دیوان محمد هادی

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5269 دارای: 1- دیباچه (ص 1-9) که اندکی از آغاز آن افتاده است از خود شاعر که در آن از خویشتن به نام «محمد هادی» یاد می‌کند و از عشق خود به دیدن هند و از مرگ پدر خود در هندوستان و از مرثیه و ماده تاریخی که گنجی شاعر در این باره سروده است: «خلفش هادی ره دین گفت ×× گل باغ امید ما چیدند» و از شاه صفی صفوی و نگاهداری که از خود وی کرده است و از مرگ او در 1052 و هجرت خود به هند و رسیدن به سورت در 22 شعبان 1057 و از عالمگیر که او را می‌ستاید و می‌گوید که بیاض من که بیش از پنج هزار بیت «با اکثری از راجمحل» در آتش افتاد و در پر کنه مهسی بهار بواسطه نسق جاگیر چند روزی ماندم و آنچه مانده بود به بیاض بردم و این دیباچه «در غره شهر ذی قعدة الحرام سنه 1067 در قصبه مهسی سلخ شد»، 2. قصاید فارسی (ص 10-103)، آغاز: «توفق رفاقت کند ارباب همم را ×× موجود تصور نمایند عدم را»، انجام: «دشمنت در قعر دوزخ شعله آشامد مدام ×× در دو عالم کار لطفت باد مخلص پروری»، 3. غزلها بترتیب تهجی با تخلص «هادی» (104-730)، آغاز: «ای بی خبر ز کنه جلالت وجود ما ×× کردی ز آستانه جاهت سجود ما / هادی بخود چه تهمت همت نهاده ای ×× دستت تهیست مایه ایثار جود ما»، انجام: «نشنید ز کس نامه و پیغام کسی ×× قفل خاموشی ما بسته کسی نام کسی / هیچکس صرفه ای از دیدن آغاز نبرد ×× کس نداند چه شود کار سرانجام کسی»، 4. ترکیب‌بند (730-732)، آغاز ترکیب‌بند: «ای فروغ رخ تو آیینه دار می‌ناب ×× از سیه مستی چشمت رم آهو در خواب»، انجام: «هیچکس در هیچ جنگی اینچنین ×× لشکر اسلام بی سامان نبود»، 5. رباعیات (732-741)، آغاز رباعی: «دانستم از این کشاکش بود و نبود ×× در عالم نیستی عدم به ز وجود / آدم که غبار خاطر ایجاد است ×× موجود ز هیچ شد ازین شد مسجود»، انجام: «گر بی تابم زنشاه بزم حضور ×× بی حوصله را توان نمودن معذور / جایی که نگاه چشم مستت ساقی است ×× دیوانه کسی که میکند ضبط شعور»، 6- مثنوی (741-761) عرفانی و اخلاقی، آغاز: «بسم الله الرحمن الرحیم ×× سر ورق دفتر امید و بیم / شمع فروغ ازل نور بخش ×× مشعل آیینه بمنصور بخش»، انجام: «هادی ازین گونه ریا پیشه کن ×× هر چه کنی عاقبت اندیشه کن»، 6- مثنوی (762-781) ساقی نامه مانند و سوگند نامه مانند است، آغاز: «ثنا باده نوشان ادراک را ×× ز خود بیخودان دل پاک را»، انجام: «سخن چون میرسد آخر بانجام××بختم ناتمامش کردمش اتمام»؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 12؛ در متن و هامش؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز، 404گ، 16سطر(10×18)، اندازه: 26/5×24/5سم [ف: 15 - 4187]