شرح قصيدة

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2959/9 آغاز: ... ذلک من انفسهم کذا فی المیسر و فی بعض النسخ اتیانی بالنون ای مجیی فیکون الباء مقدرا فی البغیا ای بالبغی و البغی التعدی. یمینا بربی ان قلبی یحبه ... ای اقسمت میناه بالله ان قلبی یحبه ای یحب ای یحب الرسول (ع) و ذلک ای محبتی ایاه ... آغاز نوشته ابراهیم: الله حسبی یقول الفقیر المذنب ... ابراهیم بن سعدالدین قد تشرفت عینی بمطالعه جمال ابن مؤلف هذا الکتاب ... حتی بلغوا الی دارالسلام دمشق الشام؛ انجام: و قد انتهى فی سابع جمادی الاخری ثبتنا الله تعالی علی الحق فی الاولى و الاخری سنه ثمان و تسعین و ثمانیه حامدالله و مصلیا علی نبیه و مسلما. پایان: و اصحابه ینابیع العلوم و الحکمه. بی‌کا، تا: با تاریخ 1005ق؛ پس از پایان سخن مؤلف شرح، ابراهیم بن سعدالدین بن حاج سلطان خیام ایروانی سرگذشت مؤلف و فرزندش را در سه صفحه دفتر به خط نستعلیق شیوه ترکی نوشته، وی می‌گوید در تاریخ 1005 که علی بن محمد بن احمد فرزند مؤلف شرح با همراهان خود به قصد رفتن حج به دمشق وارد شدند، به زیارت او موفق شدم و سه درس از شرح شمسیه از او فراگرفتم. به نوشته این ابراهیم، جندی اهل قره باغ بوده و در اثر مزاحمات قزلباش به نخجوان مهاجرت کرده است. تاریخ این نوشته 1005ق است. ابراهیم بن سعدالدین که نسخه اصلی این شرح را به امانت در دست داشته از روی آن نسخه‌ای دیگر تهیه کرده (ظاهراً نسخه حاضر) به هنگام بازگشت علی بن محمد جندی از سفر حج از استنساخ آن فراغت یافته و نسخه اصل را به او باز می‌گرداند و چون وی عازم وطن خودش شده به هنگام وداع این شعر فارسی را بدرقه راه او کرده است: «بعد از این صبح وصالت شام هجران می‌شود ×× آن زمان این شام باشد صبح تا جان می‌شود»، در کنار ص اول شرح قصیده نوشته‌ای است از عبدالغنی که با مؤلف معاصر بوده و درباره این شرح نوشته: «لقد تشرفت عینی بالمطالعه فی هذا الکتاب ... فوجدت فیه من العجائب و رأیت فیه من الغرائب ففیه من کلام الله تفسیر و فیه احادیث الرسول (ص) کثیر و فیه من التصوف ما تروم و فیه من بحرالنحو ما ترید و تعوم و فیه من الفروع و الاصول و فیه من المعقول و المنقول ...»، قسمت آخر نسخه شرح قصیده‌ای است در مدح حضرت پیغمبر (ص) که آخرین بیت آن که در نسخه حاضر دیده می‌شود این است: «یمینا بربی ان قلبی یحبه ×× و ذاک رجائی فی المماة و فی المحی»، نسخه شرح و ذیل مزبور به خط نستعلیق قرن 10 و 11 و به شیوه ترکی است و به حدس قریب از همین ابراهیم بن سعد الدین ایروانی است. این ذیل ص 184-186 را فراگرفته است؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه‌ای، 183ص، اندازه: 16×22سم [ف: 10 - 399]