عون اخوان الصفا على فهم كتاب الشفاء

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1920 آغاز و انجام: برابر شامل هر سه جمله است؛ خط: نسخ، بی‌کا، تا: با تاریخ 1084ق؛ در زندگی مؤلف نوشته شده و مؤلف خود آن را دیده و با نسخه اصل به خط خودش، مقابله کرده و در 27 ربیع الثانی 1084 (سال تألیف) مقابله آن را بپایان رسانده، در ذیل منطق و نیز در کنار بسیاری از صفحات، مقابله و تصحیح را به خط خود گواهی کرده. در پایان نسخه مؤلف چنین نوشته: «هذه صورة ما كتبته فی اصله الذی بخطی و قد اکملت مقابلة هذه النسخه من تلک النسخه التی بخطی اول یوم الجمعه السابع و العشرين من ثانی الربیعین رابع التاسعه و الثمانین بعد الالف من الهجرة النبویه علی صاحبها و آله افضل صلاة و اکمل تحیه»، مؤلف بر پشت نخستین برگ جمله دوم (طبیعیات ص 366) نوشته: «شرع فی مقابلة هذا النصف من العون مؤلفة افقر فقراء اهل الکون محمد بن الحسن الاصفهانی بلغه الله غايات الامانی یوم الاربعاء الرابع من ثانيه الجمادی سادسه الثامنه و الثمانين و الف من هجرة سيد المصطفین سلام الله عليه و آله المرتضین» (از این نوشته پیداست که این قسمت را یک سال یا بیشتر پیش از الهیات به پایان رسانیده)، در کنار ص 418 (در پایان فصل یازدهم از مقاله دوم از فن اول طبیعی) چند سطر به خط خود افزوده (درباره موهوم بود کنار زمان) و در ذیل آن نشان «صح» نهاده و در آغاز آن نوشته «قال محمد بن الحسن مؤلف هذا الکتاب عفا الله عنه و عن والدیه»، بر پشت نخستین برگ نسخه نیز این نوشته به خط مؤلف دیده می‌شود: «کتاب عون اخوان الصفا على فهم كتاب الشفا من مؤلفات افقر المربوبين الى رحمة ربه الغنی محمد بن الحسن الشهير ببهاء الدین الاصفهانی فرغ من تألیفه و هو ابن اثنتی و عشرين و قد كان فرغ من تأليف التلخيص الاول الذى احترق و هو ابن ست عشره و الحمدلله رب العالمین»؛ این نسخه در کتابخانه مرحوم تنکابنی بوده و یادداشت او روی برگ مزبور موجود است و این همان نسخه است که در الذریعه از آن یاد شده و گمان رفته که به خط مؤلف است و شاید علت این گمان وجود نوشته مزبور است از مؤلف (که در بالا نقل گردید)، روی یک برگ اضافی موجود در اول نسخه نیز این نوشته فارسی دیده می‌شود: «کتاب مستطاب عون اخوان الصفا ملخص كتاب الشفا لجامع المعقول و المنقول مولانا المؤيد الشيخ محمد حسن اصفهانی شهیر بفاضل هندی تغمده الله بغفرانه ... بشخصه مقابله و تصحیح و بخط مبارک موشحه فرموده‌اند»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 735ص، 23 سطر، اندازه: 18×25/5سم [ف: 5 - 417]