شرح القصيدة الميمية للفرزدق

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3567/2 آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمین، اما بعد فقد سنح لی بعد الفراغ عن تفسیر القرآن ان اتوسل بحبیب الرحمن و اهل بیته (ع) سیما بالذی هو دوحة شجرة الولایة و ثمرة اغصان النبوه الا و هو علی بن الحسین الاصغر ... بشرح القصیدة الفرزدقیه ... تفصیا من هذه البلیه بالتحفة العلیه حتی اتانی الله فی مقر الخلافه ... بمجرد هذه العزیمه فطلبتها فیها من الاجله ... فشرعت فی شرحها مع فقد المواد ... شرحاً کافیا بحل المشکلات؛ انجام: و فی الختم بهذا الحدیث ایماء الی ان منکری کرامة اهل البیت و فضلهم کلاب لو لم یکن لهم نسبة بالنبی صلی الله علیه و آله فبئست امة له (ع) فکانوا احقاء بالقتل و لیکن هذا آخر الکلام و الحمدلله و الصلوة علی رسوله محمد و آله و اصحابه اجمعین. شرح است بر قصیده معروف فرزدق (غالب بن همام) در مدح علی بن حسین امام سجاد (ع) با این مطلع: «یاسائلی این حل الجود و الکرم». شارح از اهل سنت است و او این شرح را پس از تألیف تفسیر قرآن و در هنگامی که دچار مصیبتی (عام یا خاص) بوده از 3 تا 6 ماه محرم نوشته. تاریخ تألیف آن نزدیک‌تر از قرن 10 نیست و بیش از این شناسایی درباره کتاب و مؤلف آن ندارم. حمیدالدین ابوعبدالله محمود بن عمر نجاتی نیشابوری در قرن 8 بر این قصیده و بر قصیده ابوالفتح بستی (زیادة المرء فی دنیاه نقصان) و قصیده عمادالدین رجاء بن شرف اصفهانی شرحی نوشته به نام «اعراب القصائد الثلاث و ایضاح غوامض الابحاث» اما کتاب حاضر (ظاهراً) جز شرح نجاتی است. چند شرح نیز در الذریعه از علمای شیعه نقل شده. مؤلف شرح حاضر در مقدمه این رساله، تاریخچه کوتاه قصیده را بیان داشته و درباره صحت نسبت این قصیده بر فرزدق و نادرستی نسبت آن به جریر و یا کثیر در مدح باقر (ع)، تحقیق می‌کند و منظور شارح روشن ساختن نکات دقیق و مبهمات ادبی قصیده فرزدق است. ابیات قصیده در کنار صفحات به تدریج ثبت شده؛ خط: نسخ، بی‌کا، بی‌تا؛ جلد: تیماج خرمایی، 98ص (7-104)، اندازه: 13/5×23/5سم [ف: 10 - 1534]