شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/255058
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- بیتاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ (پخته)
- تعداد برگ و سطر:
- 544 برگ • 19 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 14/5×24/5سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • زرافشان
آغاز نسخه
« آغاز مقدمه: ترتیب اوراق مجموعه هر تاثری که مبتدا بخبر اسم ذات عالمی نیست که نسخه مفردات و مرکبات موجودات را بدو حرف ندا مرتب گردانید از فتور کلمات کل امرذی بال لم يبدء فيه ببسم الله فهو ابتر مبرا نیست؛ آغاز قصائد: ... دلا زدور فلک تا بچند گفت وشنود ×× تو کیستی که بکام دل تو باید بود »
انجام نسخه
« از بهر آن مگو که مرا با تو گفت و گوست ×× از بهر آن مگو که مرا با تو داوریست ...
شامل بیست بخش است: 1. زبدةالکلام با قصاید فارسی شاعر، 2. غزلیات، 3. قطعات و اشعار متفرقه، 4. تذکره الشعراء مجمع الخواص، 5. رباعیات، 6. نصایح و حکایات منظوم، 7. معميات بنام شعرا، 8 مثنوی فتح نامه، 9. بقية تذكرة الشعراء مجمع الخواص، 10. قصاید و غزلیات ترکی، 11. رسالهای در باب اشعار فیضی، 12. قانون الصور، 13. رساله حظیات، 14. مرثیه ترکیب بند، 15. ترکیب بند بترتیب حروف، 16. ترجیع بند، 17. هجو حیدری نامی که تعرض به شریفی تبریزی نموده بود، 18. منشأت ترکی و فارسی، 19. مثنوی در شکایت فلک و هجو محمد بیگ مذاقی، 20. هجویات متفرقه »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
از خاتمت آخر قسمت اول مجمع الخواص اواسط افتادگی دارد، تاریخ کتابت نام کاتب را ننوشته اند ولی در خاتمه مقدمه می نویسد که: «... آن فرزندان عزیز طبیعت چون بازماندگان بیحمایت از لباس ترتیب تربیت عاری وبری ماند بنا ن درسنه عشرو الف هجریه در دارالسلطنه اصفهان بترتیب این اجزا شروع نمود. ازسیاق عبارت نوع کاغذ رسم الخط بظن قوی کاتب خود مولف می باشد؛ این تذکره را دانشمند ارجمند استاد دکتر عبد الرسول خیام پور با ترجمه فارسی از روی سه نسخه موجود در ترکیه به سال 1327 به چاپ رسانیده اندو از قرار معلوم نسخه حاضر را ندیده اند
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
منشأت ترکی و فارسی
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 26 • صفحه 671 • ردیف 1
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
1. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3616
آغاز: آغاز مقدمه: ترتیب اوراق مجموعه هر تاثری که مبتدا بخبر اسم ذات عالمی نیست که نسخه مفردات و مرکبات موجودات را بدو حرف ندا مرتب گردانید از فتور کلمات کل امرذی بال لم يبدء فيه ببسم الله فهو ابتر مبرا نیست؛ آغاز قصائد: ... دلا زدور فلک تا بچند گفت وشنود ×× تو کیستی که بکام دل تو باید بود؛
انجام: از بهر آن مگو که مرا با تو گفت و گوست ×× از بهر آن مگو که مرا با تو داوریست ...
شامل بیست بخش است: 1. زبدةالکلام با قصاید فارسی شاعر، 2. غزلیات، 3. قطعات و اشعار متفرقه، 4. تذکره الشعراء مجمع الخواص، 5. رباعیات، 6. نصایح و حکایات منظوم، 7. معميات بنام شعرا، 8 مثنوی فتح نامه، 9. بقية تذكرة الشعراء مجمع الخواص، 10. قصاید و غزلیات ترکی، 11. رسالهای در باب اشعار فیضی، 12. قانون الصور، 13. رساله حظیات، 14. مرثیه ترکیب بند، 15. ترکیب بند بترتیب حروف، 16. ترجیع بند، 17. هجو حیدری نامی که تعرض به شریفی تبریزی نموده بود، 18. منشأت ترکی و فارسی، 19. مثنوی در شکایت فلک و هجو محمد بیگ مذاقی، 20. هجویات متفرقه؛ خط: نسخ پخته، بیکا، بیتا؛ از خاتمت و آخر قسمت اول مجمع الخواص و اواسط افتادگی دارد، تاریخ کتابت و نام کاتب را ننوشته اند ولی در خاتمه مقدمه می نویسد که: «... و آن فرزندان عزیز طبیعت چون بازماندگان بیحمایت از لباس ترتیب و تربیت عاری وبری ماند بنابراین درسنه عشرو الف هجریه در دارالسلطنه اصفهان بترتیب این اجزا شروع نمود. ازسیاق عبارت و نوع کاغذ رسم الخط بظن قوی کاتب خود مولف می باشد؛ این تذکره [منشأت ترکی و فارسی] را دانشمند ارجمند استاد دکتر عبد الرسول خیام پور با ترجمه فارسی از روی سه نسخه موجود در ترکیه به سال 1327 به چاپ رسانیده اندو از قرار معلوم نسخه حاضر را ندیده اند؛ جلد: زرافشان، 544گ، 19 سطر، اندازه: 14/5×24/5سم [ف: 3-1119]