نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

فرسنامه منظوم

/m/224881
کتابخانه و مخزن نگهداری: دانشگاه
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 4723/1

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح ✓
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
مسعود کاتب
تاریخ کتابت:
1 جمادی الاول 1024ق (1024 هـ.ق)
محل کتابت:
کتابخانه شاه محمد قطبشاه
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 2 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
56 برگ • 56 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
8×16سم
کاغذ و جلد:
کاغذ نامشخص • تیماج مذهب

آغاز نسخه

« بسمله. حمدله ... اما بعد این رساله ایست مزین و مشرف بخلعت ... بندگی حضرت پادشاه کشورگشای ... مبنی بر پنج فصل است: فصل اول در بیان سنجها ای که هنر را مطلوب است (ص16)؛ فصل دوم در بیان سنجها ای که جهت خوبی هیأتست (22)؛ فصل سیوم در بیان رقمهای بدو دفع آن (26)؛ فصل چهارم در بیان نکته ای چند و دانستنی (35)؛ فصل پنجم در بیان لونها و نشانها (50)؛ فی توحید باری عز اسمه. بنام پادشاه آفرینش ×× بصارت بخش چشم اهل بینش / خداوندی که علام الغیوب است ×× خداوندی که ستار العیوب است »

انجام نسخه

« حسینی در دو اندوهت سراید ×× امیدم آنکه امیدت براید مثنوی‌ای است در 300 بیت با دیباچه‌ای به نثر و به نام جلال الدین سکندرشاه از سیدحسینی که پیشه سپاهیگری داشته است. در آن آمده: «پسند افتد بنزد این جهانگیر ×× ادا کن هر چه خواهی کرد تقریر/ بگفتا چون تویی مرد سپاهی ×× شناسی اسب را دانم کماهی / بیان کن اسب را سنجی و ترکیب ×× که هر یک چون سزد آن را بترتیب / چگونه باید و آنرا چه شاید ×× هنر بخشد و یا خوبی فزاید / که تا سر کره کز مادر بزاید ×× توان دانست کز بهر چه شاید / شنیدم پند عقل خرده دان را ×× بیانش کرده ام مطلوب و مرغوب / بفن رایضی دستی تمامم ×× خداداست و آنرا نیک دانم / مرا از جد خود شاه ولایت ×× رسید این بخشش ای صاحب حکایت / که هر مرکب که آرم زیر رانش ×× بدانم در زمان تاب و توانش /که رفتش چون و او را تک چه باشد ×× بروزگار زورورگ چه باشد»، درباره عیب‌های اسب در آن آمده: «که چالغ، او غتو گه گیر و بدرو / رمنده بدلگام و کندو کجرو »
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 23 • صفحه 806 • ردیف 2
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4723/1 آغاز: بسمله. حمدله ... اما بعد این رساله ایست مزین و مشرف بخلعت ... بندگی حضرت پادشاه کشورگشای ... مبنی بر پنج فصل است: فصل اول در بیان سنجها ای که هنر را مطلوب است (ص16)؛ فصل دوم در بیان سنجها ای که جهت خوبی هیأتست (22)؛ فصل سیوم در بیان رقمهای بدو دفع آن (26)؛ فصل چهارم در بیان نکته ای چند و دانستنی (35)؛ فصل پنجم در بیان لونها و نشانها (50)؛ فی توحید باری عز اسمه. بنام پادشاه آفرینش ×× بصارت بخش چشم اهل بینش / خداوندی که علام الغیوب است ×× خداوندی که ستار العیوب است؛ انجام: حسینی در دو اندوهت سراید ×× امیدم آنکه امیدت براید مثنوی‌ای است در 300 بیت با دیباچه‌ای به نثر و به نام جلال الدین سکندرشاه از سیدحسینی که پیشه سپاهیگری داشته است. در آن آمده: «پسند افتد بنزد این جهانگیر ×× ادا کن هر چه خواهی کرد تقریر/ بگفتا چون تویی مرد سپاهی ×× شناسی اسب را دانم کماهی / بیان کن اسب را سنجی و ترکیب ×× که هر یک چون سزد آن را بترتیب / چگونه باید و آنرا چه شاید ×× هنر بخشد و یا خوبی فزاید / که تا سر کره کز مادر بزاید ×× توان دانست کز بهر چه شاید / شنیدم پند عقل خرده دان را ×× بیانش کرده ام مطلوب و مرغوب / بفن رایضی دستی تمامم ×× خداداست و آنرا نیک دانم / مرا از جد خود شاه ولایت ×× رسید این بخشش ای صاحب حکایت / که هر مرکب که آرم زیر رانش ×× بدانم در زمان تاب و توانش /که رفتش چون و او را تک چه باشد ×× بروزگار زورورگ چه باشد»، درباره عیب‌های اسب در آن آمده: «که چالغ، او غتو گه گیر و بدرو / رمنده بدلگام و کندو کجرو»؛ خط: نستعلیق، کا: مسعود کاتب، تا: 1 جمادی الاول 1024ق، جا: کتابخانه شاه محمد قطبشاه؛ جلد: تیماج مذهب، 56ص (1-56)، 56 سطر (3×8)، اندازه: 8×16سم [ف: 14 - 3667]