شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
مناظره انسان و حیوان
پیوند کوتاه:
/m/302914
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 13
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 146 برگ • 15 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 16×20/2سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • تیماج
آغاز نسخه
« بسمله و به نستعین. المجلس الاول، در ذکر مرافعه حیوانات با بنی نوع انسان. سورة النساء «فلا و ربک لا یؤمنون حتی یحکموک فیما شجر بینهم لا یجدون فی انفسهم حرجا مما قضیت و یسلموا تسلیما. در میان مخلوقات بجهت ارتباط و اختلاف طبایع، خصومات و منازعات و مرافعجات بسیار بهم میرسد لیکن هیچ نزاع و مرافعه شیرین تر و خوش ... از مرافعه حیوان و انسان نبود که در زمان سابق اتفاق افتاد. شعر: در اینجا بگویم من آن سرگذشت ×× که سستی بود زین سخن در گذشت / از اخبار آورده ام بس عجب ×× حدیثی که شیرین تر است از رطب و تفصیل این اجمال آنست که حیوانات بعد از قتل هابیل که برادرش قابیل او را کشت از بنی آدم متنفر و متفرق شدند و سر بصحراها و بیابانها »
انجام نسخه
« [پایان المجلس السابع «در بقیه مرافعه حیوانات و اثبات شرافت انسان بدلیل و برهان»]: ... آن حضرت بعد از شنیدن این سخن بالای منبر میرود و بند نعلین خون آلودی بیرون میآورد. میفرماید این از جدم حسین است. اگر همه خلق را بکشم فدای این بند نعلین خون آلود نخواهد بود. آن خون گاو و گوسفند و شتر نیست. خونیست که خدا میفرماید انا ذنبه. و ما ختم المجلس بما شئت »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
. ؛ با مسطر برجسته
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
پایان المجلس السابع «در بقیه مرافعه حیوانات و اثبات شرافت انسان بدلیل و برهان»
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 31 • صفحه 582 • ردیف 1
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8123/1
آغاز: بسمله و به نستعین. المجلس الاول، در ذکر مرافعه حیوانات با بنی نوع انسان. سورة النساء «فلا و ربک لا یؤمنون حتی یحکموک فیما شجر بینهم لا یجدون فی انفسهم حرجا مما قضیت و یسلموا تسلیما. در میان مخلوقات بجهت ارتباط و اختلاف طبایع، خصومات و منازعات و مرافعجات بسیار بهم میرسد لیکن هیچ نزاع و مرافعه شیرین تر و خوش ... از مرافعه حیوان و انسان نبود که در زمان سابق اتفاق افتاد. شعر: در اینجا بگویم من آن سرگذشت ×× که سستی بود زین سخن در گذشت / از اخبار آورده ام بس عجب ×× حدیثی که شیرین تر است از رطب و تفصیل این اجمال آنست که حیوانات بعد از قتل هابیل که برادرش قابیل او را کشت از بنی آدم متنفر و متفرق شدند و سر بصحراها و بیابانها؛ انجام: [پایان المجلس السابع «در بقیه مرافعه حیوانات و اثبات شرافت انسان بدلیل و برهان»]: ... آن حضرت بعد از شنیدن این سخن بالای منبر میرود و بند نعلین خون آلودی بیرون میآورد. میفرماید این از جدم حسین است. اگر همه خلق را بکشم فدای این بند نعلین خون آلود نخواهد بود. آن خون گاو و گوسفند و شتر نیست. خونیست که خدا میفرماید انا ذنبه. و ما ختم المجلس بما شئت.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ با مسطر برجسته؛ جلد: تیماج، 146ص (1-146)، 15سطر، اندازه: 16×20/2سم [ف: 27/1-231]