شرح الشافیة

17. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2035 آغاز: همانند متن شافیه چنین می‌آغازد: [الحمدلله و سلام علی عباده الذين اصطفی و بعد: فقد سألنى من لا يسعنى مخالفته ... و الله الموفق] الحمد هو الثناء على الجميل من نعمه و غيرها. تقول حمدت الرجل على انعمامه و حمدته على حسبه ... قوله (التصريف علم باصول يعرف بها احوال ابنية الكلم التي ليست باعراب) لما كان قوله علم شامل للمقصود و غير المقصود ... فخرج بقوله يعرف بها احوال ابنية الكلم، سوی النحو و التصريف و بقوله ليست باعراب، علم النحو ... (و پس از پنج صفحه) ... ثم لو وقع في كتابنا هذا دقايق و تحقيقات يخالف ما ذكر في الشرح المنسوب الى المصنف، فلا بأس فانا قد سمعنا ان هذا الشرح ليس من تصانيفه بل قد كان أملى عليهم أشياء فتصر فوا فيها بالزيادة و النقصان(گ5ر) ... قوله: (و ابنية الاسم الاصول ثلاثية و رباعية و خماسية و ابنية الفعل ثلاثية و رباعية) اعلم ان الاصل في كل كلمة ان يكون واسطة؛ انجام: و نقصوا الالف من «ذلك» و «اولئك» و من «الثلث» و«الثلثين» و من «لكن» للاختصار (و پس از چند سطر): نحو لديك و كلا، يكتب على الوجهين لاحتمال ان يكون ألفه عن الواو بدليل قلبها تاءً فی کلتا و احتمال كونها عن الياء ... حملو عليها لانها بمعناها في الغاية و الانتهاء. و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب تم در برگ 130 نوشته است: این کتاب جاربردی بر شافیه است لیکن من آن را با نسخه ش 1476 معرفی شده در ج9ص500 تطبیق کردم و آن نبود. در برگ 129پ جدولی هست که تعیین می‌کند، روز اول هر ماه در همه تاریخ هجری قمری چند شنبه بوده است. متن شافیه از ابن حاجب، و از شرح‌هایش «شرح نظام» و شرح جاربردی و شرح فسائی شناخته شده. جای گفتگو نیز شرح شافیه است لیکن با هیچ یک از آن سه برابر نیست؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ افتادگی: وسط؛ کاغذ: اصفهانی، نخودی، جلد: تیماج قهوه‌ای، 129گ، نوشته‌های نسخ 25سطر و نوشته‌های نستعلیق 29-31 سطر (9×18)، اندازه: 14/2×23/2سم [ف: 11 - 127]