نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

زبدة التواريخ

پدیدآور اثر: منجم، کمال بن جلال
/m/165633
کتابخانه و مخزن نگهداری: مجلس
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 8141

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 12 و 13
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 10 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
شکسته نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
53 برگ • -
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
14/5×21سم
کاغذ و جلد:
آبی رنگ • مقوایی با روکش تیماج مشکی

آغاز نسخه

« ... شده زنگ ... ظالم خلاف که شعشعه دولتش چون نیر اعظم بر آفاق عالم تابان و برق شمشیر جهانگیرش بر اطراف جهان نمایان گردید ... (؟) علی الاتصال حلقه بندگی و خدمتگزاری را گوشوار گوش عقیدت نوش عبودیت و اخلاص ساخته افراد روزنامچه باطله خدمات ... (؟) بسته خود را بصحه نظر کیمیا اثر محاسبان متوفی ضمیر آفتاب تأثیر والا رسانیده، روزی بر سبیل اتفاق در خدمت با رفعت وکلاء اجلاء بندگان ... خلاصه دودمان جلالت و اختیار امیرزاده والا تبار رضا قلیخان که همواره خاطر خطیرش متعلق به تحصیل اسباب کمال و سروری و استحضار مرتبه سلطنت و معدلت گستری بود متوجه تربیت و امتحان احوال غلامان و بندگان قدیمی گردیدند، بتقریبی حسب الامر العالی مقرر فرمودند که این بنده اخلاص کیش از ابتداء بنای پادشاهی پادشاهان عجم که در مملکت ایران سلطنت کرده‌اند ... بدستور و ضابطه علم سیاق در کمال اختصار تاریخ مجملی بمقام عرض آورد. بناء علیه بضابطه دفتری، این رساله قلمی و بمجمل التواریخ موسوم گردید »

انجام نسخه

« فتح قلعه تفلیس. چون اهل قلعه تاب مقاومت نیاوردند مقدمه قلاعی که جنگ کرده بودند بنظر آورده چاره بجز اطاعت در کار خود ندیدند، خود بیرون آمده قلعه را بتصرف دادند. در نسخه ما نام کتاب «مجمل التواریخ» است و از آغاز اندکی افتادگی دارد. برگ اول باقی مانده. آخرین صفحه دیباچه است که سطوری از آن نقل خواهد شد. مشخص نیست چرا در شناسنامه نسخه، نام مؤلف را «محمد حسن خادم آستانه رضوان» نوشته اند. نسخه ما از پایان به واقعه سال 1010ق ختم می‌شود »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
اعداد به شیوه سیاقی
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• این رساله قلمی و بمجمل التواریخ موسوم گردید
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 17 • صفحه 611 • ردیف 10
متن فنخا:
10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8141 آغاز: ... شده زنگ ... ظالم خلاف که شعشعه دولتش چون نیر اعظم بر آفاق عالم تابان و برق شمشیر جهانگیرش بر اطراف جهان نمایان گردید ... (؟) علی الاتصال حلقه بندگی و خدمتگزاری را گوشوار گوش عقیدت نوش عبودیت و اخلاص ساخته افراد روزنامچه باطله خدمات ... (؟) بسته خود را بصحه نظر کیمیا اثر محاسبان متوفی ضمیر آفتاب تأثیر والا رسانیده، روزی بر سبیل اتفاق در خدمت با رفعت وکلاء اجلاء بندگان ... خلاصه دودمان جلالت و اختیار امیرزاده والا تبار رضا قلیخان که همواره خاطر خطیرش متعلق به تحصیل اسباب کمال و سروری و استحضار مرتبه سلطنت و معدلت گستری بود متوجه تربیت و امتحان احوال غلامان و بندگان قدیمی گردیدند، بتقریبی حسب الامر العالی مقرر فرمودند که این بنده اخلاص کیش از ابتداء بنای پادشاهی پادشاهان عجم که در مملکت ایران سلطنت کرده‌اند ... بدستور و ضابطه علم سیاق در کمال اختصار تاریخ مجملی بمقام عرض آورد. بناء علیه بضابطه دفتری، این رساله قلمی و بمجمل التواریخ موسوم گردید؛ انجام: فتح قلعه تفلیس. چون اهل قلعه تاب مقاومت نیاوردند مقدمه قلاعی که جنگ کرده بودند بنظر آورده چاره بجز اطاعت در کار خود ندیدند، خود بیرون آمده قلعه را بتصرف دادند. در نسخه ما نام کتاب «مجمل التواریخ» است و از آغاز اندکی افتادگی دارد. برگ اول باقی مانده. آخرین صفحه دیباچه است که سطوری از آن نقل خواهد شد. مشخص نیست چرا در شناسنامه نسخه، نام مؤلف را «محمد حسن خادم آستانه رضوان» نوشته اند. نسخه ما از پایان به واقعه سال 1010ق ختم می‌شود؛ خط: شکسته نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اعداد به شیوه سیاقی، مسطر بندی دوستونی برای سیاق نویسی؛ کاغذ: آبی رنگ، جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی، 53گ، اندازه: 14/5×21سم [ف: 27/1 - 264]