دیوان ناصر الدین شاه

2. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 564 آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم. ستایش پاک یزدانی را سزاست که وجود اقدسش مبرا از چند و چون است و نیایش قادر سبحانی را رواست که ذات مقدسش از ادراک جهانیان بیرون ... الا ای آنکه بر کف نقد جانت از تولائی ×× ببازارش در آ امروز اگر داری تو کالائی / میالا صفحه دل را بیاد غیر از مهرش ×× که حیف است آب حیوان را که اندر گل بیالائی؛ انجام: غزلی است از ناصر الدین شاه قاجار: خیز ای ساقی و مستانه شب عیش بپا کن ×× چشم زهره نگران ساز و قد غصه دو تا کن / گو بمفتی و بواعظ که نماند بجهان کس ×× پشت بر سبحه و سجاده ده و روی به ما کن / هر دهائی که کنی در حق سجاده نشینان ×× در حق ساقی سیمین و می و میکده ها کن / ساقیا این شب قدر است که من با تو نشستم ×× خیز از بهر درازی شب وصل دعا کن / بوسه ای از لب لعلت بمن سوخته جان ده ×× یک نگاهی ز ترحم بمن بی سر و پا کن / رازی از پیر خرابات شنیدم ز نخستین ×× که اگر یار جفا کرد تو هم ترک وفا کن / گفت پیر خردم خیز وبدر گاه علی شو ×× تن و ایمان و دل و دیده خود کان صفا کن؛ نسخه: حرره غلام آستان معدلت بنیان چاکر صداقت نشان فرج الله منشی. امید که بقبول حضور همایون شاهنشاه روحنا فداه افتد فی شهر محرم الحرام سنه 1272. شامل یک مقدمه منثور، غزلیات، فردیات، قطعات؛ خط: نستعلیق خوب، کا: فرج الله منشی، تا: 1272ق؛ مقدمه منثور وسیله میرزا فرج الله خازن الاشعار متخلص به طرفه نگارش یافته و میرزا عباس فروغی در اوایل هر غزلی فردی ممتاز به طور نیاز گذارده و بالاخره عبدالعلی ابن حاجی علی خان حاجب الدوله متخلص به واله و ملقب به ادیب الملک اشعار این نسخه را از روی دستخطهای ناصر الدین شاه قاجار رونویس و منظم کرده، مجدول زرین و رنگین، با یک سرلوح و یک سرفصل، در صفحه دهم یک فرد شعر به زبان عربی از ناصر الدین شاه قاجار: «خلت دنیا من امرئة وجهی ×× بقت فیها عجوزات كریهی»، و در صفحه چهاردهم مصرع دوم غزلی به مطلع «... ساقی بیار باده گلگون برای ما ×× تا بنگری بچرخ برین جای پای ما» را ناصر الدین شاه قاجار به خط خویش تغییر داده و چنین نوشته است: «تا بگذرد ز چرخ برین جای پای ما»، یادآوری: نسخه دیگری از دیوان ناصر الدین شاه قاجار به خط محمد حسن ساوجبلاغی بدون ذکر تاریخ کتابت (به خط شکسته نستعلیق بسیار عالی و خفی) به شماره دفتر 566 ثبت در کتابخانه سلطنتی است؛ مهر: ناصر الدین شاه قاجار؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوای روکش میشن حنایی، 43ص، 11 سطر، اندازه: 12/2×18/7سم [ف: 4 - 927]