نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

علم حروف

/m/215791
کتابخانه و مخزن نگهداری: مرعشی
شهر و کشور: قم
شماره نسخه: 11965/1

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) ✓
دارای حواشی (محشی) ✓
سطور مجدول (جدول‌بندی) ✓
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ ✓
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

تاریخ کتابت:
1328ق (1328 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 16 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق (تحریری)
تعداد برگ و سطر:
174 برگ • 17 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
14×20/5سم
کاغذ و جلد:
کاغذ نامشخص • جلد نامشخص

آغاز نسخه

« ... مطلب سیوم در علم حروف و کیفیت و کمیت وی و منشأ تدوین و شرف این علم و ذکر طبقات علماء این فن و ترتیب و ترکیب حروف بوضع ابجدی و »

انجام نسخه

« پس این اعداد را مربع ثبت نمود حروف ممتزجه ملائکه مستخرجه را مرکب ساخته بر اطراف مربع نوشتیم بدین صورت ... کتابی بزرگ در علوم غریبه است که مطلب سوم آن در علم حروف می‌باشد. در این کتاب شرح و خواص برخی از اسماء الهی بیان شده است. ابواب و عناوین آن چنین است: مطلب سیوم در علم حروف: بیان 1. اثبات و ایجاد حروف: باب 1) اثبات و ایجاد حروف و کیفیت و کمیت وی و منشأ تدوین این علم شریف، 2) ترتیب و ترکیب حروف ابجد، 3) حروف تهجی ابتثی و ترتیب و ترکیب و متعلقات وی، 4) ترتیب و ترکیب مثلثات ابجدی و آنچه متعلق اوست، 5) ترتیب و ترکیب حروف طبایع ابجدی و متعلقات وی، 6) ترتیب و ترکیب حروف مثلثات ابتثی، 7) ترتیب و ترکیب حروف طبایع ابتثی، 8) طبایع حروف بیست و هشت‌گانه، 9) تقسیم حروف بیست و هشت گانه مشهور عرب به طریق ابجد و ابتث و ...، 10) صفات یعنی از فقرات حروف که به اسماء و القاب موسومند، 11) وضع اعداد حروف به ترتیب ابجد و ابتث، 12) تأثیرات حروف وقت طول قهر به منازل، بیان 2. ذکر اسماء الله: باب 1) ذکر اسماء الله که تعلق به حروف بیست و هشت‌گانه دارد، 2) کیفیت جفر و معرفت ابساط حروف؛ 3) کیفیت و کمیت تکسیر و خطوط مرسومه تکسیر، 4) معرفت و بعضی از خواص و اعمال وی ذکر جفر جامع کبیر، بیان 3. اعمال و قواعد و شرائط این فن شریف: باب 1) اعمال چند بر نسق سال و ماه و ...، 2) اعمال ابساط، 3) اعمال متفرقه، 4) اعمال چند »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
نیز عبارت «جای نظر است» در برخی حواشی برگ‌ها
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 22 • صفحه 881 • ردیف 16
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11965/1 آغاز: ... مطلب سیوم در علم حروف و کیفیت و کمیت وی و منشأ تدوین و شرف این علم و ذکر طبقات علماء این فن و ترتیب و ترکیب حروف بوضع ابجدی و؛ انجام: پس این اعداد را مربع ثبت نمود حروف ممتزجه ملائکه مستخرجه را مرکب ساخته بر اطراف مربع نوشتیم بدین صورت ... کتابی بزرگ در علوم غریبه است که مطلب سوم آن در علم حروف می‌باشد. در این کتاب شرح و خواص برخی از اسماء الهی بیان شده است. ابواب و عناوین آن چنین است: مطلب سیوم در علم حروف: بیان 1. اثبات و ایجاد حروف: باب 1) اثبات و ایجاد حروف و کیفیت و کمیت وی و منشأ تدوین این علم شریف، 2) ترتیب و ترکیب حروف ابجد، 3) حروف تهجی ابتثی و ترتیب و ترکیب و متعلقات وی، 4) ترتیب و ترکیب مثلثات ابجدی و آنچه متعلق اوست، 5) ترتیب و ترکیب حروف طبایع ابجدی و متعلقات وی، 6) ترتیب و ترکیب حروف مثلثات ابتثی، 7) ترتیب و ترکیب حروف طبایع ابتثی، 8) طبایع حروف بیست و هشت‌گانه، 9) تقسیم حروف بیست و هشت گانه مشهور عرب به طریق ابجد و ابتث و ...، 10) صفات یعنی از فقرات حروف که به اسماء و القاب موسومند، 11) وضع اعداد حروف به ترتیب ابجد و ابتث، 12) تأثیرات حروف وقت طول قهر به منازل، بیان 2. ذکر اسماء الله: باب 1) ذکر اسماء الله که تعلق به حروف بیست و هشت‌گانه دارد، 2) کیفیت جفر و معرفت ابساط حروف؛ 3) کیفیت و کمیت تکسیر و خطوط مرسومه تکسیر، 4) معرفت و بعضی از خواص و اعمال وی ذکر جفر جامع کبیر، بیان 3. اعمال و قواعد و شرائط این فن شریف: باب 1) اعمال چند بر نسق سال و ماه و ...، 2) اعمال ابساط، 3) اعمال متفرقه، 4) اعمال چند؛ خط: نستعلیق تحریری، کا: تاج الدین احمد فرزند مسیح، تا: 1328ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی، مجدول، با بلاغ «بلغ» که مقابله نیست بلکه میزان مطالعه کتاب را بیان می‌نماید، نیز عبارت «جای نظر است» در برخی حواشی برگ‌ها؛ 174گ (1-174)، 17 سطر، اندازه: 14×20/5سم [ف: 30 - 280]