شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/223927
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- بیتاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 6 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 170 برگ • 19 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 12×20/5سم
- کاغذ و جلد:
- هندی • چرمی نرم
آغاز نسخه
« اصل نسخه: کاینات و فهرست کارنامه مکونات محمد قرشی و ا حمد هاشمی مصطفاء مکی و مجتباء مدنی که امداد صلوات مطهرات و اعداد تحیات مقدسات از حضرت کبریا احدی و جناب جلال صمدی برتربت مطهر و روضه مقدس او پیاپی باد ... برگهای نو نویس آخر نسخه: بوجود این مجموعه بروز گار ایشان تفاخر و تقدم جستی ... هر آنکس که دارد هش و رای و دین پس مرگ بر من کند آفرین »
انجام نسخه
« این نصیحت که تو میفرمائی مقتضیست ببخل که اخص اوصاف آدمیست ... برگهای نو نویس آخر نسخه: چندانکه ذکر این مجموعه در عالم باقیست دولت همایون خداوند باقی باد .. »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
واقف شرحی از نسخه معتبر دیگر - که افتادگی آغاز و انجام نسخه حاضر را از روی آن نونویس نموده است، آورده: «... و این مجموع در عشر اول از ماه مبارک رجب سنه عشر و ستماثه بپایان رسید و اول رجب سنه سبع در آن شروع رفت و این کتاب در شب سهشنبه ششم ماه رجب در سنه احدی و اربعین و ستماثه بر دست اصغر عباد و اضعف خلایق ابو شمس غزال بن عمر بن الغزال القصبی منسوبا ثم التفلیسی تعریفا تمام شد و بخط وی نوشته آمد، مدت یکسال از آن تاریخ ما تقدم که ذکر رفت در دست بماند که بعضی اوقات مساعدت نمینمود و چون اصول و فروع و امثال و حکایات آن بیشتر وضعی بود روزگار میخواست و با اینهمه تقصیر نرفت و بیمن اقبال خدایگان جهان خسرو اسلام خاطر بنده چنین نتیجه داد که بنام او جاوید و بمیامن آن زنده ماند ...» و چنانکه ملاحظه میشود شیوه بیان و دعای آخر گفتار کاتب چنان نشان میدهد که نویسنده و مؤلف کتاب همان کاتب (ابو شمس غزال) میباشد لیکن تاریخ 641 را که برای اتمام تحریر و تألیف ذکر میکند - اگر در نقل اشتباهی رخ نداده باشد - نمیتواند از آن مؤلف باشد زیرا کتاب بدون تردید و به تصریح خود مؤلف در برگ دوازدهم همین نسخه به نام مظفر الدین از بک بن محمد ایلدگز (607-622) آخرین پادشاه از اتابکان آذربایجان که معاصر مؤلف بوده است تألیف یافته، مگر اینکه فرض کنیم مؤلف سالیان دارز عمر کرده و پس از نوزده سال و سپری شدن روزگار اتابکان نسخه دیگری از تألیف خود را نوشته باشد و این امر با مدح سلطان به عنوان یک فرد زنده مغایرت دارد. به نظر میرسد آغاز و انجام منقول مربوط به کتابی دیگر و غیر از تألیف اسحاق بن ابراهیم است. این نظر را عدم ارتباط عبارات آخر اصل نسخه و نونویس نیز تأیید میکند
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
. ؛ در دو برگ آخر کتاب مرحوم ، ، در دو مجلد
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 23 • صفحه 705 • ردیف 6
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
6. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3299
آغاز: اصل نسخه: کاینات و فهرست کارنامه مکونات محمد قرشی و ا حمد هاشمی مصطفاء مکی و مجتباء مدنی که امداد صلوات مطهرات و اعداد تحیات مقدسات از حضرت کبریا احدی و جناب جلال صمدی برتربت مطهر و روضه مقدس او پیاپی باد ... برگهای نو نویس آخر نسخه: بوجود این مجموعه بروز گار ایشان تفاخر و تقدم جستی ... هر آنکس که دارد هش و رای و دین پس مرگ بر من کند آفرین؛ انجام: این نصیحت که تو میفرمائی مقتضیست ببخل که اخص اوصاف آدمیست ... برگهای نو نویس آخر نسخه: چندانکه ذکر این مجموعه در عالم باقیست دولت همایون خداوند باقی باد ...
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ در دو برگ آخر کتاب مرحوم واقف شرحی از نسخه معتبر دیگر - که افتادگی آغاز و انجام نسخه حاضر را از روی آن نونویس نموده است، آورده: «... و این مجموع در عشر اول از ماه مبارک رجب سنه عشر و ستماثه بپایان رسید و اول رجب سنه سبع در آن شروع رفت و این کتاب در شب سهشنبه ششم ماه رجب در سنه احدی و اربعین و ستماثه بر دست اصغر عباد و اضعف خلایق ابو شمس غزال بن عمر بن الغزال القصبی منسوبا ثم التفلیسی تعریفا تمام شد و بخط وی نوشته آمد، مدت یکسال از آن تاریخ ما تقدم که ذکر رفت در دست بماند که بعضی اوقات مساعدت نمینمود و چون اصول و فروع و امثال و حکایات آن بیشتر وضعی بود روزگار میخواست و با اینهمه تقصیر نرفت و بیمن اقبال خدایگان جهان خسرو اسلام خاطر بنده چنین نتیجه داد که بنام او جاوید و بمیامن آن زنده ماند ...» و چنانکه ملاحظه میشود شیوه بیان و دعای آخر گفتار کاتب چنان نشان میدهد که نویسنده و مؤلف کتاب همان کاتب (ابو شمس غزال) میباشد لیکن تاریخ 641 را که برای اتمام تحریر و تألیف ذکر میکند - اگر در نقل اشتباهی رخ نداده باشد - نمیتواند از آن مؤلف باشد زیرا کتاب بدون تردید و به تصریح خود مؤلف در برگ دوازدهم همین نسخه به نام مظفر الدین از بک بن محمد ایلدگز (607-622) آخرین پادشاه از اتابکان آذربایجان که معاصر مؤلف بوده است تألیف یافته، مگر اینکه فرض کنیم مؤلف سالیان دارز عمر کرده و پس از نوزده سال و سپری شدن روزگار اتابکان نسخه دیگری از تألیف خود را نوشته باشد و این امر با مدح سلطان به عنوان یک فرد زنده مغایرت دارد. به نظر میرسد آغاز و انجام منقول مربوط به کتابی دیگر و غیر از تألیف اسحاق بن ابراهیم است. این نظر را عدم ارتباط عبارات آخر اصل نسخه و نونویس نیز تأیید میکند؛ کاغذ: هندی، جلد: چرمی نرم، 170گ، در دو مجلد، 19 سطر، اندازه: 12×20/5سم [ف: 3 - 989]