الشجرة الالهية فی علوم الحقايق الربانية

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1838 خط: نسخ تحریری، کا: عبدالرحیم بن معروف، تا: اواخر ربیع الثانی 860ق؛ افتادگی: وسط؛ کاتب فهرست رساله‌ها و ابواب و فصول کتاب را روی دو صفحه اضافی آغاز نسخه نوشته و فصل 16 از فن 2 از رساله 5 را از قلم انداخته و در متن کتاب نیز از فصل نهم تا هفدهم (فن مذکور) یکجا از نسخه ساقط گشته. رساله دوم که در منطق است در این نسخه نیست و پس از رساله اول، رساله سوم آغاز می‌گردد. در فهرست مزبور که ظاهراً از کاتب نسخه است پس از ذکر رساله دوم آمده: رساله دوم را بعلت و طول مباحثه ... (؟) حذف کردم». انجام رساله یکم: «و اما اقسام آلة الحكمة اعنى المنطق فهى تسعة اقسام. تركناها كما ذكر ... فالان نشرع فى الرسالة الثالثة فى الاخلاق و التدابير و السلام على خير الخلايق محمد و آله و اصحابه اجمعين» و در ذیل فصل دوم رساله اول (ص 9 نسخه) که در تقسیمات حکمت است چنین گوید: «آلت حکمت که منطق است 9 قسم است از نوشتن آن صرف نظر کردم بعلتی که قبلا یاد شد و اکنون رساله سوم را آغاز می‌کنم» در ص 10 عنوان رساله سوم «فی الاخلاق و ...» نوشته شده ولی صفحه سفید مانده و در ص 11، رساله 3 از نو آغاز شده، رساله 4 در ص 307 پایان یافته و رقم کاتب اصل در ذیل آن چنین است: «تم الكتاب فى العشر الاول من شعبان ... سنه تسع و خمسين و ثمانماه»، در ذیل رساله سوم نیز کاتب نسخه اصل رقم کرده و نام خود را نیز آورده. روی ص 66 عنوان رساله 4 نوشته و رساله خود از ص 67 آغاز شده، سرآغاز رساله‌ها دارای بسمله و خطبه و دیباچه‌ای کوچک است. روی یکی از برگ‌های اضافی اول نسخه قصیده‌ای 14 بیتی از عبدالرحیم بن معروف و از آن جمله است: «عليك سلام يا من العلم فضله ×× و من اهل بيت المصطفى عند اهله / و ما قيل ان الشرع بالوحى مثبت×× فذلك مما ليس يدفع مثله / فان امام المتقين مرجح ×× لهذا على ما قد تبين نقله / و مستبعد امر الكشوف و نهيه ×× و ذا عجب ممن نسلم عقله / و ما خالفت قول الامام من الكلم ××حرام لدينا ليس ينقل حله / و قسطاس اهل الكشف مما به كشف××لاصحابه للحق و الغير شكله / و لكنما العينين ما كان مدركا ×× من الامر ما قد كان يدرك فحله». زیر این اشعار توضیح داده که مقصود، اشاره بدین کلام حضرت علی (ع) است: «الا ان ذكر الله جلاء للقلوب ...»، بالای اشعار چنین نوشته: «... مما انشاه الفقير الى الله الرؤف عبدالرحيم بن معروف»، بر پشت نخستین برگ کتاب (پایین ص 2 فهرست مذکور) این یادداشت دیده می‌شود: «من مواهب الله تعالى على العبد الاذل الاحقر محمد حسن بن احمد النطنزی فی اواخر 1257»؛ مهر: «محمد حسن بن احمد»؛ جلد: کاغذی سبز، 492ص، 27 سطر، اندازه: 17/5×26سم [ف: 5 - 289]