نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

الاخلاق

/m/23363
کتابخانه و مخزن نگهداری: ملی
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 2661/7

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 13
محل کتابت:
محتملاً طهران
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 47 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
13 برگ • 12 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
17×21/5سم
کاغذ و جلد:
فرنگی • تیماج قرمز مقوایی

آغاز نسخه

« گرانمایه رفقای من آگاه باشید که از آموختن علم اخلاق و سیر »

انجام نسخه

« یار دنقلی کسی را گویند که در مجلس شرب نشیند و شراب ننوشد ولیکن مزه باده خوران را از رطب و یاس هر چه در بساط باشد باشتهای تمام بخورد این خلق مرکب از طمع و حرص است. نویسنده در مقدمه این کتاب می‌گوید آدمی را از آموختن علم اخلاق و سیر در انفس و آفاق چاره نیست «و حکماء نور الله برهانهم را در این فن شریف که حکمت عملیش نامند رساله‌ها بسیار است و به آنها در کسب فضائل و ترک رذائل براهین و دلایل اقامه داشته‌اند چون در بادی نظر درک آن مطالب خالی از اشکال نبود این حقیر عبادالله قبایح بعضی از ابنای زمان را مجسم کرده با لغاتی غیرفصیح و عباراتی قبیح که در این دور مصطلح الواط و مسخرگانست». نویسنده پس از این قول یک سلسله کلمات را بر حسب ترتیب حروف تهیجی حرف اول آنها مرتب کرده و به سبک فرهنگ‌نویسان در پشت یکدیگر درآورده است فی‌المثل درباره لغت «چاچول» می‌آورد: «چاچول کسی را گویند که از خودش کاری ساخته نشود و ارباب رجوع بسیار دور خود جمع کند که کار آنها را در پیش دیگران صورت دهد این صفت از حیله ناشی شود »
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 2 • صفحه 490 • ردیف 47
متن فنخا:
47. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2661/7 آغاز: گرانمایه رفقای من آگاه باشید که از آموختن علم اخلاق و سیر؛ انجام: یار دنقلی کسی را گویند که در مجلس شرب نشیند و شراب ننوشد ولیکن مزه باده خوران را از رطب و یاس هر چه در بساط باشد باشتهای تمام بخورد این خلق مرکب از طمع و حرص است. نویسنده در مقدمه این کتاب می‌گوید آدمی را از آموختن علم اخلاق و سیر در انفس و آفاق چاره نیست «و حکماء نور الله برهانهم را در این فن شریف که حکمت عملیش نامند رساله‌ها بسیار است و به آنها در کسب فضائل و ترک رذائل براهین و دلایل اقامه داشته‌اند چون در بادی نظر درک آن مطالب خالی از اشکال نبود این حقیر عبادالله قبایح بعضی از ابنای زمان را مجسم کرده با لغاتی غیرفصیح و عباراتی قبیح که در این دور مصطلح الواط و مسخرگانست». نویسنده پس از این قول یک سلسله کلمات را بر حسب ترتیب حروف تهیجی حرف اول آنها مرتب کرده و به سبک فرهنگ‌نویسان در پشت یکدیگر درآورده است فی‌المثل درباره لغت «چاچول» می‌آورد: «چاچول کسی را گویند که از خودش کاری ساخته نشود و ارباب رجوع بسیار دور خود جمع کند که کار آنها را در پیش دیگران صورت دهد این صفت از حیله ناشی شود»؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 13، جا: محتملاً طهران؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز مقوایی ، 13ص (59-72)، 12سطر (11×15) ، اندازه: 17×21/5سم [ف: 6 - 226]