نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- بیتاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 170 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- تحریری، بیکا، بیتا (تحریری)
- تعداد برگ و سطر:
- 84 برگ • -
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 11×18سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • مقوا
آغاز نسخه
« مقطر شود به تقطیر درو تقطیر بعد قدری از مفتاح در میان ... عروس منجوق بر سر او ریخته »
انجام نسخه
« محلول در غمیا بخورد و عقد شود
رسالهای است در کیمیا، بیشتر در ساختن تصعید، تکلیس، تحلیل و تقطیر اشیا، نام نسخه و مؤلف در رساله نیامده، اما در حاشیه صفحه 1 «کیمیای جابر» نوشته شده، در هامش بیشتر صفحات به نحوی از استادان این فن یاد شده مانند: قمری، شمس، ملامحسن، حکیم عبدالله، میرزا اسمعیل قمی، سید احمد مغربی، حاجی فتح الله بروجردی، سید مومن هندی، استاد محمد بیک، آقا سید عیسی، محمد تقی، جلدکی، میرزا حسن طبیب، ذوالفقار خان، محمد علی خان، و در صفحه 12 عبارتی به این صورت آمده: «فی انواع الحکمه الصناعه اعلم لو کان عمرک دهراً و نهارک شهراً فی کتب الدواین مثل کتاب البونی فی رمزها و بقراط الحکیم فی لغزها و ارسطالیس فی اشارته و ابن رشید فی ارجوزته و ذوالنون المصری فی قصیدته و خالد ابن یزید و جابر بن حیان و غیرهم من اهل هذا الشأن لا تتعب نفسک و تظن انک تقف علی ما یدلک علی المحن ... و هو اعانة لا هل الفتح من اهل هذا الفن لا المبتدئین فانما و صفوه لاهل النهاية من الاخوان»، نام تعدادی از کتب حکما در حاشیه صفحه 81 به این عناوین درج است: «خمسماة جابر، فواتح شیخ محمد قمری، تقریب جلدکی 4 مجلد، مصباح جلدکی، برهان جلدکی 4 جلد، درة المنتخب جلدکی، شرح مكتسب جلدکی، كنز الاختصاص جلدکی، درة الخواص شیخ محمد قمری، ترویح الارواح شیخ محمدقمری، كشف الاسرار شیخ محمد قمری، سر الربانی شیخ محمد قمری، درر الانوار شیخ محمد قمری، طوالع البدور شیخ محمد قمری، مطالع البدور شیخ محمد قمری، غاية الحکم مجریطی، رتبة الحکم مجریطی، خمسه موازین جابر، مأه اثنی عشر جابر، علل بلیناس، درة البيضا، جواهر الاسرار، مقادیر الاوزان»، این نسخه از (1ر-84پ) شامل دو رساله است زیرا کاغذ و خط و متن صفحه 19 به بعد یا موارد پیش از آن مطابقت ندارد بعضی از رؤوس نسخه موجود: چندین فایده – فایده – عمل دوازده گانه، باب تصعيد، الزنيق للمحرة، الزنيق بعقده، باب تشميع الفضه، باب تشميع الاملاح مالادهان – باب در ساختنن تنزور خطایی، فی تبییض النحاس، تدبير كبريت، فی تخمیر الاجساد، در ساختن مرجان، علاج آکله و ... »
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
این نسخه از (1ر-84پ) شامل دو رساله است زیرا کاغذ و خط و متن صفحه 19 به بعد یا موارد پیش از آن مطابقت ندارد بعضی از رؤوس نسخه موجود: چندین فایده – فایده – عمل دوازده گانه، باب تصعيد، الزنيق للمحرة، الزنيق بعقده، باب تشميع الفضه، باب تشميع الاملاح مالادهان – باب در ساختنن تنزور خطایی، فی تبییض النحاس، تدبير كبريت، فی تخمیر الاجساد، در ساختن مرجان، علاج آکله و ...
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 26 • صفحه 993 • ردیف 170
متن فنخا:
170. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 206/1
آغاز: مقطر شود به تقطیر درو تقطیر بعد قدری از مفتاح در میان ... عروس منجوق بر سر او ریخته؛ انجام: محلول در غمیا بخورد و عقد شود
رسالهای است در کیمیا، بیشتر در ساختن تصعید، تکلیس، تحلیل و تقطیر اشیا، نام نسخه و مؤلف در رساله نیامده، اما در حاشیه صفحه 1 «کیمیای جابر» نوشته شده، در هامش بیشتر صفحات به نحوی از استادان این فن یاد شده مانند: قمری، شمس، ملامحسن، حکیم عبدالله، میرزا اسمعیل قمی، سید احمد مغربی، حاجی فتح الله بروجردی، سید مومن هندی، استاد محمد بیک، آقا سید عیسی، محمد تقی، جلدکی، میرزا حسن طبیب، ذوالفقار خان، محمد علی خان، و در صفحه 12 عبارتی به این صورت آمده: «فی انواع الحکمه الصناعه اعلم لو کان عمرک دهراً و نهارک شهراً فی کتب الدواین مثل کتاب البونی فی رمزها و بقراط الحکیم فی لغزها و ارسطالیس فی اشارته و ابن رشید فی ارجوزته و ذوالنون المصری فی قصیدته و خالد ابن یزید و جابر بن حیان و غیرهم من اهل هذا الشأن لا تتعب نفسک و تظن انک تقف علی ما یدلک علی المحن ... و هو اعانة لا هل الفتح من اهل هذا الفن لا المبتدئین فانما و صفوه لاهل النهاية من الاخوان»، نام تعدادی از کتب حکما در حاشیه صفحه 81 به این عناوین درج است: «خمسماة جابر، فواتح شیخ محمد قمری، تقریب جلدکی 4 مجلد، مصباح جلدکی، برهان جلدکی 4 جلد، درة المنتخب جلدکی، شرح مكتسب جلدکی، كنز الاختصاص جلدکی، درة الخواص شیخ محمد قمری، ترویح الارواح شیخ محمدقمری، كشف الاسرار شیخ محمد قمری، سر الربانی شیخ محمد قمری، درر الانوار شیخ محمد قمری، طوالع البدور شیخ محمد قمری، مطالع البدور شیخ محمد قمری، غاية الحکم مجریطی، رتبة الحکم مجریطی، خمسه موازین جابر، مأه اثنی عشر جابر، علل بلیناس، درة البيضا، جواهر الاسرار، مقادیر الاوزان»، این نسخه از (1ر-84پ) شامل دو رساله است زیرا کاغذ و خط و متن صفحه 19 به بعد یا موارد پیش از آن مطابقت ندارد بعضی از رؤوس نسخه موجود: چندین فایده – فایده – عمل دوازده گانه، باب تصعيد، الزنيق للمحرة، الزنيق بعقده، باب تشميع الفضه، باب تشميع الاملاح مالادهان – باب در ساختنن تنزور خطایی، فی تبییض النحاس، تدبير كبريت، فی تخمیر الاجساد، در ساختن مرجان، علاج آکله و ...؛ خط: تحریری، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوا، 84گ (1ر-84پ)، اندازه: 11×18سم [ف: 2-267]