شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة
پیوند کوتاه:
/m/194160
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 12
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 251 برگ • 15 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 12/5×20/5سم
- کاغذ و جلد:
- نخودی • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« از ارباب دانش و بینش آن که اگر بر خللی اطلاع یابند »
انجام نسخه
« و راسخ نیستند درین دعوی مگر نیکو کاران و پاک طینتان هو ابين على المنافقين لان نزول
ترجمه و شرح مفصل تحقیقی و عرفانی بر «مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة» است، مترجم پس از آوردن بندی از متن به ترجمه و شرح آن پرداخته و در اثبات مطلب به آیات و روایات نیز استناد نموده است و گاهی هم مثال میآورد، برای آشنایی به فرازی از آن اشاره میشود: «ما تقرب العبد الى الا بالنوافل فاحبه فاذا احببته كنت سمعه الذى به يسمع و بصره الذى به يبصر و رجله الذى بها يمشى یعنی نزدیک نمیشود بنده بسوی من که خداوندم مگر به بجا آوردن سنتهای [من] و هرگاه نوافل و سنتها را بجا آورد پس به شرف محبت و دوستی من مشرف میشود و چون به محبت من فایز شد و به قید محبت من درآمد میگردم من اعضا و جوارح او یعنی دیگر غیر من نخواهد دید و غیر من نخواهد شنید و به جانب غیر من نخواهد رفت چنان چه مشهور است که دو نفر با هم حسابی داشتند ... وجه تخصیص جناب احدیت قرب خود را به نوافل آن است که اخلاص در عمل سنتی بیشتر است چرا که مکلف در امتثال واجبات و اجتناب از محظورات در حکم مجبور است در حدیث است که هر گاه بنده مومن نماز سنتی بکند خواه ادا خواه قضا خداوند عالم ندا کند به ملائکه که ببینید این بنده مومن را که عملی برو واجب نکرده ایم و در ترک آن و عید نفرموده ایم از برای محض تقرب من بجا میآورد من نیز به ازای این عمل چاشنی محبت خود به او کرامت فرمودیم و جای او را در بهشت برتر از دیگران نمودیم »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
واقف: شبیر حسن نجفی، دی 1368
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
من
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 20 • صفحه 696 • ردیف 1
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17628
آغاز: از ارباب دانش و بینش آن که اگر بر خللی اطلاع یابند؛
انجام: و راسخ نیستند درین دعوی مگر نیکو کاران و پاک طینتان هو ابين على المنافقين لان نزول
ترجمه و شرح مفصل تحقیقی و عرفانی بر «مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة» است، مترجم پس از آوردن بندی از متن به ترجمه و شرح آن پرداخته و در اثبات مطلب به آیات و روایات نیز استناد نموده است و گاهی هم مثال میآورد، برای آشنایی به فرازی از آن اشاره میشود: «ما تقرب العبد الى الا بالنوافل فاحبه فاذا احببته كنت سمعه الذى به يسمع و بصره الذى به يبصر و رجله الذى بها يمشى یعنی نزدیک نمیشود بنده بسوی من که خداوندم مگر به بجا آوردن سنتهای [من] و هرگاه نوافل و سنتها را بجا آورد پس به شرف محبت و دوستی من مشرف میشود و چون به محبت من فایز شد و به قید محبت من درآمد میگردم من اعضا و جوارح او یعنی دیگر غیر من نخواهد دید و غیر من نخواهد شنید و به جانب غیر من نخواهد رفت چنان چه مشهور است که دو نفر با هم حسابی داشتند ... وجه تخصیص جناب احدیت قرب خود را به نوافل آن است که اخلاص در عمل سنتی بیشتر است چرا که مکلف در امتثال واجبات و اجتناب از محظورات در حکم مجبور است در حدیث است که هر گاه بنده مومن نماز سنتی بکند خواه ادا خواه قضا خداوند عالم ندا کند به ملائکه که ببینید این بنده مومن را که عملی برو واجب نکرده ایم و در ترک آن و عید نفرموده ایم از برای محض تقرب من بجا میآورد من نیز به ازای این عمل چاشنی محبت خود به او کرامت فرمودیم و جای او را در بهشت برتر از دیگران نمودیم»؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ واقف: شبیر حسن نجفی، دی 1368؛ کاغذ: نخودی، 251گ، 15 سطر، اندازه: 12/5×20/5سم [ف: 26 - 328]