شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
مجمل الحکمة
پیوند کوتاه:
/m/271203
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت:
- 1072ق (1072 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 31 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 178 برگ • 16 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 9/5×18سم
- کاغذ و جلد:
- بخارائی • تیماج
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« سپاس و ستایش مر خدایرا که واجب الوجود است و هر چه جز اوست ممکن الوجود است کرده اوست ... اما بعد از این بدانند که کتابهای حکمت بسیار است و بیشتر به لغت تازی است و اندکی به لغت فارسی است و در آن کتابها هیچ حظی نیست مانند سرود اختران و کتاب نام بارخدای و مرزبان نامه و آن چه بدین ماند و ما هیچ کتاب نیافتیم از آنچه در حکمت به کار آید که از ریاضی و منطقی و طبیعی و الهی جمله در ور باشد مگر دانش نامه و آن به لفظی سخت مشکل است و بیشتر اشارات است و بعضی رمز است و کتاب مجمل الحکمة مجموع است و لیکن همچنین مرموز است و در آن حشو بسیار است و ما یک دو جای دیدیم که این کتاب را به فارسی نقل کرده بودند و همچنان مرموز گذاشته و حشوبه جای ماند[ه] پس رأی مجلس سامی اجل سید بهاء الدین سیف الملوک شجاع الملک شمس الخواص تیمور گورکان ادامه الله علوه چنین اتفاق افتاد که این ضعیف را فرمودند که این کتاب را به فارسی دری نقل کنید و هر چه حشو است ازو درو کنید و هر چه مرموز است آشکارا کنید و از حد مرز تصریح نمایید متا فرمان را پیش گرفتیم تا فرمان برداری توفیق بار آورد »
انجام نسخه
« یعنی بر ترک لذت مقلد است بدون علم و در حکمت بعلم و الله اعلم بالصواب
این کتاب ترجمه بعضی از رسائل «اخوان الصفا و خلان الوفا» است بدین شرح: ترجمه رساله 1. در مدخل ارثماطیقی، خلاصه رساله 2. در مقدمات هندسی، رساله 3.در مدخل مختصر در نجوم، رساله 4.در مختصری از موسیقی، رساله 5. خلاصه‌ای در هیئت زمین، رساله 6.خلاصه در نسبت هندسی، رساله 7.خلاصه در صفت‌های عملی، رساله 8.خلاصه در صفت‌های علمی، رساله 9.خلاصه در اختلاف و خلقت‌ها، رساله 10.خلاصه در ایساغوجی، رساله 11.خلاصه در قاطیغوریاس، رساله 12.خلاصه رساله باریمناس در منطق، رساله 13.خلاصه در لیولقاطیقا (؟)، رساله 14.خلاصه در افرود قطیقا، خلاصه رساله 1. از قسم دوم که از هیولی و صورت شروع می‌شود و پس از بحث و در هیولی و صورت و مکان و زمان و حرکت به خلاصه رساله 3. از قسم دوم در کون و فساد می‌رسد، خلاصه رساله 4. از قسم دوم در آثار علوی، خلاصه رساله 5. از قسم دوم در معادن، خلاصه رساله 6. از قسم دوم در عقلیات در طبیعت از اخوان الصفا در تهذیب نفس تا دانند، خلاصه رساله 7. از قسم دوم در ترکیب انسان از اخوان الصفا در تهذیب نفس، خلاصه رساله 9. از قسم دوم در طبیعیات در حاس و محسوس از اخوان الصفا، خلاصه رساله 10. از قسم دوم در طبیعیات از سقط النطفه از اخوان الصفا در تهذیب نفس و احوال او، خلاصه رساله 11. از قسم دوم در طبیعیات در آنکه مردم عالم کوچک است از اخوان الصفا در تهذیب نفس، خلاصه رساله 12. از قسم دوم در طاقت آدمی، خلاصه رساله 13. از قسم دوم در حاس و محسوس، خلاصه رساله 14. از قسم دوم در مردن تن، خلاصه رساله 15. از قسم دوم در طبیعیات در بیان الم و لذت از اخوان الصفا در تهذیب نفس، خلاصه رساله 16. از قسم دوم در جهل و اقناء، خلاصه رساله 1. از قسم سوم مجمل الحکمة مبادی عقل از فیثاغورس، خلاصه رساله 2. از قسم سوم در مبادی عقل، خلاصه رساله 3. از قسم سوم در عالم مردم، خلاصه رساله 4. از قسم سیم در محسوسات، خلاصه رساله 5. از قسم سوم در دورهای کواکب، خلاصه رساله 6. از قسم سوم در عشق، خلاصه رساله 7. از قسم سوم در چگونگی خویش و قیامت و بعث و نشور، خلاصه رساله 8 از قسم سوم در حرکت جان و تن، خلاصه رساله 9. از قسم سیم در شناختن حقایق، خلاصه رساله 10. از قسم سوم در حدود مفرده، خلاصه رساله 1. در مذاهب مختلفه از قسم چهارم، حاوی ده فصل بدین شرح: 1)در اعتقاد، 2)در حد اعتقاد، 3)چگونگی علوم به دست آوردن، 4)چگونگی انبیاء و کرامات، 5)در رسالت، 6)آنچه بعد از مرگ خواهد بود، 7)سیاست بدن، 8)روحانیت و شیاطین و دیو و پری، 9)اتفاق علما، 10)رأی نوادر حکماء درباره انبیای بزرگ »
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
•
این کتاب ترجمه بعضی از رسائل «اخوان الصفا و خلان الوفا» است بدین شرح: ترجمه رساله 1. در مدخل ارثماطیقی، خلاصه رساله 2. در مقدمات هندسی، رساله 3.در مدخل مختصر در نجوم، رساله 4.در مختصری از موسیقی، رساله 5. خلاصه‌ای در هیئت زمین، رساله 6.خلاصه در نسبت هندسی، رساله 7.خلاصه در صفت‌های عملی، رساله 8.خلاصه در صفت‌های علمی، رساله 9.خلاصه در اختلاف و خلقت‌ها، رساله 10.خلاصه در ایساغوجی، رساله 11.خلاصه در قاطیغوریاس، رساله 12.خلاصه رساله باریمناس در منطق، رساله 13.خلاصه در لیولقاطیقا (؟)، رساله 14.خلاصه در افرود قطیقا، خلاصه رساله 1. از قسم دوم که از هیولی و صورت شروع می‌شود و پس از بحث و در هیولی و صورت و مکان و زمان و حرکت به خلاصه رساله 3. از قسم دوم در کون و فساد می‌رسد، خلاصه رساله 4. از قسم دوم در آثار علوی، خلاصه رساله 5. از قسم دوم در معادن، خلاصه رساله 6. از قسم دوم در عقلیات در طبیعت از اخوان الصفا در تهذیب نفس تا دانند، خلاصه رساله 7. از قسم دوم در ترکیب انسان از اخوان الصفا در تهذیب نفس، خلاصه رساله 9. از قسم دوم در طبیعیات در حاس و محسوس از اخوان الصفا، خلاصه رساله 10. از قسم دوم در طبیعیات از سقط النطفه از اخوان الصفا در تهذیب نفس و احوال او، خلاصه رساله 11. از قسم دوم در طبیعیات در آنکه مردم عالم کوچک است از اخوان الصفا در تهذیب نفس، خلاصه رساله 12. از قسم دوم در طاقت آدمی، خلاصه رساله 13. از قسم دوم در حاس و محسوس، خلاصه رساله 14. از قسم دوم در مردن تن، خلاصه رساله 15. از قسم دوم در طبیعیات در بیان الم و لذت از اخوان الصفا در تهذیب نفس، خلاصه رساله 16. از قسم دوم در جهل و اقناء، خلاصه رساله 1. از قسم سوم مجمل الحکمة مبادی عقل از فیثاغورس، خلاصه رساله 2. از قسم سوم در مبادی عقل، خلاصه رساله 3. از قسم سوم در عالم مردم، خلاصه رساله 4. از قسم سیم در محسوسات، خلاصه رساله 5. از قسم سوم در دورهای کواکب، خلاصه رساله 6. از قسم سوم در عشق، خلاصه رساله 7. از قسم سوم در چگونگی خویش و قیامت و بعث و نشور، خلاصه رساله 8 از قسم سوم در حرکت جان و تن، خلاصه رساله 9. از قسم سیم در شناختن حقایق، خلاصه رساله 10. از قسم سوم در حدود مفرده، خلاصه رساله 1. در مذاهب مختلفه از قسم چهارم، حاوی ده فصل بدین شرح: 1)در اعتقاد، 2)در حد اعتقاد، 3)چگونگی علوم به دست آوردن، 4)چگونگی انبیاء و کرامات، 5)در رسالت، 6)آنچه بعد از مرگ خواهد بود، 7)سیاست بدن، 8)روحانیت و شیاطین و دیو و پری، 9)اتفاق علما، 10)رأی نوادر حکماء درباره انبیای بزرگ
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 28 • صفحه 317 • ردیف 31
متن فنخا:
31. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2122
آغاز: برابر؛ انجام: یعنی بر ترک لذت مقلد است بدون علم و در حکمت بعلم و الله اعلم بالصواب
این کتاب ترجمه بعضی از رسائل «اخوان الصفا و خلان الوفا» است بدین شرح: ترجمه رساله 1. در مدخل ارثماطیقی، خلاصه رساله 2. در مقدمات هندسی، رساله 3.در مدخل مختصر در نجوم، رساله 4.در مختصری از موسیقی، رساله 5. خلاصه‌ای در هیئت زمین، رساله 6.خلاصه در نسبت هندسی، رساله 7.خلاصه در صفت‌های عملی، رساله 8.خلاصه در صفت‌های علمی، رساله 9.خلاصه در اختلاف و خلقت‌ها، رساله 10.خلاصه در ایساغوجی، رساله 11.خلاصه در قاطیغوریاس، رساله 12.خلاصه رساله باریمناس در منطق، رساله 13.خلاصه در لیولقاطیقا (؟)، رساله 14.خلاصه در افرود قطیقا، خلاصه رساله 1. از قسم دوم که از هیولی و صورت شروع می‌شود و پس از بحث و در هیولی و صورت و مکان و زمان و حرکت به خلاصه رساله 3. از قسم دوم در کون و فساد می‌رسد، خلاصه رساله 4. از قسم دوم در آثار علوی، خلاصه رساله 5. از قسم دوم در معادن، خلاصه رساله 6. از قسم دوم در عقلیات در طبیعت از اخوان الصفا در تهذیب نفس تا دانند، خلاصه رساله 7. از قسم دوم در ترکیب انسان از اخوان الصفا در تهذیب نفس، خلاصه رساله 9. از قسم دوم در طبیعیات در حاس و محسوس از اخوان الصفا، خلاصه رساله 10. از قسم دوم در طبیعیات از سقط النطفه از اخوان الصفا در تهذیب نفس و احوال او، خلاصه رساله 11. از قسم دوم در طبیعیات در آنکه مردم عالم کوچک است از اخوان الصفا در تهذیب نفس، خلاصه رساله 12. از قسم دوم در طاقت آدمی، خلاصه رساله 13. از قسم دوم در حاس و محسوس، خلاصه رساله 14. از قسم دوم در مردن تن، خلاصه رساله 15. از قسم دوم در طبیعیات در بیان الم و لذت از اخوان الصفا در تهذیب نفس، خلاصه رساله 16. از قسم دوم در جهل و اقناء، خلاصه رساله 1. از قسم سوم مجمل الحکمة مبادی عقل از فیثاغورس، خلاصه رساله 2. از قسم سوم در مبادی عقل، خلاصه رساله 3. از قسم سوم در عالم مردم، خلاصه رساله 4. از قسم سیم در محسوسات، خلاصه رساله 5. از قسم سوم در دورهای کواکب، خلاصه رساله 6. از قسم سوم در عشق، خلاصه رساله 7. از قسم سوم در چگونگی خویش و قیامت و بعث و نشور، خلاصه رساله 8 از قسم سوم در حرکت جان و تن، خلاصه رساله 9. از قسم سیم در شناختن حقایق، خلاصه رساله 10. از قسم سوم در حدود مفرده، خلاصه رساله 1. در مذاهب مختلفه از قسم چهارم، حاوی ده فصل بدین شرح: 1)در اعتقاد، 2)در حد اعتقاد، 3)چگونگی علوم به دست آوردن، 4)چگونگی انبیاء و کرامات، 5)در رسالت، 6)آنچه بعد از مرگ خواهد بود، 7)سیاست بدن، 8)روحانیت و شیاطین و دیو و پری، 9)اتفاق علما، 10)رأی نوادر حکماء درباره انبیای بزرگ؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: 1072ق؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، 178گ، 16سطر (5/5×13/5)، اندازه: 9/5×18سم [ف: 5-172]