علم ماسه

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1206/4-طباطبائی آغاز: بسمله بدان که این علم را ماسه میگویند و از معجزات جناب علی بن ابی طالب است که به طریق تیمن از سلطان اویس رسیده ... و طریقه آنست که پشم شتر قربانی و هرگاه ممکن نشود شتر حلال ... تحصیل نماید و دختری طاهر و نابالغ آن را رشته و در حین رشتن متذکر باشد یکی از رساله‌هایی است که در علم ماسه (=ماسه بلوچی) پرداخته‌اند، برخی از این رساله‌ها را اسرار القلوب و اسرار الغیب نیز نام داده‌اند، موضوع رساله دستور گرفتن فال با پشم شتر قربانی است که بر آن گره‌ها زنند و با شرایط خاص در زیر ماسه و یا خاک نرم قرار می‌دهند و پس از چند روز که پشم و رشته مزبور را از زیر خاک و ماسه خارج کنند دارای شکل‌هایی است و هر یک از شکل‌ها حکمی دارد که همانا جواب فال گیرنده است. در الذریعه نسخه کتابی با نام اسرار الغیب (یا اسرار القلوب یا ماسه بلوچی) تألیف میرزا علی مردان کرمانی معرفی شده که در آن یکصد و چند شکل (پشم و رشته) ارائه شده است. در دانشگاه تهران نسخه‌ای از رساله علی مردان موجود است؛ بی‌کا، تا: 1207ق؛ افتادگی: آغاز؛ در نسخه که ناتمام است 74 شکل موجود است و شاید خود بخشی از رساله اسرار الغیوب علی مردان بلوچی است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه‌ای، 40گ (87پ-126پ)، 9 سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف: 23 - 761]