نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
/m/150957
کتابخانه و مخزن نگهداری: علوم پزشکی
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 113

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
545ق (545 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 1 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نسخ
تعداد برگ و سطر:
460 برگ • 17 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
15/5×20سم
کاغذ و جلد:
کاغذ نامشخص • جلد نامشخص

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسم الله الرحمن الرحیم. رب اختم الحمدلله رب العالمین حمد الشاکرین و الصلوة علی النبی المصطفی محمد و آله الطاهرین اعلمو اخوانی ایدکم الله و ایای برحمته و افاض علیکم و علی من نعمه مالاینقصه و عن عفوه مالایضره هی انی بعد بلوغی السبعین من عمری جمعت بخوارزم کتاب الذخیرة الخوارزمشاهیة فی الطب باللغة الجمعیة و بعد فراغی منه وجدت کل من نظر فی ذلک الکتاب یتاسف علیه و یعاتبنی (یعاقبنی) فیه و یقول لیتک جمعت هذا الکتاب علی هذا الترتیب باللغة العربیة لیکون استمتاع الناس به اکثر و اطنب فی هذا الباب. فلما طال ذلک و کثر هذا المقال و علمت ایضا ان کثیرا من الاغراض العلمیة لایفی اللغة العجمیة بایفاء حقها کما ینبغی الا بالتکلف و اطالة الکلام مع التقصير فيه فان من الکلم ماله فی اللغة العربیة ذوق حسن و رونق لطیف یتیقظ له ذهن المستمع و المتعلم و اذا نقل ذلک الی العجمیة ذهب رونقه و لم یکمل معناه و یبعد عن الطباع ... و اخذت فی هذا النقل و عزمت علی ان افنی بقیه عمری فیه و فیما ینتفع الناس من غیر ذلک و ارید ان الحق به و ازید فیه من الفوائد مالم یساعد نی اللغة العجمیة فی ایفاء حقها و ایضاحها فان و فی بذلک بقیة عمری فهو المراد ... »

انجام نسخه

« تم الکتاب الثانی من هذا الکتاب بحمدالله و حسن توفیقه ويتلوه انشاء الله تعالى الکتاب الثالث (فی ربیع الاول سنه ست الف) <!-- page: 75 --> »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

تملک: محمود بن ابراهیم بن محمود بن ابراهيم بن محمود متطبب در 748، منصور بن محمد بن احمد و دیگری در ذیقعده 970، نسخه از محمود بن ابراهیم بن محمود طبیب به پسرش غیاث الدین ابراهیم و از او به نظام بن غیاث بن نظام متطبب دشتکی و سپس به محمود بن هبة الله طبیب شفائی رسیده است
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 16 • صفحه 74 • ردیف 1
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
1. تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 113 آغاز: برابر؛ انجام: تم الکتاب الثانی من هذا الکتاب بحمدالله و حسن توفیقه ويتلوه انشاء الله تعالى الکتاب الثالث (فی ربیع الاول سنه ست الف) خط: نسخ، بی‌کا، تا: 545ق؛ در ص ع آمده «امر باستنساخه سبط ابي بكر الفرار في شهور سنة خمس و اربعین و خمسماة متع به صاحبه لابی الفتح محمد بن محمد الحاكم الطبيب المروزی»، در پایان آمده به خط تازه‌تری «فی ربیع الاول سنة ست الف» و کهن‌تر از این تاریخ است، تاریخ کتاب مخدوش و نونویس است، آن قسمت که در انجام کتاب در پرانتز گذاشته شده، تاریخ وفات جرجانی بنا به قول مؤلف کشف الظنون 531ق است و بنا به مشهور تاریخ تألیف کتاب ذخیره 521ق می‌باشد و این نسخه طبق ثبت پشت صفحه اول 545ق یعنی 24 سال پس از تألیف استنساخ شده؛ تملک: محمود بن ابراهیم بن محمود بن ابراهيم بن محمود متطبب در 748، منصور بن محمد بن احمد و دیگری در ذیقعده 970، نسخه از محمود بن ابراهیم بن محمود طبیب به پسرش غیاث الدین ابراهیم و از او به نظام بن غیاث بن نظام متطبب دشتکی و سپس به محمود بن هبة الله طبیب شفائی رسیده است؛ 460ص، 17 سطر (11×11/5)، اندازه: 15/5×20سم [نشریه: 3 - 372]