نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 13
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 7 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 89 برگ • 17 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 14×23/5سم
- کاغذ و جلد:
- نخودی • تیماج فرنگی
آغاز نسخه
« فصل اول از باب اول ارشدک الله تعالی، معرفت مریض كما هو حقه حكيم قدیم و کریم و رحیم داند جل جلاله و عم نواله و شفاؤه اما اصحاب تجارب يوفور تجربه »
انجام نسخه
« باب چهلم در معرفت زن عقیمه ... فصل دوم در علاج حمل و فرار حمل فصل سیوم در علاج حیض شناختن
کتابی است متوسط، مشتمل بر چهل باب (و یا بیشتر)، برخی ابواب در چند فصل که به لحاظ افتادگی اول و آخر آن، عنوان دقیق آن مشخص نشد، پس به معرفی کامل ابواب آن میپردازیم: باب 1-در؟ شامل هشت فصل: 1) معرفت مریض، 2) نگاهداشت موازنه خوردن و آشامیدن و خفتن، 3) در نبض نگریستن، 4) دلیل دیدن، 5) نصایح متقدمه، 6) در خوردن طریفل یعنی ترپهلا ...، 7) حجامت، 8) ناخن چیدن، باب 2. دفع سبوسه و شپش، 3. معالجات و صداع (سه فصل)، 4. معالجات چشم و پلک (دوازده فصل)، 5. در علاج رعاف بینی (دو فصل)، 6. علاج دهان و دندان و لب و زبان (؟فصل)، 7. دفع لکنت زبان، 8. علاج بوی دهان (؟)، 9. علاج حلق و کام، 10. علاج تشنگی و خشکی زبان و کام، 11. علاج دفع آب رفتن از دهان، 12. علاج صفای بشره و دفع کلفه و کهیل و رخ (چهار فصل)، 13. علاج درد گوش (سه فصل)، 14. علاج درد شکم و خله و سینه و دل و گرده و پشت و پهلو و شانه (پنج فصل)، 15. علاج سپرز و جگر و غلوله شکم و استسقاء (چهار فصل)، 16. دفع اسهال و کناک و اخلاط و علاج مقعد (سه فصل)، 17. علاج اسهال آوردن، 18. در استفراغ، 19. دفع قی و علاج هیضه، 20. علاج نزله و زکام و انواع سرفه (سه فصل)، 21. در غرغره و ناس (دو فصل)، 22. علاج قضیب (چهار فصل)، 23. علاج آماس، 24. در مجامعت (نه فصل)، 25. علاج شکنج و نعلک و دنبل (دو فصل)، 26. علاج سنگ و ریگ مثانه و ریگ گرده، 27. علاج پرمیو و سوزاک بول و شب ادراری و دفع احتلام (شش فصل)، 28. علاج خواصات یعنی درد پیوندها (كذا)، 29. علاج ... یعنی سرخچه، 30. علاج سنگرهنی و کرهنی و اتیسار (كذا) (دو فصل)، 31. علاج بواسیر یا باسور و ناسور (دو فصل)، 32. علاج کرم شکم، 33. علاج امراض دست و پا و زانو، 34. در حبة الاحمر (كذا) از بیماریهای چشم، 35. علاج اشتها و هضم غذا و ورم معده و خناق (پنج فصل)، 36. علاج انواع سپنات یا حمیات و تبها (هشت فصل)، 37. علاج پستان و ... بغل، 38. علاج بستن خون حیض و حامله و مستحاضه (دو فصل)، 39. گشادن حیض، 40. معرفت زن عقیمه و حمل و کیفیت جنین (چهار فصل) »
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 22 • صفحه 46 • ردیف 7
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 41908
آغاز: فصل اول از باب اول ارشدک الله تعالی، معرفت مریض كما هو حقه حكيم قدیم و کریم و رحیم داند جل جلاله و عم نواله و شفاؤه اما اصحاب تجارب يوفور تجربه؛ انجام: باب چهلم در معرفت زن عقیمه ... فصل دوم در علاج حمل و فرار حمل فصل سیوم در علاج حیض شناختن
کتابی است متوسط، مشتمل بر چهل باب (و یا بیشتر)، برخی ابواب در چند فصل که به لحاظ افتادگی اول و آخر آن، عنوان دقیق آن مشخص نشد، پس به معرفی کامل ابواب آن میپردازیم: باب 1-در؟ شامل هشت فصل: 1) معرفت مریض، 2) نگاهداشت موازنه خوردن و آشامیدن و خفتن، 3) در نبض نگریستن، 4) دلیل دیدن، 5) نصایح متقدمه، 6) در خوردن طریفل یعنی ترپهلا ...، 7) حجامت، 8) ناخن چیدن، باب 2. دفع سبوسه و شپش، 3. معالجات و صداع (سه فصل)، 4. معالجات چشم و پلک (دوازده فصل)، 5. در علاج رعاف بینی (دو فصل)، 6. علاج دهان و دندان و لب و زبان (؟فصل)، 7. دفع لکنت زبان، 8. علاج بوی دهان (؟)، 9. علاج حلق و کام، 10. علاج تشنگی و خشکی زبان و کام، 11. علاج دفع آب رفتن از دهان، 12. علاج صفای بشره و دفع کلفه و کهیل و رخ (چهار فصل)، 13. علاج درد گوش (سه فصل)، 14. علاج درد شکم و خله و سینه و دل و گرده و پشت و پهلو و شانه (پنج فصل)، 15. علاج سپرز و جگر و غلوله شکم و استسقاء (چهار فصل)، 16. دفع اسهال و کناک و اخلاط و علاج مقعد (سه فصل)، 17. علاج اسهال آوردن، 18. در استفراغ، 19. دفع قی و علاج هیضه، 20. علاج نزله و زکام و انواع سرفه (سه فصل)، 21. در غرغره و ناس (دو فصل)، 22. علاج قضیب (چهار فصل)، 23. علاج آماس، 24. در مجامعت (نه فصل)، 25. علاج شکنج و نعلک و دنبل (دو فصل)، 26. علاج سنگ و ریگ مثانه و ریگ گرده، 27. علاج پرمیو و سوزاک بول و شب ادراری و دفع احتلام (شش فصل)، 28. علاج خواصات یعنی درد پیوندها (كذا)، 29. علاج ... یعنی سرخچه، 30. علاج سنگرهنی و کرهنی و اتیسار (كذا) (دو فصل)، 31. علاج بواسیر یا باسور و ناسور (دو فصل)، 32. علاج کرم شکم، 33. علاج امراض دست و پا و زانو، 34. در حبة الاحمر (كذا) از بیماریهای چشم، 35. علاج اشتها و هضم غذا و ورم معده و خناق (پنج فصل)، 36. علاج انواع سپنات یا حمیات و تبها (هشت فصل)، 37. علاج پستان و ... بغل، 38. علاج بستن خون حیض و حامله و مستحاضه (دو فصل)، 39. گشادن حیض، 40. معرفت زن عقیمه و حمل و کیفیت جنین (چهار فصل)؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج فرنگی، 89گ (از برگ 9 تا 121؛ اوراق 9 تا 13 و 70 تا 88 تکرار اوراق 14 تا 33 است که بعدا کتابت شده)، 17 سطر، اندازه: 14×23/5سم [اهدائی رهبر: 9 - 322]