شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
فرهنگ عربی به فارسی
پیوند کوتاه:
/m/226484
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- 972ق (972 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 20 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق (خوش)
- تعداد برگ و سطر:
- 44 برگ • -
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- -
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« الحمدلله الذی زین الفاظ الانام بذکره و الحاظ نور الاجسام بشکره، و الصلاة سپاس و ستایش مرخدای را، آن خدایی که بیاراست سخنهای خلقان را به یاد خود و روشن کرده چشم ها بدن ها را، به شکر خود، و درود بر بهترین خلق او، که محمد است و فرزندانی که سخن گوینده ایشانند، بخشایش عطای او. باب الالف. افتتاح و ابتدا، آغاز کار »
انجام نسخه
« باب اليا. يمين: دست راست؛ يسار: دست چپ؛ يسر: آسان؛ يابس: خشک؛ یقین: برخواستن [چنین]؛ يمن: افزونی؛ يمكن: تواند بود؛ ينبوع: چشمه؛ <!-- page: 946 --> ينابيع: چشمها (چنین)؛ ياليت: کاشکی؛ یتیم: بی پدر؛ يديم الله دولته: همیشه بداد خدای او را دولت؛ يرحم الله عبد الله قال امینا: رحمت خدای بر بنده مرا که گفت امین.
از ناشناسی پیش از 972ق که تاریخ مجموعهای است که این نسخه را در بردارد. به ترتیب حروف الفبایی از آغاز واژهها هر حرف در یک «باب» تنها حرف آغاز را پایه کار خود نهاده است، و از بخشهای سفیدی که میان «باب» گذارده است چنان بر میآید که میخواسته کار نگارش را دنبال کند. برای نشانی: باب الالف افتتاح و ابتدا: آغاز کار، انتها و اختتام: آخر کار، انبساط، گشادگی، انقباض: گرفتگی، اضطراب: شوریده شدن کار، انقلاب: برگردانیدن، انحراف: کج شدن، انصراف: بازگردیدن، انقیاد: فرمانبرداری، اعتضاد: قوت گرفتن، انحطاط: فرو گردیدن، اطاعت: فرمانبرداری کردن، اعتراف: اقرار کردن، اصطناع: نیکویی کردن ... این باب میانجامد با: اوراد: وردها، احزان: اندوهها، اختلال: نقصان یافتن، اصحاب: یاران، اعمی: نابینا، اسقاط: انداختن، استهزاء: مسخرگی کردن و افسوس داشتن »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
شیوه فارسی نویسی کهن (: ک = گ در همه موارد به کار گرفته شده)
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
چنین
•
از ناشناسی پیش از 972ق که تاریخ مجموعهای است که این نسخه را در بردارد. به ترتیب حروف الفبایی از آغاز واژهها هر حرف در یک «باب» تنها حرف آغاز را پایه کار خود نهاده است، و از بخشهای سفیدی که میان «باب» گذارده است چنان بر میآید که میخواسته کار نگارش را دنبال کند. برای نشانی: باب الالف افتتاح و ابتدا: آغاز کار، انتها و اختتام: آخر کار، انبساط، گشادگی، انقباض: گرفتگی، اضطراب: شوریده شدن کار، انقلاب: برگردانیدن، انحراف: کج شدن، انصراف: بازگردیدن، انقیاد: فرمانبرداری، اعتضاد: قوت گرفتن، انحطاط: فرو گردیدن، اطاعت: فرمانبرداری کردن، اعتراف: اقرار کردن، اصطناع: نیکویی کردن ... این باب میانجامد با: اوراد: وردها، احزان: اندوهها، اختلال: نقصان یافتن، اصحاب: یاران، اعمی: نابینا، اسقاط: انداختن، استهزاء: مسخرگی کردن و افسوس داشتن
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 23 • صفحه 948 • ردیف 20
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
20. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1847/10
آغاز: الحمدلله الذی زین الفاظ الانام بذکره و الحاظ نور الاجسام بشکره، و الصلاة سپاس و ستایش مرخدای را، آن خدایی که بیاراست سخنهای خلقان را به یاد خود و روشن کرده چشم ها بدن ها را، به شکر خود، و درود بر بهترین خلق او، که محمد است و فرزندانی که سخن گوینده ایشانند، بخشایش عطای او. باب الالف. افتتاح و ابتدا، آغاز کار؛ انجام: باب اليا. يمين: دست راست؛ يسار: دست چپ؛ يسر: آسان؛ يابس: خشک؛ یقین: برخواستن [چنین]؛ يمن: افزونی؛ يمكن: تواند بود؛ ينبوع: چشمه؛ ينابيع: چشمها (چنین)؛ ياليت: کاشکی؛ یتیم: بی پدر؛ يديم الله دولته: همیشه بداد خدای او را دولت؛ يرحم الله عبد الله قال امینا: رحمت خدای بر بنده مرا که گفت امین.
از ناشناسی پیش از 972ق که تاریخ مجموعهای است که این نسخه را در بردارد. به ترتیب حروف الفبایی از آغاز واژهها هر حرف در یک «باب» تنها حرف آغاز را پایه کار خود نهاده است، و از بخشهای سفیدی که میان «باب» گذارده است چنان بر میآید که میخواسته کار نگارش را دنبال کند. برای نشانی: باب الالف افتتاح و ابتدا: آغاز کار، انتها و اختتام: آخر کار، انبساط، گشادگی، انقباض: گرفتگی، اضطراب: شوریده شدن کار، انقلاب: برگردانیدن، انحراف: کج شدن، انصراف: بازگردیدن، انقیاد: فرمانبرداری، اعتضاد: قوت گرفتن، انحطاط: فرو گردیدن، اطاعت: فرمانبرداری کردن، اعتراف: اقرار کردن، اصطناع: نیکویی کردن ... این باب میانجامد با: اوراد: وردها، احزان: اندوهها، اختلال: نقصان یافتن، اصحاب: یاران، اعمی: نابینا، اسقاط: انداختن، استهزاء: مسخرگی کردن و افسوس داشتن؛ خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: 972ق؛ شیوه فارسی نویسی کهن (: ک = گ در همه موارد به کار گرفته شده)؛ اهدایی: دکتر صادق کیا؛ 44گ (77پ-120پ) [ف: 3 - 241]