محشی با نشان «منه»، در برگ الف دارد: «بسمله. هذا کتاب الاصل بید الاصل ایدالله الفرع و الاصل بمحمد و آله - هذا المجلد الخامس من الکتاب «الجامع لاقوال العلماء و عبارات الفضلاء» و الحمدلله وحده و صلی الله علی محمد و آله»، در همین جا سرگذشتی است کوتاه از کاظمی نگارنده کتاب و نگارش‌های او دارد که او را در همه باب‌های فقه کتابی است و «معالم» و «زبدة الاصول» و «مختصر نافع» را شرح نوشت ولی گزارش «نافع» را به پایان نرساند همچنین کتاب رجال و کتاب اعتقادات دارد، باز در همین‌جا محمد ابراهیم پسر همین کاظمی گواهی می‌دهد که من این جزء را از روز چهارشنبه دهم شوال 1095 نزد پدرم خواندم، در برگ 198پ دارد: «انهاه قراءة وفقه الله تعالی» (چنانکه «بلغ قراءة ایده الله تعالی» نیز در جاهای دیگر هست)، سپس دارد: «و علیه عنوان الکتاب و الابواب و المسائل بخط المؤلف ایده الله تعالی و اما ما تضمنه فبالاملاء، و الحمدلله و صلی الله علی اصحاب الکساء حرره محمد بن القسم الکاظمی (کذا کان علی نسخة المؤلف ایده الله)»، و نیز دارد: «بسمله. الحمدلله و صلی الله علی محمد و آله. تمت قراءة الکتاب علی مؤلفه ایده الله تعالی و بیده نسخة الاصل نفع الله بهما فی یوم الاحد فی الثامن عشر من شهر شوال من سنة سبع و تسعین و الف و الحمدلله. و کتب القاری ولد المؤلف سلمهما الله تعالی محمد ابراهیم بن القسم الکاظمی وفقهما الله للمراضی و جعل المستقبل خیرا من الماضی بمحمد و آله انه رحیم کریم جواد و الحمدلله و صلی الله علی محمد و آله»، از همه این نوشته‌ها برمی آید که کاظمی در دوم جمادی الاول 1095 این مجلد را نوشت و پسرش از روز چهارشنبه دهم شوال 1095 خواندن آن را نزد پدر که نسخه اصل را در دست داشته آغاز نمود و در روز یک‌شنبه 18 شوال 1097 خواندنش را به انجام رساند و نوشتن آن را (از روی مسوده کاظمی) به پایان رساند و تاریخی که خود کاظمی در پایان طلاق آورده برای نسخه پاکنویس و مبیضه می‌باشد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا دور آن تیماج، 198گ، 29 سطر (14×24)، اندازه: 21×31سم [ف: 5 - 1083]