نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 11 تا14
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 61 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق، شکسته، نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 11 برگ • 4 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 15×23/5سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • مقوا
آغاز نسخه
آغاز 1
« همیشه ناتوانی ای برادر من مشو با هشت کس همرای و دمساز »
آغاز 2
« هو الحکیم، قال الشاعر الوحيد: اذا أنت لاترجی لدفع <!-- page: 131 --> ملمة»، نسخ چلیپایی، کا: نجم الدین، تاریخ تحریر: قرن 13، 3- یک سیاه مشق به خط نسخ از قرن 13، 4. سه بیت شعر عربی: »
آغاز 3
« بسم الله اشرف الاسماء یا سیدی و مولای الیکم کل مکرمة تؤل اذا ما قبل جدكم الرسول»، نسخ 8سطری، کا: سید محمود موسوی، تاریخ تحریر: 1284ق، کتابت شده به درخواست آق میرزا آقا، 5. یک متن عربی: آغاز موجود: «و اختصصتهم من خلقک»، نسخ راسته و چلیپایی، کا: سید احمد (یا حسین)، تاریخ تحریر: 1296؟ق، 6. متن عربی به صورت راسته و معکوس در بین سطور: »
آغاز 4
« یا طالب الرشد و قابل الارشاد اعلم ان الخط مخفی فی تعلیم الاستاد» نسخ 12 سطری، کا: محمد حسین، تاریخ تحریر: 1308ق، 7. متن فارسی با سرآغاز: «هو الله سبحانه و تعالی، حضرت استحضاری و مخدومی هر دو سه روز بنحوی بندگان را تصدیع میدهم»، شکسته نستعلیق چلیپایی، کا: ابوعلی طباطبائی، تاریخ تحریر: شنبه 4 ربیع الاول 1306ق، کتابت شده به درخواست محمد صادق، 8 متن عربی با سرآغاز: «هو العزيز اذا عير الطائی بالبخل مادر»، نسخ چلیپائی، کا: رضا بن محمد، تاریخ تحریر: 1326ق، 9. آیهای از قرآن «أمن يجيب المضطر اذا دعاه ...»، نسخ 2سطری، کا: عباس مصباح زاده نجم، تاریخ تحریر: قرن 14، 10. صلوات منظوم به عربی و یک دو بیتی فارسی »
آغاز 5
« بسمله. ربنا صل على خير الورى احمد المحمود ختم المرسلين»، نسخ 4 سطری، کا: محمد علی، تاریخ تحریر: 1202ق، 11. یک قطعه چهار بیتی و دو رباعی فارسی »
آغاز 6
« ایمنی خواهی اگر از شر نفس بدسگال روز و شب غافل مشو یکثم ز یاد ذوالجلال»، نستعلیق خفی ممتاز با کتابت چلیپایی، تاریخ تحریر: قرن 11ق »
انجام نسخه
« و ز ضعف بزی ز زهد و طاعات منم
شامل یازده قطعه: 1. چندین غزل، رباعی و قطعه به زبان فارسی که در متن و حاشیه کتابت شده است، آغازموجود: «گر بقدر حال سامانیش هست میل او کن کو بقانون میزند»، نستعلیق ممتاز خفی و مختلف السطر در متن و چلیپایی در حاشیه، تاریخ تحریر: قرن 11ق، جداول اوراق به زر و تحریر و لاجورد، جداول بین ابیات به صورت دو ستونه به زر و تحریر و گوشه صفحات مزین به تذهیب مثلثی شکل با نقوش اسلیمی، 2. چند بیت شعر عربی: »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
ز ضعف بزی ز زهد طاعات منم
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 29 • صفحه 130 • ردیف 61
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
61. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21392
آغاز: همیشه ناتوانی ای برادر من مشو با هشت کس همرای و دمساز؛ انجام: و ز ضعف بزی ز زهد و طاعات منم
شامل یازده قطعه: 1. چندین غزل، رباعی و قطعه به زبان فارسی که در متن و حاشیه کتابت شده است، آغازموجود: «گر بقدر حال سامانیش هست میل او کن کو بقانون میزند»، نستعلیق ممتاز خفی و مختلف السطر در متن و چلیپایی در حاشیه، تاریخ تحریر: قرن 11ق، جداول اوراق به زر و تحریر و لاجورد، جداول بین ابیات به صورت دو ستونه به زر و تحریر و گوشه صفحات مزین به تذهیب مثلثی شکل با نقوش اسلیمی، 2. چند بیت شعر عربی: آغاز: «هو الحکیم، قال الشاعر الوحيد: اذا أنت لاترجی لدفع ملمة»، نسخ چلیپایی، کا: نجم الدین، تاریخ تحریر: قرن 13، 3- یک سیاه مشق به خط نسخ از قرن 13، 4. سه بیت شعر عربی: آغاز: «بسم الله اشرف الاسماء یا سیدی و مولای الیکم کل مکرمة تؤل اذا ما قبل جدكم الرسول»، نسخ 8سطری، کا: سید محمود موسوی، تاریخ تحریر: 1284ق، کتابت شده به درخواست آق میرزا آقا، 5. یک متن عربی: آغاز موجود: «و اختصصتهم من خلقک»، نسخ راسته و چلیپایی، کا: سید احمد (یا حسین)، تاریخ تحریر: 1296؟ق، 6. متن عربی به صورت راسته و معکوس در بین سطور: آغاز: «یا طالب الرشد و قابل الارشاد اعلم ان الخط مخفی فی تعلیم الاستاد» نسخ 12 سطری، کا: محمد حسین، تاریخ تحریر: 1308ق، 7. متن فارسی با سرآغاز: «هو الله سبحانه و تعالی، حضرت استحضاری و مخدومی هر دو سه روز بنحوی بندگان را تصدیع میدهم»، شکسته نستعلیق چلیپایی، کا: ابوعلی طباطبائی، تاریخ تحریر: شنبه 4 ربیع الاول 1306ق، کتابت شده به درخواست محمد صادق، 8 متن عربی با سرآغاز: «هو العزيز اذا عير الطائی بالبخل مادر»، نسخ چلیپائی، کا: رضا بن محمد، تاریخ تحریر: 1326ق، 9. آیهای از قرآن «أمن يجيب المضطر اذا دعاه ...»، نسخ 2سطری، کا: عباس مصباح زاده نجم، تاریخ تحریر: قرن 14، 10. صلوات منظوم به عربی و یک دو بیتی فارسی، آغاز: «بسمله. ربنا صل على خير الورى احمد المحمود ختم المرسلين»، نسخ 4 سطری، کا: محمد علی، تاریخ تحریر: 1202ق، 11. یک قطعه چهار بیتی و دو رباعی فارسی، آغاز: «ایمنی خواهی اگر از شر نفس بدسگال روز و شب غافل مشو یکثم ز یاد ذوالجلال»، نستعلیق خفی ممتاز با کتابت چلیپایی، تاریخ تحریر: قرن 11ق؛ خط: نسخ و نستعلیق شکسته و رقاع، بیکا، تا: قرن 11 تا14؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: مقوا، 11گ، اندازه: 15×23/5سم [اهدائی رهبر: 9-527]