شرح الکافی

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2037 انجام: اوبری است از آنچه او را انداخته اند بآن. این مجلد یکی از مجلدات ترجمه‌ای است که میر حسین نامی از یکی از شروحی [با ملاحظه دیباچه و سبک نگارش کتاب به نظر می‌رسد که این کتاب خود شرحی است مستقل به فارسی نه ترجمه شرحی دیگر] (عبدالحسین حائری) که بر فروع کافی نوشته‌اند کرده است و در آغاز تنها چنین نوشته شده: «کتابخانه الحجة این جزو ثانیست که کتاب چهارم است از کتب کافی بعد از کتاب عقل و علم و توحید تصنیف ابی حنیفه [این نسخه به طوری که یادداشت پشت برگ اول نشان می‌دهد، در دست زنی از پیروان اهل سنت و جماعت بوده و به نظر می‌رسد که این زن عالماً یا جاهلا ابوجعفر را تبدیل به ابی حنیفه کرده از آنجا که علائم حک و اصلاح نیز به چشم می‌خورد] (عبدالحسین حائری) محمد بن یعقوب کلینی قدس سرهما بترجمه میر حسین احسن الله الیهاواتی کتابهما بیمینهما در بیان احتیاج بسوی حجت ظاهره از انبیا و اوصیا و در این کتاب هفتاد و هشت بابست مشتمل بر یک هزار و چهل و یک حدیث» در پایان نسخه کاتب نوشته است «تمام شد جزء ثانی از کتاب کافی» از این قرار این ترجمه لااقل مجلد دیگری که پیش از این است باید داشته باشد. درباره مترجم به هیچ وجه اطلاعی به دست نیامد زیرا کسی که به نعت یا تخلص حسینی معروف باشد یکی امیر حسین بن عالم هروی متخلص به حسینی شاعر و عارف مشهور اواخر قرن هفتم اوایل قرن ششم است و دیگر قاضی حسین بن معین الدین میبدی شارح معروف دیوان حضرت امیر(ع) و مؤلفات دیگرست که در نیمه دوم قرون نهم می‌زیسته و دیگر حسین بن اسماعیل حسینی است که شرح دیگری به نظم و نثر بر دیوان حضرت امیر (ع) نوشته و در قرن دهم می‌زیسته و دیگر حاج محمد حسین بن محمد حسن شیرازی متخلص به حسینی شاعر معروف اوایل قرن سیزدهم متولد در 1184 و متوفی در 1249 است که اشترنامه و الهی نامه و خمسه او معروف است و ظاهراً از هیچ یک از این چهارتن نیست و اگر از یکی از ایشان باشد بیشتر می‌نماید که از امیر حسین هروی باشد زیرا که سبک انشاء این ترجمه قرن ششم را می‌رساند. این مجلد شامل هفتاد و هشت باب است و به مبحث غیبت منتهی می‌شود؛ خط: تحریری، بی‌کا، تا: قرن 12؛ خط و کاغذ معمول قرن دوازدهم هندوستان؛ کاغذ: هندی شکری، جلد: میشن سرخ، 295ص، 19 سطر، اندازه: 19/5×25/5سم [ف: 6 - 34]